Η χώρα μας βρίσκεται εδώ και καιρό αντιμέτωπη με μια ζοφερή πραγματικότητα που δεν επιτρέπει πλέον καμία καθυστέρηση, καμία απάθεια και καμία δικαιολογία. Οι γυναικοκτονίες, που διαδέχονται η μία την άλλη με συγκλονιστική συχνότητα, έχουν πάψει προ πολλού να αποτελούν μεμονωμένα περιστατικά της δικαστικής επικαιρότητας. Αποτελούν ένα βαθύ, αιμορραγούν κοινωνικό τραύμα. Ως άνθρωπος και ως πολιτικός, στέκομαι με συντριβή μπροστά σε κάθε χαμένη ζωή. Ως ψυχίατρος και σεξολόγος όμως, οφείλω να εισχωρήσω κάτω από την επιφάνεια του εγκλήματος. Πρέπει να αναλύσω τις ψυχοσεξουαλικές και κοινωνικές δυναμικές που οπλίζουν το χέρι του θύτη.
- του Στέλιου Κυμπουρόπουλου, Ψυχίατρος, πρώην ευρωβουλευτής, πρόεδρος της Εθνικής Αρχής Προσβασιμότητας
Στη σεξολογία και την ψυχιατρική, γνωρίζουμε καλά ότι η βία δεν γεννιέται στο κενό. Οι γυναικοκτονίες αποτελούν την ακραία, θανατηφόρα απόληξη μιας παθολογικής κτητικότητας. Αυτή η κτητικότητα ριζώνει σε μια στρεβλή αντίληψη για τις ανθρώπινες σχέσεις. Για τον θύτη, η σύντροφος δεν αντιμετωπίζεται ως μια αυτόνομη προσωπικότητα με ελεύθερη βούληση, αλλά ως ένα αντικείμενο ιδιοκτησίας. Όταν αυτή η ψευδαίσθηση ελέγχου κλονίζεται -είτε μέσω μιας επικείμενης απόρριψης, είτε μέσω της διεκδίκησης της ανεξαρτησίας του θύματος- ο ναρκισσισμός του θύτη καταρρέει.
Σε αυτό ακριβώς το σημείο αποκαλύπτεται η απόλυτη συναισθηματική ανωριμότητα. Ο θύτης αδυνατεί να διαχειριστεί τη ματαίωση, το πένθος του χωρισμού και την απώλεια του ελέγχου. Μέσα στο παθολογικό του σχήμα, η βία μετατρέπεται στο μοναδικό εργαλείο «αποκατάστασης» της κυριαρχίας του. Ο παραδοσιακός, τοξικός ανδρισμός, ο οποίος δυστυχώς ακόμα αναπαράγεται σε θύλακες της κοινωνίας μας, υπαγορεύει ότι ο άνδρας «πρέπει» να επιβάλλεται. Όταν η επιβολή αποτυγχάνει, η τιμωρία του θύματος γίνεται, στο μυαλό του δράστη, μια αποτρόπαιη πράξη αυτοεπιβεβαίωσης.
Για να σπάσουμε αυτόν τον φαύλο κύκλο, δεν αρκεί μόνο η αυστηροποίηση του ποινικού πλαισίου, η οποία είναι αναγκαία και αυτονόητη. Απαιτείται μια ριζική, δομική ανατομή στον τρόπο που εκπαιδεύουμε τις επόμενες γενιές. Η λύση περνά μέσα από την παιδεία της συναισθηματικής ωριμότητας και τη σεξουαλική αγωγή στα σχολεία μας. Οφείλουμε να διδάξουμε στα αγόρια και στα κορίτσια μας από την παιδική ηλικία τι σημαίνει υγιές σχετίζεσθαι. Πρέπει να μάθουν να αναγνωρίζουν τα όρια του άλλου, να σέβονται τη συναίνεση και, κυρίως, να αναπτύσσουν ψυχική ανθεκτικότητα απέναντι στην απόρριψη.
Η έμφυλη βία είναι μια ήττα του πολιτισμού μας. Είναι χρέος μας να αποδομήσουμε τα στερεότυπα που τη θρέφουν, να ενισχύσουμε τις δομές υποστήριξης και να χτίσουμε μια κοινωνία όπου η αγάπη θα ταυτίζεται με την ελευθερία και ποτέ με την ιδιοκτησία. Δεν νοείται γυναίκες να κινδυνεύουν μέσα στο ίδιο τους το σπίτι από τους ανθρώπους που υποτίθεται ότι τις αγαπούν.
