Navigation
21
Οκτ
location
Αθήνα
19oC
Ασθενής Βροχή
5 Οκτ 2020

«Βιώσιμη λύση για τις λιγνιτικές περιοχές»

ΔΕΗ ΕΡΓΟΣΤΑΣΙΟ Νέα

Εξήντα δύο δήμαρχοι από περιοχές άνθρακα έντεκα ευρωπαϊκών χωρών δεσμεύτηκαν σε κοινή διακήρυξή τους από το Bytom της Πολωνίας, στο πλαίσιο του 3ου (διαδικτυακού λόγω COVID-19) Φόρουμ Δημάρχων για τη Δίκαιη Μετάβαση στη μεταλιγνιτική εποχή, ότι «θα αναλάβουν δράση σε τοπικό επίπεδο για δίκαιη μετάβαση, αλλά το ταμείο πρέπει να χρησιμοποιηθεί αποκλειστικά για βιώσιμες οικονομικές δραστηριότητες και δημιουργία θέσεων εργασίας, στις περιοχές που πλήττονται». Και δήλωσαν ότι «δεν πρέπει να κλειδώσουμε σε μη βιώσιμα οικονομικά μοντέλα τις λιγνιτικές περιοχές».

Πηγή εισοδήματος

«Ένα ανθρακωρυχείο είναι πηγή εισοδήματος για περίπου 10 χιλιάδες ανθρώπους. Θέλουμε να κάνουμε τη μετάβαση από τον άνθρακα σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και βιώσιμους τομείς, αλλά χρειαζόμαστε την ΕΕ για να υποστηρίξει τις περιοχές εξόρυξης. Με αυτόν τον τρόπο μπορούμε να εγγυηθούμε βιώσιμες θέσεις εργασίας για την επόμενη γενιά», δήλωσε ο Mariusz Wołosz, δήμαρχος της πόλης Bytom στην Πολωνία, που φιλοξένησε την εκδήλωση (το φόρουμ ξεκίνησε ως θεσμός το 2018 στην Κοζάνη).

Ο δήμαρχος Κοζάνης, Λάζαρος Μαλούτας, τόνισε: «Πριν από 10 χρόνια, ο λιγνίτης συνεισέφερε κατά 70% στο μείγμα ηλεκτροπαραγωγής, το 2019 το ποσοστό του μειώθηκε σε 25%, και φέτος, λόγω της οικονομικής κρίσης που επέφερε ο κορονοϊός, το ποσοστό αυτό θα πέσει περίπου στη μέση, γεγονός που σημαίνει ότι η απολιγνιτοποίηση είναι ήδη παρούσα. Όλη η περιοχή της Δυτικής Μακεδονίας είναι ένα μεγάλο λιγνιτωρυχείο, με περίπου 8.000 άμεσα εργαζομένους στο κομμάτι της εξόρυξης. Όμως, είναι πολύ πιο σημαντικό το ποσοστό των θέσεων εργασίας που επηρεάζονται ευρύτερα από τη δραστηριότητα της ΔΕΗ. Το 40% του εισοδήματος παράγεται από τον ενεργειακό τομέα. Φαντάζεστε λοιπόν τι μεταβολές γίνονται αυτή την περίοδο στην περιοχή μας(;). Αυτό που ενώνει όλη την Αυτοδιοίκηση, στις περιοχές όπου υπάρχει ανθρακική δραστηριότητα, είναι η αγωνία για το μέλλον του τόπου μας».

Ο κ. Μαλούτας κατέθεσε με τους συναδέλφους του της Δυτικής Μακεδονίας, που συμμετείχαν στο φόρουμ, κοινή πρόταση προς την Κομισιόν, που αφορά τα κριτήρια χρηματοδότησης του Ταμείου Δίκαιης Μετάβασης, τα οποία δεν συνυπολογίζουν: «την ταχύτητα απολιγνιτοποίησης, το επίπεδο των υποδομών των διαφορετικών περιοχών, τα ποσοστά ανεργίας, τις ιδιαιτερότητες της κάθε περιφέρειας».

Στη διακήρυξή τους οι δήμαρχοι από τις περιοχές άνθρακα της Ευρώπης επιβεβαίωσαν τη δέσμευσή τους για ένα βιώσιμο μέλλον που υποστηρίζεται από το Ταμείο Μεταβατικής Δικαιοσύνης της ΕΕ, ζητώντας «η μετάβαση της Ευρώπης προς μια καθαρή οικονομία μηδενικών εκπομπών να μη γίνει σε βάρος των περιοχών εξόρυξης άνθρακα και λιγνίτη, που εδώ και δεκαετίες έχουν συμβάλει στην ώθηση της ευρωπαϊκής οικονομίας».

Ομάδα Εργασίας

Το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας αποφάσισε και προχώρησε στη σύσταση και τη συγκρότηση της Ομάδας Εργασίας και Διοίκησης Έργου με συμβουλευτικό, τεχνικό και υποστηρικτικό ρόλο προς τη Συντονιστική Επιτροπή του Σχεδίου Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης, αναφορικά με τον σχεδιασμό και την εφαρμογή καθεστώτων ενίσχυσης στις λιγνιτικές περιοχές. Έργο της ομάδας είναι:

·     Ο σχεδιασμός, η κατάρτιση και η τεκμηρίωση σχεδίου προ-κοινοποίησης (pre-notification) στις αρμόδιες υπηρεσίες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (ΓΔ Ανταγωνισμού) ενός ειδικού καθεστώτος ενίσχυσης των επενδύσεων στις λιγνιτικές περιοχές.

·     Η υποστήριξη της Εθνικής Αρχής Συντονισμού για τις Κρατικές Ενισχύσεις (ΚΕΜΚΕ, Κεντρική Μονάδα Κρατικών Ενισχύσεων) κατά τη διαδικασία της υποβολής και της διαβούλευσης προς έγκριση του ως άνω σχεδίου από τις υπηρεσίες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (ΓΔ Ανταγωνισμού).

·     Η κατάρτιση και η υποβολή προτάσεων προς τις αρμόδιες ελληνικές αρχές για τη διαμόρφωση των εθνικών θέσεων, στο πλαίσιο της διαβούλευσης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αναφορικά με την τροποποίηση των Κατευθυντηρίων Γραμμών για τις Ενισχύσεις Περιφερειακού Χαρακτήρα της περιόδου 2022-2027.

·     Η παρακολούθηση της εφαρμογής δράσεων κρατικών ενισχύσεων στις λιγνιτικές περιοχές, οι οποίες χρηματοδοτούνται ή πρόκειται να χρηματοδοτηθούν από πόρους του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων και του Πράσινου Ταμείου.

·     Η διαχείριση προτάσεων ή ερωτημάτων που υποβάλλονται στη Τεχνική Γραμματεία ΣΔΑΜ (Σχεδίου Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης).

Πράσινο μέλλον

Όπως έχει δηλώσει ο υπουργός ΠΕΝ Κωστής Χατζηδάκης, το μέλλον της Δυτικής Μακεδονίας είναι πράσινο και ευρωπαϊκό: O λιγνίτης αποσύρεται σε όλες τις ευρωπαϊκές χώρες, για λόγους περιβαλλοντικούς και οικονομικούς. Είναι πλέον το ακριβότερο καύσιμο. Γι’ αυτόν τον λόγο η κυβέρνηση εκπόνησε ένα σφαιρικό σχέδιο (masterplan) για τη δίκαιη μετάβαση των λιγνιτικών περιοχών, με το οποίο δεν παύει μόνο η μονόπλευρη στήριξή τους από τον λιγνίτη, αλλά και προβλέπεται η στήριξη της ανάπτυξής τους σε πέντε πυλώνες: 1) καθαρή ενέργεια, 2) βιομηχανία, βιοτεχνία και εμπόριο, 3) «έξυπνη» αγροτική παραγωγή, 4) βιώσιμος τουρισμός, 5) τεχνολογία και εκπαίδευση. «Στα 6,2 δισ. ευρώ εκτιμάται ότι μπορούν να ανέλθουν οι ευρωπαϊκοί και εθνικοί πόροι για την απολιγνιτοποίηση στην Ελλάδα με βάση τους επικαιροποιημένους υπολογισμούς της Ευρωπαϊκής Επιτροπής – ποσό που θα πρέπει να διοχετευθεί σε έργα που θα αλλάξουν την εικόνα των λιγνιτικών περιοχών».

Αποκλεισμός ορυκτών

Εν τω μεταξύ περισσότερες από 60 περιβαλλοντικές οργανώσεις, μεταξύ αυτών και το «Παγκόσμιο Ταμείο για τη Φύση» (WWF), υποστηρίζουν ότι το Δίκαιο Μεταβατικό Ταμείο της ΕΕ, το οποίο πρόκειται σύντομα να αρχίσει τριμερείς διαπραγματεύσεις μεταξύ των θεσμικών οργάνων της ΕΕ, πρέπει να αποκλείσει όλα τα ορυκτά καύσιμα συμπεριλαμβανομένου του φυσικού αερίου. Και προσθέτουν ότι «αυτή είναι επίσης η θέση της Επιτροπής της ΕΕ, του Συμβουλίου της ΕΕ και της Επιτροπής των Περιφερειών της ΕΕ». Ωστόσο «το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο προσφάτως ψήφισε στην Ολομέλεια υπέρ του φυσικού αερίου να είναι επιλέξιμο καύσιμο για χρηματοδότηση Just Transition».

Το τρίτο Φόρουμ Δημάρχων διοργανώθηκε από το WWF, στο πλαίσιο του προγράμματος «Περιφέρειες πέρα από τον άνθρακα» που χρηματοδοτήθηκε από την Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία για το Κλίμα.

Για ένα δίκαιο μέλλον

Η Marta Anczewska από το WWF Poland, που φιλοξένησε διαδικτυακά το τρίτο Φόρουμ Δημάρχων ανθρακικών περιοχών της ΕΕ, δήλωσε: «Η ανάκαμψη από την πανδημία COVID-19 και η δίκαιη μετάβαση στην καθαρή ενέργεια πρέπει να συμβαδίζουν. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα στην Πολωνία, όπου η εξόρυξη σκληρού άνθρακα βρίσκεται σε βαθιά κρίση, λόγω του ότι η κυβέρνηση αγνοεί την οικονομική πραγματικότητα. Τώρα είναι η ώρα να επενδύσουμε στην οικονομική διαφοροποίηση και τον επαναπροσδιορισμό και οι περιφέρειες χρειάζονται υποστήριξη και κεφάλαια για να το πράξουν. Αν όμως επιτρέψουμε την υποστήριξη του φυσικού αερίου και των ορυκτών καυσίμων από το Just Τransition Fund, θα κλειδώσουμε τις περιοχές μας σε παλιά μη βιώσιμα οικονομικά μοντέλα. Αν όμως η Ευρωπαϊκή Ένωση (υπο)στηρίξει τη διακοπή των ορυκτών, το Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης μπορεί να ανοίξει την πόρτα σε ένα πράσινο και δίκαιο μέλλον».

του Φίλη Καϊτατζή

Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα Παρασκήνιο

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ΕΤΙΚΕΤΕΣ:

ΓΡΑΨΤΕ ΤΟ ΣΧΟΛΙΟ ΣΑΣ