Τη μετάβαση της ελληνικής οικονομίας στη νέα φάση μετά την ολοκλήρωση του Ταμείου Ανάκαμψης περιέγραψε ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος του Ομίλου AKTOR, Αλέξανδρος Εξάρχου, κατά τη συμμετοχή του σε συζήτηση για την οικονομία στο συνέδριο που διοργάνωσε στην Αθήνα ο Οικονομικός Ταχυδρόμος, με αφορμή τη συμπλήρωση 100 χρόνων από την έκδοσή του.
Το βασικό μήνυμα του κ. Εξάρχου ήταν ότι η λήξη του Ταμείου Ανάκαμψης δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως απειλή ή ως αρνητική εξέλιξη, αλλά ως το σημείο στο οποίο η σκυτάλη της ανάπτυξης περνά πλέον πιο καθαρά στον ιδιωτικό τομέα. Με άλλα λόγια, η περίοδος κατά την οποία η οικονομία στηρίχθηκε σε μεγάλο βαθμό σε ευρωπαϊκούς πόρους δίνει τη θέση της σε μια φάση όπου το βάρος πέφτει στις μεγάλες ιδιωτικές επενδύσεις, στην προσέλκυση ξένων κεφαλαίων και στη διατήρηση της δημοσιονομικής αξιοπιστίας.
Ο επικεφαλής του Ομίλου AKTOR υπογράμμισε ότι τα τελευταία χρόνια οι προοπτικές της χώρας έχουν αλλάξει ουσιαστικά. Η Ελλάδα διαθέτει πλέον, όπως σημείωσε, μια καλά στημένη οικονομία, με οργανωμένα δημοσιονομικά, γεγονός που επιτρέπει ακόμη και την πρόωρη αποπληρωμή χρέους και δημιουργεί θετικές προσδοκίες στις αγορές.
Η ανάπτυξη δεν είναι αυτονόητη
Ο κ. Εξάρχου στάθηκε ιδιαίτερα στη θετική συγκυρία στην οποία βρίσκεται σήμερα η ελληνική οικονομία. Όπως ανέφερε, αυτό που έκανε τα προηγούμενα χρόνια το Ταμείο Ανάκαμψης, καλείται τώρα να το κάνει η ιδιωτική οικονομία, προσελκύοντας ξένα κεφάλαια για επενδύσεις στην Ελλάδα.
Στο πλαίσιο αυτό, έφερε ως χαρακτηριστικά παραδείγματα τις πρόσφατες ομολογιακές εκδόσεις, την αύξηση μετοχικού κεφαλαίου της Credia Bank, αλλά και την αύξηση μετοχικού κεφαλαίου της ΔΕΗ, ως ενδείξεις ότι όλο και περισσότεροι ξένοι επενδυτές είναι διατεθειμένοι να τοποθετήσουν ίδια κεφάλαια στη χώρα.
Ωστόσο, ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος του Ομίλου AKTOR έστειλε και σαφή προειδοποίηση: το κεκτημένο της υψηλής ανάπτυξης και της δημοσιονομικής σταθερότητας δεν πρέπει να θεωρείται δεδομένο. Αν χαθεί, ο κίνδυνος επιστροφής σε συνθήκες που θυμίζουν την προηγούμενη δεκαετία θα είναι υπαρκτός.
Γι’ αυτό και έθεσε ως βασική προϋπόθεση τη διατήρηση πειθαρχημένης δημοσιονομικής πολιτικής και την πολιτική σταθερότητα. Η Ελλάδα, όπως σημείωσε, τρέχει σήμερα με υψηλότερους ρυθμούς ανάπτυξης σε σχέση με την Ευρωπαϊκή Ένωση, ενώ τα ελληνικά ομόλογα διαπραγματεύονται σε αποδόσεις χαμηλότερες από εκείνες μεγαλύτερων οικονομιών.
Ο Κάθετος Διάδρομος ως εθνική προσπάθεια
Ιδιαίτερη βαρύτητα είχε και η αναφορά του κ. Εξάρχου στον Κάθετο Διάδρομο, τον οποίο χαρακτήρισε εθνική προσπάθεια με ευρύτερη σημασία για την ελληνική οικονομία. Μιλώντας με την ιδιότητα του διευθύνοντος συμβούλου της Atlantic SEE LNG Trade, στην οποία ο Όμιλος AKTOR συμμετέχει με 60% και η ΔΕΠΑ Εμπορίας με 40%, τόνισε ότι το έργο μπορεί να δημιουργήσει θετικά αποτελέσματα όχι μόνο για τον Όμιλο, αλλά και για τη θέση της Ελλάδας στον ευρωπαϊκό ενεργειακό χάρτη.
Σύμφωνα με τον ίδιο, εντός του 2026 αναμένεται να μετουσιωθούν σε οριστικές εμπορικές συμφωνίες τα μνημόνια συνεργασίας που έχουν υπογραφεί με δημόσιους οργανισμούς της Ουκρανίας, της Βουλγαρίας και της Ρουμανίας για την πώληση υγροποιημένου φυσικού αερίου από το 2030.
Οι ποσότητες που αναμένεται να εξασφαλιστούν φτάνουν τα 5,5 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα ετησίως για 20 χρόνια, στοιχείο που αναδεικνύει το μέγεθος της ενεργειακής και γεωοικονομικής προοπτικής. Παράλληλα, ο κ. Εξάρχου εξέφρασε την ελπίδα ο Κάθετος Διάδρομος να επεκταθεί και σε άλλες χώρες των δυτικών Βαλκανίων, ανοίγοντας νέες δυνατότητες για την εταιρεία αλλά και για την Ελλάδα.
Ο ενεργειακός κίνδυνος για την Ευρώπη
Ο Αλέξανδρος Εξάρχου αναφέρθηκε και στις νέες ενεργειακές προκλήσεις που αντιμετωπίζει η Ευρώπη, προειδοποιώντας για πιθανό πληθωριστικό κύμα τον χειμώνα. Όπως σημείωσε, η Ευρώπη βρίσκεται μπροστά σε μια δύσκολη συγκυρία, καθώς στην απαγόρευση του ρωσικού φυσικού αερίου προστίθενται και οι δυσκολίες του Κατάρ να εξάγει LNG, λόγω των καταστροφών που έχουν υποστεί οι ενεργειακές υποδομές του από τον πόλεμο στο Ιράν.
Κατά την εκτίμησή του, η Ευρώπη θα δυσκολευθεί να εξασφαλίσει τις απαραίτητες ποσότητες LNG και ενδέχεται να κληθεί να πληρώσει υψηλό τίμημα, το οποίο θα μετακυλιστεί στο ενεργειακό κόστος και τελικά στον πληθωρισμό.
Σε αυτό το περιβάλλον, ο κ. Εξάρχου εκτίμησε ότι μπορεί να καταστεί αναγκαία η έκδοση ενός ευρωομολόγου, ώστε το ενεργειακό κόστος να γίνει πιο διαχειρίσιμο. Παράλληλα, υπογράμμισε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση θα πρέπει να κινηθεί συντονισμένα για τη διασφάλιση ποσοτήτων LNG σε πανευρωπαϊκό επίπεδο, μέσα από μακροπρόθεσμες συμφωνίες και όχι αποκλειστικά μέσω της αγοράς spot, η οποία μπορεί να οδηγήσει σε χρηματιστηριακό παιχνίδι και εκτίναξη των τιμών.
Ο Κάθετος Διάδρομος, σύμφωνα με τον επικεφαλής του Ομίλου AKTOR, μπορεί να συμβάλει στην ενεργειακή ισορροπία της Ευρώπης, συμπληρώνοντας το ενεργειακό μείγμα με αμερικανικό LNG και μειώνοντας τον κίνδυνο νέου ενεργειακού εκβιασμού.
Το συμπέρασμα της παρέμβασής του ήταν σαφές: η Ελλάδα βρίσκεται σε μια στιγμή ευκαιρίας, αλλά και ευθύνης. Η έξοδος από την περίοδο του Ταμείου Ανάκαμψης δεν σημαίνει χαλάρωση. Σημαίνει ότι η ανάπτυξη περνά πλέον σε μια πιο απαιτητική φάση, όπου θα κριθεί από την ιδιωτική πρωτοβουλία, την επενδυτική εμπιστοσύνη, τη δημοσιονομική σοβαρότητα και τη δυνατότητα της χώρας να παίξει ενεργό ρόλο στην ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης.
