«Δεν είμαι πολιτικός, δεν είναι ο ρόλος μου αυτός», είπε, σε εκδήλωση γνωριμίας με τα μέσα ενημέρωσης, ο διευθύνων σύμβουλος της Ελληνικής Διαχειριστικής Εταιρείας Υδρογονανθράκων (ΕΔΕΥ) Αριστοφάνης Στεφάτος, όταν κλήθηκε να σχολιάσει πρόσφατες δηλώσεις, για το ζήτημα των υδρογονανθράκων, του πρωθυπουργού (πρόκειται για ένα αγαθό πού χάνει την αξία του) και του υπουργού Εξωτερικών (η Ελλάδα δεν σχεδιάζει στο άμεσο μέλλον να γίνει χώρα παραγωγής πετρελαίου και φυσικού αερίου). Ο ρόλος μου είναι να κάνω ό,τι μπορώ για να προωθήσω τα εθνικά δικαιώματα, διευκρίνισε ο κ. Στεφάτος, διευθυντικό στέλεχος από το 2006 στη Νορβηγία (σε εταιρίες έρευνας και παραγωγής υδρογονανθράκων), διατυπώνοντας καθαρά το μήνυμα: «Υπάρχει ακόμα χρόνος για την αξιοποίηση κοιτασμάτων φυσικού αερίου, το οποίο θα διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στις προσπάθειές μας για μετάβαση σε μια οικονομία χαμηλών εκπομπών άνθρακα, καθώς έχει 50% χαμηλότερες εκπομπές CO2 από τον λιγνίτη)». Αυτό άλλωστε «είναι σαφές στο Εθνικό Σχέδιο για την Ενέργεια και το Κλίμα, που προβλέπει επέκταση της κατανάλωσης φυσικού αερίου κατά περίπου 40% έως το τέλος της δεκαετίας». Πρόσθεσε μάλιστα ότι «η δυνητική αξία (συνολικά) των κοιτασμάτων υδρογονανθράκων στην Ελλάδα είναι της τάξης των 250 δισ. ευρώ. Με τις σημερινές τιμές ενέργειας, αυτή είναι μια συντηρητική εκτίμηση – τα έσοδα του Ελληνικού Δημοσίου θα μπορούσαν να φθάσουν στα 56 δισ. ευρώ και οι επενδύσεις στα 46 δισ. ευρώ». Η αξιοποίηση των δυνητικών κοιτασμάτων μας «θα ενισχύσει παράλληλα την ασφάλεια εφοδιασμού της χώρας και θα μειώσει και την εξάρτησή της από τις εισαγωγές ορυκτών καυσίμων, το κόστος των οποίων την τελευταία δεκαετία ανήλθε σε περίπου 150 δισεκατομμύρια ευρώ!».

Υψηλά πρότυπα

Ο διευθύνων σύμβουλος της ΕΔΕΥ κατέστησε σαφές ότι «όλες οι ενέργειες για την προώθηση της προσπάθειας της χώρας να δημιουργήσει εθνικά έσοδα από τους υδρογονάνθρακες γίνονται σύμφωνα με τα υψηλότερα πρότυπα για την υγεία, την ασφάλεια καθώς και την περιβαλλοντική και κοινωνική διακυβέρνηση».

Στην εκδήλωση που έγινε στο πρώην Κέντρο Αποκατάστασης Πολιτικών Αναπήρων Πολέμου (ΚΑΠΑΨ, κατασκευάστηκε το 1959 με τη συνδρομή της νορβηγικής κυβέρνησης), νυν Πάρκο για το Παιδί και τον Πολιτισμό, ο διευθύνων σύμβουλος της ΕΔΕΥ επαναπροσδιόρισε τον ρόλο της Ελληνικής Διαχειριστικής Εταιρείας Υδρογονανθράκων με το βλέμμα στραμμένο στις πράσινες τεχνολογίες, λέγοντας όμως ότι «δεν υπάρχει δίλημμα φυσικό αέριο ή ΑΠΕ – αφού το αέριο είναι σημαντικός εταίρος για την ενεργειακή μετάβαση. Η σημερινή συγκυρία, κατά την οποία οι τιμές αναφοράς του φυσικού αερίου για την Ευρώπη έχουν αυξηθεί κατά 250% από τις αρχές του χρόνου, επαναφέρει με ένταση στο προσκήνιο τον κρίσιμο ρόλο του τα επόμενα χρόνια (αν όχι δεκαετίες) ως καυσίμου-γέφυρα προς την ενεργειακή μετάβαση και καθιστά επιτακτική την ανάγκη για την Ελλάδα να αποκτήσει σαφήνεια για τα δικά της δυνητικά αποθέματα».

Σημαντικές συνέργειες

Ο κ. Στεφάτος τόνισε ότι «δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι ο κλάδος πετρελαίου και φυσικού αερίου έχει σημαντικές συνέργειες με πολλές από τις τεχνολογίες αυτές. Ενδεικτικά, το 60% της τεχνογνωσίας που χρησιμοποιείται για τα θαλάσσια αιολικά πάρκα προέρχεται από τις υπεράκτιες πλατφόρμες εξόρυξης υδρογονανθράκων, ενώ αποτελεί κοινή παραδοχή ότι το υδρογόνο μπορεί να παραχθεί και να μεταφερθεί αξιοποιώντας τις υφιστάμενες υποδομές φυσικού αερίου. Αυτό σημαίνει ότι η Ελλάδα μπορεί να προσφέρει στους επενδυτές μια μοναδική ευκαιρία να αποκομίσουν οφέλη από τα δυνητικά κοιτάσματα φυσικού αερίου, τοποθετούμενοι παράλληλα στην ανάπτυξη των νέων, πράσινων τεχνολογιών του μέλλοντος σε μία σειρά δραστηριοτήτων της πράσινης οικονομίας, όπως: συνέργειες των ερευνών για αέριο με την ανάπτυξη θαλάσσιων αιολικών, δημιουργία υπόγειων/υποθαλάσσιων αποθηκών αερίου ή / και διοξειδίου του άνθρακα, εγκαταστάσεων οι οποίες στο μέλλον θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για την αποθήκευση υδρογόνου Η ναυτιλία επίσης προσφέρει ευκαιρίες συνεργειών στον τομέα του καυσίμου και τη μεταφορά – τα ναυπηγεία μπορούν ακόμα να συμβάλουν στην κατασκευή πλατφόρμας, που θα συσχετίζεται με τα υπεράκτια αιολικά». Είναι «μια σημαντική ευκαιρία για την Ελλάδα να δημιουργήσει έσοδα δισεκατομμυρίων ευρώ μέσω της ανάπτυξης ενός εγχώριου upstream κλάδου. Μια ευκαιρία επίσης για τους επενδυτές μας, όπως η Total, η ExxonMobil, η Energean και τα ΕΛΠΕ». Στο πλαίσιο αυτό, είπε «δημιουργήσαμε στην εταιρεία ένα νέο τμήμα επενδύσεων, το τμήμα new ventures, το οποίο αποβλέπει σε συνέργειες με εγχώριους και διεθνείς παίκτες της αγοράς, αναφορικά με projects όπως η δέσμευση και η αποθήκευση του άνθρακα, τα πλωτά αιολικά πάρκα. Η ανάπτυξη εναλλακτικών τεχνολογιών, όπως το υδρογόνο, που εν πολλοίς περνάνε μέσα από τις υποδομές φυσικού αερίου, διασφαλίζουν τη βιωσιμότητα των σχετικών δραστηριοτήτων και των απαιτούμενων επενδύσεων. Επομένως, υπάρχει χρόνος για την ανάπτυξη της βιομηχανίας upstream φυσικού αερίου της Ελλάδας, ιδίως αν λάβουμε υπόψη μας ότι χρειάστηκαν λιγότερο από 2,5 χρόνια για την εμπορική εκμετάλλευση του κοιτάσματος Ζορ της Αιγύπτου, μετά την ολοκλήρωση των σχετικών ερευνών».

Η ΕΔΕΥ «πιστεύει ακράδαντα ότι η Ελλάδα αποτελεί μια μοναδική επενδυτική ευκαιρία μέσα στην Ευρώπη για παράλληλη υλοποίηση επενδύσεων σε ΑΠΕ και φυσικό αέριο, σε αρμονία μεταξύ τους».

Η Νορβηγία, όπου έζησε για πολλά χρόνια ο κ Στεφάτος, «έχει έναν ζωντανό και πολύ επιτυχημένο τομέα υδρογονανθράκων, που παράγει ετήσια έσοδα δισεκατομμυρίων δολαρίων που διατίθενται για την υγεία, την εκπαίδευση, τις συντάξεις και άλλες εθνικές προτεραιότητες, όπως και έργα μείωσης του περιβαλλοντικού αποτυπώματος, για παράδειγμα το εμβληματικό έργο δέσμευσης και αποθήκευσης του διοξειδίου του άνθρακα “Northern Lights”».

Πλάνο κινήσεων

«Η ΕΔΕΥ επιδιώκει την παραμονή στη χώρα των πετρελαϊκών εταιρειών που έχουν μισθώσει θαλάσσιες παραχωρήσεις για την έρευνα και την εκμετάλλευση υδρογονανθράκων. Γι’ αυτό έχει διοργανώσει operators forum – έχει καλέσει, με άλλα λόγια, σε διάλογο τις εταιρείες στις οποίες έχουν παραχωρηθεί προς έρευνα τα διάφορα μπλοκ, αναμένοντας από την κοινοπραξία Total/ExxonMobil/ΕΛΠΕ, που έχει αναλάβει τις έρευνες στη θαλάσσια περιοχή της Κρήτης, να δώσει το πλάνο για τις περαιτέρω κινήσεις της, όσον αφορά τις σεισμικές και γεωλογικές έρευνες. Τον Οκτώβριο του 2022 λήγει το χρονικό περιθώριο για την έναρξη της έρευνας στην περιοχή της Κρήτης, με βάση τη σύμβαση παραχώρησης που έχει υπογράψει το Ελληνικό Δημόσιο με την κοινοπραξία».

Κατά τη διάρκεια της συζήτησης με τον διευθύνοντα σύμβουλο της ΕΔΕΥ, τέθηκε και το ζήτημα των κινδύνων που συνεπάγονται από την τουρκική προκλητικότητα στο Αιγαίο, στην Ανατολική Μεσόγειο και κατ’ επέκταση στις συνέπειες που έχει αυτό στις εταιρείες υδρογονανθράκων. Ο ίδιος, αν και δεν τοποθετήθηκε, αναγνώρισε το πρόβλημα.

Ενθάρρυνση επενδυτών

Αριστοφάνης Στεφάτος, διευθύνων σύμβουλος της ΕΔΕΥ: «Μεγάλοι ενεργειακοί όμιλοι, όπως η TotalEnergies και η ExxonMobil, ήρθαν στην Ελλάδα όχι ωθούμενοι από οπορτουνισμό, αλλά λόγω των ρεαλιστικών προοπτικών για ύπαρξη μεγάλων ευρημάτων. Ωστόσο, δεν μπορούμε να είμαστε βέβαιοι για την αξία των αποθεμάτων της Ελλάδας, μέχρι να αποκτήσουμε σαφήνεια. Κάτι που μπορούμε να πετύχουμε ενθαρρύνοντας τους επενδυτές να προχωρήσουν στις απαραίτητες σεισμικές και γεωλογικές έρευνες, που δεν έχουν κόστος για το Ελληνικό Δημόσιο».

του Φίλη Καϊτατζή

Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα Παρασκήνιο