Navigation
22
Σεπ
location
Αθήνα
26oC
Αίθριος - καθαρός
16 Φεβ 2015

Tα αδιέξοδα της διαπραγμάτευσης

Κουτσομύτης Απόψεις

του Γιάννη ΚΟΥΤΣΟΜΥΤΗ

Δυόμιση μέρες έμειναν μέχρι την κρίσιμη συνεδρίαση του Eurogroup τη Δευτέρα και τα ουσιαστικά αδιέξοδα της διαπραγμάτευσης με τους ‘εταίρους’ της Ευρωζώνης γίνονται όλο και πιο προφανή, αφού φαίνεται να φεύγει από τη μέση το ψευτοδίλημμα ‘παράταση/νέο πρόγραμμα’.

  1. Το προφανέστερο αδιέξοδο είναι το δημοσιονομικό και χρηματοδοτικό κενό του 2015. Από το 1,2~1,5 δις που το είχε αφήσει η προηγούμενη Κυβέρνηση, έχει τώρα αισίως φτάσει τα 3~3,5, ίσως και τα 4 δις. Αιτία ο εκτροχιασμός των εσόδων, τα μέτρα ‘ανακούφισης’, οι αλλαγές στη φορολογία (ΕΝΦΙΑ, αφορολόγητο κλπ) και το ασφαλιστικό, αλλά και η μικρότερη του αναμενομένου ανάπτυξη λόγω της πολιτικής αστάθειας και η κρίση που αυτή προκάλεσε στο τραπεζικό σύστημα.

Όποιο όμως και να είναι το κενό, τα πολιτικά περιθώρια και των δυο πλευρών για την διευθέτησή του είναι από απειροελάχιστα έως ανύπαρκτα. Θεωρώ ότι η Κυβέρνηση, εγκλωβισμένη στην παγίδα των υψηλών προσδοκιών που ή ίδια καλλιέργησε, είναι σχεδόν αδύνατο να ανακοινώσει περιοριστικά δημοσιονομικά μέτρα, άσχετα αν ακόμη και να μην υπήρχαν ανοικτά ζητήματα με την Ευρωζώνη θα ήταν αναγκασμένη να πάρει.

Τα πράγματα κάνει ακόμη πιο δύσκολα το σόφισμα της Κυβέρνησης ότι η Ελλάδα δεν θέλει άλλα δάνεια. Αυτό ακούγεται πολύ ωραίο, αλλά περιορίζει δραματικά τις δυνατότητες μείωσης της περιοριστικής δημοσιονομικής πολιτικής, της ‘λιτότητας’ δηλαδή. Διότι όποιο ποσό λείπει και δεν καλυφθεί από δάνειο, θα πρέπει να καλυφθεί από ίδιους πόρους, δηλαδή τους φόρους.

Οι μόνες ορατές λύσεις για να δημιουργηθεί ένας ‘χώρος’ στα δημοσιονομικά και να καλυφθεί το κενό χωρίς νέα μέτρα, θα ήταν νέο δάνειο της Ευρωζώνης ή swap των ομολόγων που κατέχει η ΕΚΤ, το οποίο όμως και πάλι απαιτεί δάνειο από τον ESM, διότι το καταστατικό της ΕΚΤ απαγορεύει την χρηματοδότηση κρατών (για αγορά ομολόγων). Η πρόταση Βαρουφάκη για μετακύλιση των ομολόγων από την ίδια την ΕΚΤ δεν είναι καινούργια και δεν είναι του Βαρουφάκη. Η πρώτη προσπάθεια έγινε στις αρχές του 2011 από την Κυβέρνηση Παπανδρέου και τον Παπακωνσταντίνου, ο οποίος έστειλε τότε σχετικό αίτημα στον Τρισέ. Η νομική υπηρεσία όμως της ΕΚΤ, αφού μελέτησε το θέμα αποφάνθηκε ότι κάτι τέτοιο εντάσσεται στον χαρακτηρισμό ‘state financing’ και απαγορεύτεται ρητά από το άρθρο 123 της Συνθήκης της Ευρωπαϊκής Ένωσης και το απέρριψε.

Όσον αφορά το νέο δάνειο, ακόμη όμως και να δεχθεί τελικά η Ελλάδα να το πάρει/ζητήσει, θα πρέπει αυτό να γίνει αποδεκτό μαζί με συγκεκριμένους όρους από τα Κοινοβούλια των χωρών της Ευρωζώνης. Δεν είναι ανέφικτο αλλά είναι πια πολύ δύσκολο μετά την όξυνση των σχέσεων με πολλά από αυτά τα κράτη.

Συνολικά οι χρηματοδοτικές ανάγκες της χώρας για τα επόμενα δυο χρόνια υπολογίζονται ανάμεσα στα 38 και τα 54 δις ευρώ (αναλόγως αν θα συνεχιστεί η συμμετοχή του ΔΝΤ ή θα αναληφθεί από την Ευρωζώνη) [βλέπε σχετικό άρθρο των Financial Times]

  1. Η ‘ελάφρυνση’ του χρέους.

Άλλο ένα ζήτημα που ακόμη και να βρεθεί λύση σε επίπεδο ESM ή διακυβερνητικό, το γεγονός ότι θα χρειαστεί θετική ψήφο από όλα τα Κοινοβούλια της Ευρωζώνης, κάνει την θετική κατάληξή του αρκετά αμφίβολη. Δύσκολη επίσης είναι η πολιτική διαχείριση της ‘ελάφρυνσης’ στο εσωτερικό πολιτικό πεδίο, όταν η συγκεκριμένη λύση έχει χαρακτηριστεί ‘ανεπαρκής’ από το σύνολο των οικονομολόγων του Σύριζα και απορρίπτεται αναφανδόν από τους ΑΝΕΛ.

  1. Οι ‘μεταρρυθμίσεις’.

Είναι προφανές ότι άλλα πράγματα θεωρεί μεταρρυθμίσεις η Κυβέρνηση και άλλα οι ‘θεσμοί’ της Ευρωζώνης.

Ιδιωτικοποίησεις, εργασιακά, ασφαλιστικό, κλειστά επαγγέλματα και φορολογικό, είναι μερικά μόνο από τα θέματα όπου υπάρχει τεράστια απόκλιση απόψεων.

Συμπερασματικά, παρότι η παρουσία του Τσίπρα στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο μπορεί να χαρακτηρισθεί θετική και άνοιξε το δρόμο για λύση στο θέμα της παράτασης του πρόγραμματος,

οι πραγματικές διαφορές είναι μπροστά μας και τα διλήμματα που θα τεθούν στο Eurogroup θα είναι αμείλικτα.

Δεν είναι σίγουρο αν θα ολοκληρωθεί η διαπραγμάτευση με τον ένα ή τον άλλο τρόπο το βράδυ της Δευτέρας. Πιθανολογώ ότι ίσως να υπάρξει ακόμη μια συνεδρίαση την Τετάρτη -έστω και με τηλεδιάσκεψη- όπου θα ληφθούν οι τελικές αποφάσεις.

Την Τετάρτη παράλληλα συνεδριάζει και το ΔΣ της ΕΚΤ για να εξετάσει την κατάσταση με το ELA. Παρότι η χρήση του ELA είναι συνδεδεμένη με την ύπαρξη προγράμματος για μια χώρα, εν τούτοις θεωρώ ότι ακόμη και αν δεν υπάρξει συμφωνία στο Eurogroup, το ELA θα παραμείνει ανοικτό για λίγες εβδομάδες ακόμη. Κατ’ ουσίαν η ΕΚΤ, γνωρίζοντας τις δραματικές επιπτώσεις που μπορεί να έχει η διακοπή του ELA για μια χώρα (μέχρι και Grexit), δεν θέλει να αναλάβει την ευθύνη για μια τέτοια απόφαση και ζητά αποφάσεις σε επίπεδο Eurogroup .

Στο τέλος όμως -και αναλόγως από το μέγεθος των εσωτερικών αντιδράσεων- το θέμα θα κριθεί από το τι θα αποφασίσει ο ίδιος ο Τσίπρας: Ανακοίνωση επώδυνων μέτρων ή ρήξη με την Ευρωζώνη με απρόβλεπτες συνέπειες;

ΕΤΙΚΕΤΕΣ:

ΓΡΑΨΤΕ ΤΟ ΣΧΟΛΙΟ ΣΑΣ

PolicePress