Navigation
20
Απρ
location
Αθήνα
21oC
Αίθριος - καθαρός
9 Μαρ 2021

Υπογειοποίηση καλωδίων στις «γραμμές ζωής»

ηλεκτρικη ενεργεια ΔΕΗ Νέα

Τα υπέρ και τα κατά της υπογειοποίησης καλωδίων υψηλής και υπερυψηλής, μέσης και χαμηλής τάσης, μέσα από την έγκυρη προσέγγιση του καθηγητή Αντισεισμικών Κατασκευών στο ΕΜΠ, ακαδημαϊκό, τακτικό μέλος της Ευρωπαϊκής Ακαδημίας Επιστημών και Τεχνών, Παναγιώτη Γρ. Καρύδη.

Περιορισμένοι πόροι

«Όπως είδαμε τα τελευταία χρόνια, το πρόβλημα του δικτύου μεταφοράς και διανομής ηλεκτρικής ενέργειας εντοπίζεται κυρίως στο τμήμα εκείνο του δικτύου που αφορά τη μέση και τη χαμηλή τάση (το δίκτυο υψηλής τάσης είναι 150.000 V με γυμνούς αγωγούς. Το δίκτυο μέσης τάσης είναι 20.000 V και 33.000 V και το δίκτυο χαμηλής είναι 220/380 V).

Επειδή οι πόροι είναι περιορισμένοι, η υπογειοποίηση πρέπει να ξεκινήσει από το δίκτυο χαμηλής τάσης και στη συνέχεια της μέσης τάσης. Από τεχνο-οικονομικής πλευράς, δεν θα μπορούσε να προτείνει κανείς –προς το παρόν τουλάχιστον– την υπογειοποίηση του δικτύου υψηλής τάσης, διότι λόγω μεγάλου φορτίου οι αγωγοί θα πρέπει να έχουν μεγάλες αποστάσεις μεταξύ τους. Επιπλέον, προκειμένου να υπογειοποιηθεί το δίκτυο υψηλής τάσης, οι αγωγοί θα έπρεπε να μονωθούν, πράγμα δύσκολο και δαπανηρό με την παρούσα τεχνολογία.

Η σεισμική διακινδύνευση του δικτύου υψηλής τάσης με τους πανύψηλους πυλώνες –ούτως ή άλλως– διατρέχει σχετικά μέτρια έως χαμηλή σεισμική διακινδύνευση, υπό ορισμένες προϋποθέσεις, όπως π.χ. η θεμελίωση των πυλώνων να είναι επαρκής, ο στατικός υπολογισμός και έλεγχος να γίνεται με συνδυασμό ανεμοπίεσης και χιονόπτωσης, η οποία να καλύπτει το μέγιστο μέρος της πλευρικής επιφάνειας που ορίζεται μεταξύ των ακραίων ακμών του πυλώνα. Εκείνο όμως που παίζει βασικό ρόλο στη στατική και σεισμική ασφάλεια του πυλώνα είναι ο σχετικά τακτικός έλεγχος των κόμβων σύνδεσης των μεταλλικών ράβδων του πυλώνα. Εδώ και αρκετά χρόνια, μετά από σχετική έρευνα και δοκιμές σε φυσική κλίμακα, πρότεινα να αντικατασταθούν οι βίδες στερέωσης με ειδικές βίδες ασφαλείας με παξιμάδια γκρόβερ. Με αυτή την ευκαιρία, θα πρότεινα να τοποθετηθεί από ένα “βραχιόλι”-αποσβεστήρας σε κάθε αγωγό-καλώδιο του δικτύου υψηλής και υπερυψηλής τάσης, ώστε να απορροφώνται –κατά το μέγιστο δυνατόν– οι αυτογενείς ταλαντώσεις, όπως και οι ταλαντώσεις των αγωγών, από τον άνεμο και τον σεισμό».

Συνήθης πρακτική

«Οι διαφορές μεταξύ της υπογειοποίησης καλωδίων διανομής ηλεκτρικής ενέργειας (μέσης ή χαμηλής τάσης) και της πόντισης καλωδίων υψηλής ή υπερυψηλής τάσης είναι οι εξής:

Στην περίπτωση πόντισης καλωδίων (όπως η διασύνδεση Ελλάδας – Ιταλίας), μπορεί να επιτευχθεί με έναν αγωγό-πόλο συνεχούς ρεύματος 400.000 V, με τον άλλον πόλο να είναι το νερό της θάλασσας, ενώ για δίκτυο διανομής χρειάζονται τουλάχιστον τέσσερις-πέντε αγωγοί (τρεις φάσεις και ο ουδέτερος πόλος, και ενδεχομένως ένας επιπλέον αντικεραυνικός αγωγός).

Πάντοτε, ιδιαίτερα όταν η πόντιση των καλωδίων γίνεται σε χώρες ή περιοχές με υψηλή σεισμικότητα, προηγείται κατάλληλη σεισμοτεκτονική – εδαφοτεχνική μελέτη προς καθορισμό της θέσης και των δυναμικών χαρακτηριστικών των γεωτεκτονικών ρηγμάτων, έτσι ώστε να γίνει η σωστή και ασφαλής χάραξη της διαδρομής του καλωδίου. Η πλέον συνήθης πρακτική είναι να αποφεύγεται η κάθετη διασταύρωση των αξόνων του ρήγματος και του αγωγού, αλλά να γίνεται υπό γωνία και υπό μορφή “S” (Σχήμα 1 Ενδεικνυόμενη διασταύρωση αγωγού – γεωλογικού ρήγματος, υπό γωνία και υπό μορφή “S”), ώστε σε ενδεχόμενη σχετική μετακίνηση του ρήγματος (ή από οιονδήποτε λόγο σχετική μετακίνηση του εδάφους), ο αγωγός να μην τεντώσει και να μη σπάσει από το τράβηγμα των δύο πλευρών του, που διασχίζουν το ρήγμα».

Προηγμένες κοινωνίες

«Αντίστοιχα αλλά μικρότερης τάξεως προβλήματα, ως προς τη σημασία και το μέγεθος, παρουσιάζονται και στην περίπτωση της υπογειοποίησης μέσης και χαμηλής τάσης καλωδίων. Σε αυτή την περίπτωση, ο μελετητής μηχανικός δεν έχει την ευχέρεια να επιλέξει τη διαδρομή του καλωδίου, όπως θα μπορούσε να κάνει στην περίπτωση της πόντισης. Κατά την άποψή μου, η καλύτερη λύση θα ήταν η υπογειοποίηση των καλωδίων μέσης και χαμηλής τάσης, καθ’ όσον τα αντίστοιχα δίκτυα βρίσκονται μέσα στον αστικό και περιαστικό ιστό, όπου για τα εναέρια δίκτυα υπάρχουν πλείστοι όσοι κίνδυνοι, όπως π.χ. αποδείχτηκε και από την τελευταία κακοκαιρία “Μήδεια”.

Η πρότασή μου για την υπογειοποίηση των καλωδίων (όχι όλων των τάσεων, παρά μόνον για καλώδια του δικτύου διανομής μέσης και χαμηλής τάσης) δεν είναι άλλη από αυτό που ισχύει σε πολλές πόλεις και οικισμούς προηγμένων κοινωνιών: Οι “γραμμές ζωής”, δηλαδή τα δίκτυα διανομής ηλεκτρικής ενέργειας, τηλεφώνων, οπτικών ινών, φυσικού αερίου, οι σωληνώσεις ύδρευσης – αποχέτευσης ομβρίων (και των λυμάτων σε εντελώς ξεχωριστό αγωγό), φωτισμού των οδών, συγκεντρώνονται σε ένα κανάλι-τούνελ, το οποίο προτείνω να είναι επισκέψιμο. Έτσι παρέχονται αυξημένη αξιοπιστία λειτουργίας, μικρά έξοδα συντήρησης, μείωση βλαβών και ατυχημάτων. Παρέχεται η δυνατότητα, με μειωμένο κόστος, της ανανέωσης/αντικατάστασης τμημάτων του δικτύου, ή της προσθήκης νέων “γραμμών ζωής”. Σήμερα, πολλές από αυτές τις “γραμμές ζωής” εξακολουθούν να διατρέχουν τους δρόμους μας και τα πεζοδρόμιά μας με λάθος τρόπο, φύρδην μίγδην. Ο κάθε Οργανισμός που είτε θέλει να επισκευάσει/αντικαταστήσει είτε να τοποθετήσει κάποιον νέο αγωγό σκάβει δρόμους και πεζοδρόμια.

Η υπάρχουσα κατάσταση, με τους πάσης φύσεως “θαμμένους” στο έδαφος αγωγούς, θα μπορούσε να χαρακτηριστεί κακή ή ακόμη και επικίνδυνη. Με μια λέξη, αυτή η κατάσταση αποτελεί τον ορισμό του χάους!

Τα προβλήματα από στατικής και σεισμικής πλευράς των δικτύων “γραμμών ζωής”, όταν αυτά βρίσκονται σε κανάλια-τούνελ, είναι εξαιρετικά μειωμένα σε σχέση με αυτά που θα παρουσιάζονταν, αν τα εν λόγω δίκτυα ήταν “θαμμένα” απευθείας στο έδαφος. Αυτό οφείλεται στο ότι την τοπική –και πιο επικίνδυνη– παραμόρφωση του εδάφους την παραλαμβάνει πρώτα η φέρουσα κατασκευή του καναλιού-τούνελ και την κατανέμει σε μεγαλύτερο μήκος αγωγών. Επιπλέον, οι αγωγοί δεν είναι συνεχώς κολλημένοι/πακτωμένοι στις πλευρές του καναλιού, αλλά στηρίζονται ελεύθερα ανά αποστάσεις, ενώ, σε ακραία δυσμενείς συνθήκες εδάφους, οι εγκαταστάτες μπορούν εύκολα να σχηματίσουν ένα “S” με τον αγωγό, όπως προανέφερα. Άρα, και από πλευράς ασφαλείας και εξασφάλισης της απαραίτητης συνέχειας της λειτουργίας στη μετα-σεισμική και γενικά μετα-καταστροφική περίοδο, η υπογειοποίηση των αγωγών διανομής ηλεκτρικής ενέργειας, όπως και των λοιπών “γραμμών ζωής”, είναι η πλέον ενδεικνυόμενη, ιδιαίτερα για τη σεισμογενή χώρα μας, και των λοιπών –εν πολλοίς αναμενόμενων– φυσικών καταστροφών».

Πρώτη προτεραιότητα

Για τις περιοχές που ενδείκνυται να κάνουμε υπογειοποίηση, ο κ. Καρύδης συμφωνεί να προηγηθούν οι περιοχές πρώτης προτεραιότητας. Υπενθυμίζεται ότι ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Κώστας Σκρέκας δήλωσε ότι εντάχθηκαν ήδη στο πρόγραμμα ευρείες υπογειοποιήσεις καλωδίων άνω των 2.000 χλμ. (σ.σ. είναι λίγο αλλά είναι μια αρχή) για τα επόμενα χρόνια. Το ΥΠΕΝ, σε συνεργασία με τη διοίκηση του ΔΕΔΔΗΕ, επιδιώκει τα έργα υπογειοποίησης να ξεκινήσουν εντός του 2021. Τρεις είναι οι κατηγορίες περιοχών πρώτης προτεραιότητας για την υπογειοποίηση των γραμμών:

·     Τα δάση (κυρίως περιαστικά), μέσα από τα οποία διέρχονται γραμμές μέσης τάσης και υπάρχει κίνδυνος το καλοκαίρι, όπως π.χ. το Τατόι, η Πάρνηθα και τα βουνά της Εύβοιας.

·     Οι οικισμοί και οι μεγάλοι χώροι πόλεων με πυκνή βλάστηση, εντός πόλεων όπως ο βόρειος τομέας Αττικής, όπου η χιονόπτωση μπορεί να προκαλέσει πτώση δέντρων.

·      Παραδοσιακοί και ελκυστικοί προορισμοί όπως τα νησιά, όπου το θέμα είναι αισθητικού χαρακτήρα.

«Πιστεύω», τονίζει ο ομότιμος καθηγητής του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου, «ότι ποτέ δεν είναι αργά για μια “win-win” συνεργασία των οργανισμών που διαχειρίζονται τα δίκτυα Κ.Ω. – “γραμμές ζωής”, ώστε σύντομα να υπογειοποιηθούν τα καλώδια, στην επαρχία και στις πόλεις».

Διαδρομή ηλεκτροδότησης

Η ηλεκτρική ενέργεια (Η/Ε) φτάνει στον καταναλωτή, από το εργοστάσιο παραγωγής, με το δίκτυο μεταφοράς, που είναι υπερυψηλής (400.000 V) και υψηλής (150.000 V) τάσης, και αποτελείται από τους πανύψηλους πυλώνες, τους μεγάλου μήκους μονωτήρες και τα χοντρά καλώδια που κρέμονται με μεγάλα βέλη από τους πυλώνες. Η Η/Ε στους υποσταθμούς μετατρέπεται σε μέση τάση (20.000 V ή 33.000 V). Αυτό αποτελεί το πρώτο τμήμα του δικτύου διανομής. Με αυτή την Η/Ε τροφοδοτούνται οι μεγάλοι και ενεργοβόροι καταναλωτές. Το δεύτερο και τελευταίο τμήμα του δικτύου διανομής έχει χαμηλή τάση 220/380 V, ηλεκτροδοτώντας τα σπίτια μας.

του Φίλη Καϊτατζή

Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα Παρασκήνιο

 

 

 

ΕΤΙΚΕΤΕΣ:

ΓΡΑΨΤΕ ΤΟ ΣΧΟΛΙΟ ΣΑΣ






















  • pict
  • pict

pict

pict