Navigation
1
Δεκ
location
Αθήνα
11oC
Αρκετά σύννεφα
26 Οκτ 2020

Στο «μικροσκόπιο» Μαξίμου και Σταϊκούρα η πρόταση για την bad bank

Χρήστος Σταϊκούρας2 Τράπεζες

Σε εξέλιξη βρίσκονται οι διεργασίες μεταξύ των εμπλεκόμενων μερών αναφορικά με την πρόταση που κατέθεσε η Τράπεζα της Ελλάδος για τη δημιουργία bad bank.

Το σχετικό σχέδιο περνούν από… κόσκινο για λογαριασμό του υπουργείου Οικονομικών η Lazard και για το Γραφείο του Πρωθυπουργού η Axia Ventures. Oι δύο εταιρείες θα παρουσιάσουν την πρώτη εισήγησή τους το επόμενο 10ήμερο και βάσει των παρατηρήσεων θα οριστούν οι επόμενες κινήσεις. Η ολοκλήρωση της διαδικασίας θα χρειαστεί χρόνο, ενώ κυβερνητικά στελέχη τονίζουν πως η κυβέρνηση αντιμετωπίζει θετικά την πρόταση. Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Στέλιος Πέτσας επισήμανε πως η κυβέρνηση έχει πει πολλές φορές ότι κάθε πρόταση που συμβάλλει στη μείωση του υψηλού ληξιπρόθεσμου ιδιωτικού χρέους στην οικονομία και βγάζει από τα χαρτοφυλάκια των τραπεζών «κόκκινα» δάνεια, προκειμένου αυτές να επιτελέσουν τον σκοπό τους, δηλαδή να δώσουν ρευστότητα σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις, είναι θετικό. Και προσέθεσε: «Επομένως, κάθε πρόταση την βλέπουμε συμπληρωματική με άλλες και όχι αμοιβαία αποκλειόμενη. Περιμένουμε λοιπόν να δούμε τις οριστικές προτάσεις της Τράπεζας της Ελλάδος και να τις συζητήσουμε σε συνδυασμό με τα άλλα σχέδια που έχει αναπτύξει το υπουργείο Οικονομικών αναγνωρίζοντας την ανάγκη αξιοποίησης κάθε πρόσφορου μέσου για τη μείωση των “κόκκινων” δανείων».

Η παραπάνω δήλωση του κυβερνητικού εκπροσώπου καταδεικνύει πως η κυβέρνηση επιδιώκει συνεργασία με την Τράπεζα της Ελλάδος, ώστε να διαμορφωθεί μια κοινή θέση και στη συνέχεια να υπάρξει διαπραγμάτευση του σχεδίου με τη Γενική Διεύθυνση Ανταγωνισμού της Κομισιόν (DGComp). Επιπλέον από κυβερνητικά χείλη εκφράζεται η άποψη πως το σχέδιο μπορεί να λειτουργήσει συμπληρωματικά με τον «Ηρακλή».

Από την πλευρά τους, οι τράπεζες, που ακόμα δεν έχουν ενημερωθεί για τα βασικά σημεία του σχεδίου, όπως, για παράδειγμα, ο τρόπος εγγραφής της όποιας ζημιάς, θεωρούν τη δημιουργία bad bank σωστό βήμα για την περαιτέρω μείωση των «κόκκινων» δανείων.

Βάσει των όσων έχουν γίνει μέχρι τώρα γνωστά, η μεταφορά των δανείων στην bad bank θα διενεργείται στην καθαρή λογιστική τους αξία και έναντι αυτών η εκάστοτε τράπεζα θα λαμβάνει ομολογίες. Έτσι η ζημία που θα προκύψει από τη διαφορά μεταξύ της αξίας αυτών των τίτλων και της τιμής στην οποία θα τα αγοράζει ο επενδυτής θα μπορούν οι τράπεζες να την εγγράψουν σταδιακά σε βάθος τουλάχιστον πενταετίας. Περαιτέρω τεχνικές λεπτομέρειες είναι ακόμα άγνωστες, αφού θα πρέπει να κάνει και τις απαραίτητες παρεμβάσεις η κυβέρνηση. Σε ό,τι αφορά τους θεσμούς, οι πληροφορίες υποστηρίζουν πως θεωρούν ότι η σύσταση μιας bad bank αποτελεί μονόδρομο για τις ευρωπαϊκές τράπεζες, συμπεριλαμβανομένων και των ελληνικών.

Μεταφορά δανείων 45 δισ.

«Κόκκινα δάνεια» 40 έως 45 δισ. ευρώ εκτιμάται ότι θα μεταφέρουν οι τράπεζες στην Εταιρεία Διαχείρισης Ενεργητικού (Asset Management Company – AMC), γνωστή ως bad bank. Όπως έχει αναφέρει ο διοικητής της ΤτΕ, Γιάννης Στουρνάρας, τα δάνεια που θα μεταφερθούν στην bad bank είναι εκείνα που θα περισσέψουν μετά την εφαρμογή του σχεδίου «Ηρακλής» σε όλες τις τράπεζες. Να σημειωθεί πως με βάση τα στοιχεία του α’ εξαμήνου τα μη εξυπηρετούμενα ανοίγματα υπολογίζονται σε 60 δισ. ευρώ και τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα έχουν ανακοινώσει ότι θα κάνουν χρήση του σχεδίου του ΥΠΟΙΚ για δάνεια, ύψους περίπου 30 δισ. ευρώ, επομένως μένουν άλλα 30 δισ. ευρώ και να προστεθούν κι αυτά που δημιουργηθούν από την πανδημία, τα οποία υπολογίζονται μεταξύ 8 και 10 δισ. ευρώ, τότε ο λογαριασμός ανεβαίνει στα 40 με 45 δισ. ευρώ.

«Στην Ευρώπη υπάρχουν 10 τέτοια σχήματα, η Ιταλία έφτιαξε δύο σε σύντομο χρονικό διάστημα», έχει αναφέρει ο κ. Γιάννης Στουρνάρας, εκτιμώντας πως η bad bank θα μπορούσε να τεθεί σε εφαρμογή από τις αρχές του 2021.

Τι προβλέπεται

Το σχέδιο της ΤτΕ για τη δημιουργία bad bank αποσκοπεί στην πλήρη εξυγίανση των τραπεζικών ισολογισμών. Η πρόταση συνδυάζεται με μείωση του αναβαλλόμενου φόρου που ανέρχεται σε 15,5 δισ. ευρώ και αποτελεί σημαντικό τμήμα των κεφαλαίων των ελληνικών τραπεζών. Μετά την ολοκλήρωση των τιτλοποιήσεων που έχουν δρομολογήσει οι τράπεζες, θα αυξηθεί ακόμη περισσότερο ως ποσοστό των κεφαλαίων και σε δύο από τις τέσσερις συστημικές τράπεζες θα ξεπεράσει το 85% των κεφαλαίων τους. Ωστόσο, ο αναβαλλόμενος φόρος που ήταν λύση ανάγκης την εποχή της δημοσιονομικής κρίσης δεν θεωρείται καλής ποιότητας κεφάλαιο και πρέπει να σταδιακά να αντικατασταθεί.

Συγκεκριμένα, η πρόταση προβλέπει τη σύσταση μιας εταιρείας διαχείρισης ενεργητικού σε συνεργασία δημόσιου και ιδιωτικού τομέα. Το αρχικό μετοχικό κεφάλαιο θα είναι χαμηλό, με στόχο να καλύψει τις άμεσες λειτουργικές δαπάνες σε προσωπικό, υλικοτεχνική υποδομή κ.ά. Οι τράπεζες σε εθελοντική βάση θα μπορούν να μεταβιβάσουν σε αυτό το σχήμα τα «κόκκινα» δάνεια που θα έχουν στους ισολογισμούς τους και, ανάλογα με τη στρατηγική κάθε τράπεζας, η μεταβίβαση μπορεί να γίνεται σταδιακά. Με δεδομένο ότι η διεθνής εμπειρία έχει δείξει ότι για να είναι επιτυχημένο ένα τέτοιο σχήμα δεν πρέπει να είναι ούτε πολύ μικρό ούτε πολύ μεγάλο, έχει υπολογιστεί ότι το ύψος των «κόκκινων» δανείων θα μπορεί να φτάσει έως και τα 45 δισ. ευρώ.

Η μεταβίβαση των δανείων θα γίνεται στη λογιστική αξία στην οποία οι τράπεζες έχουν εγγράψει αυτά τα δάνεια στα βιβλία τους. Σε αυτήν τη φάση τα «κόκκινα» δάνεια θα εξακολουθούν ακόμη λογιστικά και εποπτικά να αποτυπώνονται στους ισολογισμούς των τραπεζών. Έναντι των χαρτοφυλακίων που μεταβιβάζουν οι τράπεζες, θα λαμβάνουν ομόλογα της εταιρείας διαχείρισης ενεργητικού, η οποία θα αναλάβει στη συνέχεια να τα τιτλοποιήσει, δηλαδή να τα πουλήσει σε διεθνείς επενδυτές. Η μεταβίβαση θα γίνει σε τιμές αγοράς.

Η κρατική εγγύηση

Το σχέδιο προβλέπει την παροχή εγγύησης από την πλευρά του Δημοσίου προκειμένου να διευκολυνθεί η προσέλκυση διεθνών επενδυτών. Το ύψος της κρατικής εγγύησης δεν είναι καθορισμένο και θα αποτελεί απόφαση του Δημοσίου, με βάση και τον δημοσιονομικό χώρο που διαθέτει. Η συμμετοχή του, δηλαδή η εγγύηση που θα παρέχει, θα είναι μέρος ή το σύνολο της διαφοράς που θα προκύπτει από την πώληση αυτών των δανείων σε τρέχουσες τιμές σε σχέση με το λογιστική αξία βάσει της οποίας οι τράπεζες τα έχουν στα βιβλία τους.

Έναντι της εγγύησης οι τράπεζες θα πληρώνουν στο Δημόσιο προμήθεια με μετρητά. Επιπλέον θα πληρώνουν το Δημόσιο για τη ζημία που θα αναλαμβάνει, συμψηφίζοντας την υποχρέωση από τον αναβαλλόμενο φόρο. Η πληρωμή, δηλαδή ο συμψηφισμός, δεν θα γίνεται εφάπαξ, αλλά σταδιακά σε βάθος πενταετίας. Με τον τρόπο αυτόν η απώλεια του αναβαλλόμενου φόρου που προσμετράται στα κεφάλαιά τους δεν θα δημιουργήσει άμεσα κεφαλαιακή «τρύπα», αλλά θα επιμεριστεί σε πέντε έτη, δίνοντας στις τράπεζες τον χρόνο να δημιουργήσουν νέα κεφάλαια από τα κέρδη τους.

Η ΕΚΤ

Η προοπτική για τη δημιουργία bad bank έχει κερδίσει έδαφος σε πανευρωπαϊκό επίπεδο, εξαιτίας της επικείμενης αύξησης των «κόκκινων» δανείων που θα προκαλέσει η οικονομική κρίση λόγω του COVID-19, ενώ ενδεικτική είναι η δήλωση της προέδρου της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας Κριστίν Λαγκάρντ, ότι «η ΕΚΤ παραμένει έτοιμη να προσαρμόσει όλα τα εργαλεία της». Απαντώντας σε ερώτηση του ευρωβουλευτή Γιώργου Κύρτσου για το σχέδιο της ΤτΕ για την bad bank, η επικεφαλής της Κεντρικής Τράπεζας παρέπεμψε για τις λεπτομέρειες στον διοικητή Γιάννη Στουρνάρα, επισημαίνοντας ότι έχει ξεκινήσει ο διάλογος για το θέμα των εθνικών bad banks και για το πώς αυτές μπορούν να οργανωθούν σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

της Αμαλίας Κάτζου

Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα Παρασκήνιο

 

ΕΤΙΚΕΤΕΣ:

ΓΡΑΨΤΕ ΤΟ ΣΧΟΛΙΟ ΣΑΣ