Διαστάσεις… πανδημίας τείνουν να λάβουν τα περιστατικά αφαίρεσης χρηματικών ποσών από τραπεζικούς λογαριασμούς μέσω ηλεκτρονικού «ψαρέματος», είτε από «χάκερς» είτε από δήθεν… επενδυτικούς συμβούλους, καθώς η έκρηξη των ηλεκτρονικών συναλλαγών και οι πλατφόρμες ξένου συναλλάγματος έχουν ανοίξει την όρεξη σε απατεώνες που συνήθως δρουν από το εξωτερικό!

Οι απατεώνες μέσω e-mail ή μέσω τηλεφώνου επιχειρούν να αποσπάσουν προσωπικά δεδομένα που φτάνουν ακόμη και μέχρι τον αριθμό PIN της κάρτας, αδειάζοντας τους λογαριασμούς ανυποψίαστων πολιτών ή εμφανίζοντάς τους να χρωστάνε σε άλλους χιλιάδες ευρώ, αφού προηγουμένως έχουν… τσιμπήσει σε δήθεν «επενδυτικές ευκαιρίες». Σύμφωνα με εκτιμήσεις, το 60% των περιπτώσεων απάτης αφορά στην απόσπαση στοιχείων ηλεκτρονικών καρτών και αφαίρεσης χρημάτων και το υπόλοιπο 40% σε απάτες σχετικά με ξένες επενδυτικές εταιρείες που προσφέρουν… αμύθητα κέρδη.

Πέταξαν τα λεφτά…

Όπως δήλωσε πρόσφατα ο πρόεδρος του Διεθνούς Ινστιτούτου Κυβερνοασφάλειας Μανώλης Σφακιανάκης, η οικονομική ζημία που έχουν υποστεί χιλιάδες πολίτες μπορεί να ξεπερνά τα 200 εκατ. ευρώ τα τελευταία χρόνια, ενώ μόνο πέρυσι, σύμφωνα με τα στοιχεία της Τραπέζης Ελλάδος, αφαιρέθηκαν πάνω από 40 εκατ. ευρώ, από τραπεζικούς λογαριασμούς απλών μισθωτών, ελεύθερων επαγγελματιών ή μικροεπιχειρηματιών! Οι περισσότεροι εξ αυτών έχουν πέσει θύματα… επενδύσεων σε πλατφόρμες ξένου συναλλάγματος (FOREX), ενώ τα λεφτά φαίνεται να έχουν… μεταναστεύσει σε χώρες όπως η Μεγάλη Βρετανία, η Βουλγαρία, το… Κόσοβο και αλλού.

Κλέβουν προσωπικά στοιχεία

Η πλέον διαδεδομένη περίπτωση απάτης είναι η απόσπαση προσωπικών στοιχείων των καταθετών είτε με τηλεφωνικές κλήσεις από την… τράπεζα, όπου ζητούν τους κωδικούς πρόσβασης ή το PIN, είτε μέσω e-mail, όπου γνωστοποιείται ότι «μπλοκαρίστηκε» ο λογαριασμός στο e-banking.

Όπως φαίνεται στο σχετικό ντοκουμέντο που παρουσιάζει το «Π», προ ημερών έφτασε στο e-mail ενός χρήστη μήνυμα με το… πειστικό λογότυπο μεγάλης εμπορικής τράπεζας, όπου ζητιόταν ο αριθμός κινητού τηλεφώνου, ώστε να μπορεί να χρησιμοποιεί το e-banking. Μάλιστα, ζητείται να γίνει ενημέρωση των στοιχείων έως τις 30/03/2022, καθώς, σε διαφορετική περίπτωση, θα μπλοκαριστεί ο λογαριασμός και ο κάτοχος της κάρτας πρέπει να μεταβεί σε υποκατάστημα της τράπεζας.

Στη συνέχεια, με τον δήθεν σύνδεσμο που παραπέμπει στην τράπεζα του καταθέτη, οι απατεώνες μπορούν να αποσπάσουν τα προσωπικά στοιχεία του, αν κάνει το… μοιραίο λάθος να εισέλθει στο σύστημα και να τα δώσει. Πρέπει να σημειωθεί ότι, στη συντριπτική πλειονότητα των περιπτώσεων, οι τράπεζες αναγνωρίζουν την απάτη, ωστόσο η… ζημιά μοιράζεται και έτσι ο κάτοχος μπορεί να πάρει το πολύ έως το μισό ποσό που είχε! Δηλαδή, εδώ ισχύει το κοινώς λεγόμενο «ας προσέχατε»!

Προ ημερών εξιχνιάστηκε στη Ρόδο τέτοια περίπτωση απάτης, καθώς γυναίκα κατήγγειλε ότι δέχθηκε ένα μήνυμα στο κινητό της τηλέφωνο από την τράπεζά της, περί δήθεν απενεργοποίησης της χρεωστικής κάρτα της. Η… απρόσεκτη, όσο και άτυχη γυναίκα, δεν αντιλήφθηκε την απάτη και εισήγαγε τον κωδικός ασφαλείας, καθώς και τους κωδικούς ΟΤΡ, που δέχθηκε ως μήνυμα στο κινητό της τηλέφωνο. Ποιο ήταν το αποτέλεσμα; Την επόμενη μέρα ενημερώθηκε από την τράπεζα ότι είχαν γίνει μέσω του λογαριασμού της τρεις αγορές προϊόντων, συνολικής αξίες 1.500 ευρώ. Όπως προέκυψε από την έρευνα της Ελληνικής Αστυνομίας, δράστης ήταν ένας 32χρονος Ρουμάνος!

Πώς να προστατευτείτε

Η μεγάλη έκταση που έχει πάρει η απάτη με την απόσπαση στοιχείων έχει κινητοποιήσει τις τράπεζες αλλά και την Ελληνική Αστυνομία, έτσι ώστε να βελτιωθούν πλήρως τα διαβαθμισμένα συστήματα ασφαλείας.

Ωστόσο, απαιτείται ιδιαίτερη προσοχή από την πλευρά των κατόχων χρεωστικών και πιστωτικών καρτών, προκειμένου να μην πάθουν… εγκεφαλικό. Ειδικότερα, σύμφωνα με τις οδηγίες της Ελληνικής Ένωσης Τραπεζών, πρέπει να ακολουθούνται οι εξής κανόνες:

1. Ποτέ δεν πρέπει να αποθηκεύονται οι κωδικοί ασφαλείας σε κάποια συσκευή.

2. Οι λήπτες οφείλουν να αγνοήσουν κάθε μήνυμα (SMS) ή e-mail, καθώς ποτέ μία τράπεζα δεν θα ζητήσει προσωπικά στοιχεία και κωδικούς.

3. Πρέπει να γίνεται συχνά ενημέρωση των κωδικών. Οι τράπεζες ζητούν αλλαγή του κωδικού πρόσβασης σε έναν λογαριασμό ανά 3 ή 6 μήνες.

4. Η πλοήγηση πρέπει να γίνεται απευθείας στην ιστοσελίδα της τράπεζας και να αποφεύγονται τα δημόσια δίκτυα.

5. Δεν πρέπει ο κωδικός χρήστη να είναι ίδιος με τον κωδικός πρόσβασης.

6. Ο κωδικός πρόσβασης πρέπει να περιλαμβάνει γράμματα και αριθμούς, να είναι περίπλοκος και να μην παραπέμπει σε όνομα, επίθετο ή ημερομηνία γέννησης.

7. Αν δεν μπορεί κάποιος να απομνημονεύσει τους κωδικούς, πρέπει να γράψει αλλού τον κωδικό χρήστη και αλλού τον κωδικό πρόσβασης.

8. Να αποφεύγεται η επιλογή του ΡΙΝ που χρησιμοποιείται για το κινητό τηλέφωνο.

Μέσω… επενδύσεων!

Μεγάλες διαστάσεις έχει προσλάβει και το «ψάρεμα» ή οι τηλεφωνικές κλήσεις περί… μεγάλων αποδόσεων στο συνάλλαγμα.

Χιλιάδες ανυποψίαστοι επενδυτές… τρελαίνονται στην ιδέα ότι μπορεί να γίνουν… εκατομμυριούχοι, επενδύοντας μικρά ποσά της τάξης των 100, 250 ή 500 ευρώ. Τα κυκλώματα των απατεώνων καλούν τον ανυποψίαστο πελάτη από τηλεφωνικό κέντρο δήθεν επενδυτικής εταιρείας στην… τύχη, ενώ ποντάρουν και στο ηλεκτρονικό «ψάρεμα» μέσω e-mail.

Υποψήφιο… θύμα, όπως δηλώνει στο «Π», δέχθηκε προ μηνών τηλεφωνική κλήση από το Ηνωμένο Βασίλειο (+44). Στην άλλη άκρη της γραμμής ήταν κάποιος Ρουμάνος, Αλβανός ή… Κοσοβάρος, ο οποίος, μιλώντας πολύ καλά ελληνικά, δήλωσε εργαζόμενος σε επενδυτική εταιρεία. Στη συνέχεια ρώτησε ευγενικά το υποψήφιο «θήραμα», αν έχει διαθέσιμο χρόνο για να ενημερωθεί για το ξένο συνάλλαγμα (Forex). Ο καλούμενος δεν αιφνιδιάστηκε και φυσικά… ψυλλιάστηκε ότι κάτι δεν πάει καλά. Άφησε τον… σύμβουλο να τον ενημερώσει για τις τεράστιες δυνατότητες που έχει για να… κερδίσει. Αφού μίλησε για 4-5 λεπτά, στη συνέχεια τον παρέπεμψε στον «διευθυντή Διαχείρισης Επενδύσεων», ο οποίος, με πολύ καλά ελληνικά (αν και ξένη προφορά), είπε στο υποψήφιο «θήραμα», πόσο κρίμα θα ήταν να χάσει μια τόσο μεγάλη ευκαιρία για κέρδη!

Ο εμφανής τηλεφωνικός αριθμός και η γνωστοποίηση της πλατφόρμας μπορεί να κάνουν το υποψήφιο θύμα να την… πατήσει. Αφού το παρ’ ολίγο θύμα τούς ζήτησε χρόνο για να το… σκεφτεί, έκλεισε το τηλέφωνο. Αμέσως μετά, κάλεσε τον αριθμό, ο οποίος… δεν υπήρχε! Επίσης, πρέπει να σημειωθεί ότι μεγάλος «ρουφιάνος» για το ψάρεμα υποψήφιων θυμάτων είναι και η… Google, καθώς το θήραμα μπορεί να προδοθεί από την αναζήτηση των ιστοσελίδων που κάνει στο διαδίκτυο!

Σημειώνεται ότι η μικρή συμμετοχή στην επένδυση μπορεί να κάνει έναν ανυποψίαστο πολίτη να την πατήσει, καθώς τα λεφτά είναι πολύ λίγα. Ωστόσο, στη συνέχεια, εμφανίζονται στον λογαριασμό του κάποια εντυπωσιακά κέρδη, τα οποία καλείται να… εισπράξει. Εκεί βρίσκεται και το μεγάλο κόλπο. Ο επενδυτής πείθεται ότι έχει κερδίσει 50.000 ευρώ, αλλά, για να τα πάρει, πρέπει να πληρώσει… λύτρα π.χ. 10.000 ευρώ, καθώς πρόκειται για κέρδη που προέρχονται από «μαύρο χρήμα» και ο φόρος είναι τσουχτερός!

Ο ανυποψίαστος επενδυτής πιστεύει ότι τα 40.000 ευρώ θα του πιστωθούν στον λογαριασμό αμέσως μόλις καταβάλλει τον… φόρο και έτσι πείθεται να καταθέσει το σχετικό ποσό. Το θήραμα έχει πέσει στα δίχτυα των απατεώνων, καθώς μπορεί να φτάσει ακόμη και στον δανεισμό για να πληρώσει τον φόρο, αλλά στη συνέχεια διαπιστώνει ότι τα «κέρδη» είναι τζίφος! Και όταν τα χρήματα θα έχουν πετάξει, τότε ο εντοπισμός των απατεώνων γίνεται εξαιρετικά δύσκολος, καθώς απαιτείται ένας συνδυασμός ενεργειών και πολύς χρόνος, ώστε οι Αρχές να αποκαλύψουν την απάτη.

Τιμολογιακή «παγίδα»

Μια άλλη προσφιλής μέθοδος για να αποσπάσουν οι επιτήδειοι λεφτά είναι τα… τιμολόγια.

Όπως καταγγέλλει στο «Π» απλός μισθωτός, έκπληκτος είδε μία ημέρα στο e-mail του, και πιο συγκεκριμένα στη στήλη των «ανεπιθύμητων», ένα μήνυμα για την ύπαρξη τιμολογίου πληρωμής. Πατώντας το σεσημασμένο ως μήνυμα με ύποπτο περιεχόμενο, διαπίστωσε ότι μια εμπορική εταιρεία με έδρα τη Λευκωσία, και μάλιστα σε έναν από τους πιο κεντρικούς δρόμους της, είχε στείλει τιμολόγιο, από το οποίο φαινόταν ότι είχε αγοράσει από τον… μισθωτό 250 τεμάχια μπλούζες και 150 παντελόνια! Η… εταιρεία, που είχε αγοράσει τις μπλούζες και τα παντελόνια, είχε συμπεριλάβει στο δήθεν τιμολόγιο την αναλυτική αξία των «προϊόντων», τα οποία έφταναν περίπου στα 4.000 ευρώ. Στη συνέχεια ζητούσε τα αναλυτικά στοιχεία του… επαγγελματία (δηλαδή του μισθωτού), ώστε να καταθέσει τα χρήματα στον λογαριασμό του.

Δηλαδή, ο ανυποψίαστος μισθωτός θα έδινε τα στοιχεία του λογαριασμού του, αλλά στη συνέχεια, με το τέχνασμα του φόρου, θα τον καλούσε να καταβάλλει πρώτα τα χρήματα, ώστε να πάρει στη συνέχεια τα λεφτά από την… αποστολή των μπλουζών και των παντελονιών! Φυσικά, ο αποδέκτης αυτού του μηνύματος το έσβησε, καθώς δεν ήταν και η πρώτη φορά!

 

του Λουκά Γεωργιάδη

Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα Παρασκήνιο