Navigation
21
Ιούν
location
Αθήνα
35oC
Αίθριος - καθαρός
30 Ιαν 2021

Νίκος Χριστοδουλάκης στο «Π»: Όχι μόνο καταναλωτές παραγωγής άλλων χωρών

ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΑΚΗΣ Νέα

Ο καθηγητής Οικονομικής Ανάλυσης στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών (Τμήμα Διεθνών και Ευρωπαϊκών Οικονομικών Σπουδών) και πρώην υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Νίκος Χριστοδουλάκης, αναπτύσσει τις απόψεις του για τη σημασία των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, για την απολιγνιτοποίηση και για τις αποκρατικοποιήσεις των επιχειρήσεων ενέργειας, επισημαίνοντας για τη στάση της ΕΕ έναντι της Τουρκίας ότι πρέπει να εγκαταλείψει τον ανιστόρητο ενδοτισμό της!

Ποιο είναι, κατά τη γνώμη σας, το ενεργειακό μοντέλο που πρέπει να ακολουθήσει η χώρα μας, για να ελαχιστοποιήσει τις οικονομικές επιπτώσεις από την παρατεταμένη κρίση της πανδημίας;

Δεν συνδέονται άμεσα τα δύο θέματα. Απλώς, την περίοδο που η Ευρώπη αποφάσισε να αλλάξει ενεργειακό μοντέλο, έχουμε και τη μεγάλη ύφεση λόγω πανδημίας και το ερώτημα είναι αν οι αλλαγές μπορούν να βοηθήσουν να τη μετριάσουμε. Για να συμβεί αυτό, η χώρα μας δεν πρέπει μόνο να εγκαταστήσει Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, τις οποίες θα εισάγει από άλλες χώρες. Ίσα-ίσα, τότε οι επιπτώσεις της πανδημίας θα γίνουν πολύ χειρότερες, γιατί η ανεργία θα αυξηθεί. Στόχος μας πρέπει να είναι η εγχώρια παραγωγή των νέων συσκευών και μηχανημάτων, έτσι ώστε να αυξηθούν η προστιθέμενη αξία και η απασχόληση του ελληνικού εργατικού δυναμικού. Αλλιώς, θα είμαστε απλοί καταναλωτές της παραγωγής άλλων χωρών και το εμπορικό έλλειμμα θα πάει στα τάρταρα.
Ο καθηγητής Νίκος Χριστοδουλάκης, ως μέλος της επιστημονικής επιτροπής του Οικονομικού Επιμελητηρίου της Ελλάδος, κατά την παρουσίαση ειδικής μελέτης του ΟΕΕ –τον Μάιο 2020– είχε επισημάνει ότι οι πολιτικές υπέρ της οικονομικής ανεξαρτησίας και της εγχώριας δραστηριότητας είναι πλέον κατεξοχήν: οι ΑΠΕ, η ενεργειακή ανακαίνιση των κτιρίων, οι συσκευές μεγάλης απόδοσης και τα ηλεκτρικά και φιλικά προς το περιβάλλον οχήματα και μέσα μεταφοράς.

 Αρκούν οι πόροι από το Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης, για να λειτουργήσουν αποτρεπτικά στις οικονομικές συνέπειες, τις οποίες θα βιώσουν οι κάτοικοι –και όχι μόνο– των περιοχών που πλήττονται από την απολιγνιτοποίηση; Τι παραγωγικό πλαίσιο μπορεί να λειτουργήσει ως αναπτυξιακός μοχλός, που θα δώσει ώθηση στην τοπική οικονομία;

Αν αξιοποιηθούν αποτελεσματικά φτάνουν, γιατί θα κινητοποιήσουν και άλλες ιδιωτικές επενδύσεις. Αν όμως οι πόροι της ΕΕ μοιράζονται κυρίως σε επιδόματα και αποζημιώσεις, τότε το σχέδιο θα αποτύχει. Στις περιοχές όπου ζούσαν από τον λιγνίτη, δεν πρέπει απλώς να μοιραστούν μερικά επιδόματα, αλλά να ξεκινήσουν νέες επιχειρήσεις παραγωγής, είτε στην ενέργεια είτε σε άλλους τομείς. Για παράδειγμα, στην Κοζάνη υπάρχει μεγάλη τεχνογνωσία σε αξιοποίηση κοιτασμάτων, η οποία θα μπορούσε να αξιοποιηθεί στην εκμετάλλευση άλλων μη-ενεργειακών ορυκτών. Οι μηχανικοί, που δούλευαν στον σταθμό παραγωγής, μπορούν να γίνουν ειδικοί στην αποθήκευση ηλεκτρικής ενέργειας από Ανανεώσιμες. Στη Μεγαλόπολη, μπορούν να γίνουν εργοστάσια μετασκευής συμβατικών σε ηλεκτρικά αυτοκίνητα, αντί να τα εισάγουμε από τη Γερμανία ή την Ινδία. Θέλει σχέδιο και επιμονή για να φέρουμε ένα άλλο μοντέλο παραγωγής, όχι απλώς να μειώσουμε τα καυσαέρια.

Αναγκαίο καλό ή αναγκαίο κακό οι αποκρατικοποιήσεις επιχειρήσεων ενέργειας;

Η συμμετοχή ιδιωτικών επενδύσεων στην παραγωγή και διανομή ενέργειας είναι χρήσιμη και απαραίτητη, αρκεί να μην οδηγεί σε μονοπωλιακή κατάχρηση, και μάλιστα ιδιωτική. Πιστεύω ότι στον τομέα παραγωγής, που είναι ανταγωνιστικός, οι ιδιώτες πρέπει να αναπτυχθούν απρόσκοπτα. Όμως στον τομέα της διανομής πρέπει να είμαστε προσεκτικοί γιατί η δομή είναι μία και, αν βρίσκεται στον έλεγχο ιδιώτη, ο καταναλωτής μπορεί να χάσει την πρόσβαση ή την ποιότητα. Όπως την έπαθαν με τα τρένα στην Αγγλία τη δεκαετία του 1990, όταν και ιδιωτικοποίησαν τις γραμμές και οι ιδιώτες τις άφησαν να σκουριάσουν, εκτροχιάζοντας τα βαγόνια.

Δύο επιλογές

Και κάποιες σκέψεις «για να μην αφήσουμε την κρίση να πάει χαμένη αλλά και μην τα περιμένουμε όλα από αυτήν (diaNEOsis)»: Στην προσπάθεια ανόρθωσης της χώρας, δύο επιλογές πρέπει να κυριαρχήσουν: Πρώτον, φορολογικά και αναπτυξιακά κίνητρα για δικτυώσεις, συμπράξεις και συγχωνεύσεις μικρών επιχειρήσεων. Μόνο έτσι μπορούν να αποκτήσουν ικανό μέγεθος παρουσίας στις διεθνείς αγορές, να οργανώσουν πιο γρήγορα τη μετάβαση σε νέες τεχνολογίες και να πετύχουν καλύτερους όρους ασφάλισης έναντι απρόβλεπτων κινδύνων στο μέλλον. Δεύτερον, με τη συστηματική στήριξη της μεταποίησης με νέες μεγάλες επενδύσεις, χωροθετήσεις και ενσωμάτωση τεχνολογιών και περιβαλλοντικών πρακτικών της λεγόμενης τέταρτης βιομηχανικής επανάστασης. Και οι δύο επιλογές θα χρειαστεί να υπερνικήσουν όχι μόνο δεκαετίες παραμέλησης, αλλά και την ανοιχτή εχθρότητα από τα άπειρα τοπικά μικροσυμφέροντα που στο άψε-σβήσε ενώνονται για να καταπνίξουν κάθε σοβαρή προσπάθεια ενίσχυσης της παραγωγής. Η κρίση μπορεί να επιταχύνει τη διάθεση για αλλαγές, όχι όμως αν αυτές εγκαταλειφθούν στον αυτόματο πιλότο.

Πλαίσιο συνύπαρξης

Για την άλλη κρίση, αυτήν με την Τουρκία, ο πρώην υπουργός στην ερώτηση: Θεωρείτε ότι μια ενδεχόμενη συνεκμετάλλευση των κοιτασμάτων υδρογονανθράκων με την Τουρκία θα βάλει τέλος στην επιθετική συμπεριφορά της Άγκυρας ή μήπως αυτό είναι μια πρόφαση της γείτονος για μια συνολική συν-διαχείριση του Αιγαίου, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για τα κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας(;) απαντά:

Όχι βέβαια. Πιστεύω ότι οι αντιθέσεις με την Τουρκία είναι βαθιές, ιστορικές και δύσκολο να γεφυρωθούν. Η Τουρκία μπορεί να συμμορφωθεί και να παραμείνει σε ένα πλαίσιο ειρηνικής συνύπαρξης, μόνο αν εμείς έχουμε μια ισχυρή δύναμη στρατιωτικής αποτροπής και είμαστε διατεθειμένοι να υπερασπιστούμε τα σύνορα μας και την εθνική μας αυθυπαρξία. Μόνο αυτήν τη γλώσσα καταλαβαίνουν, ούτε τις ικεσίες ούτε τις ευγενικές υποδείξεις. Την ίδια στάση πρέπει να υιοθετήσει και η Ευρωπαϊκή Ένωση, εγκαταλείποντας τον ανιστόρητο ενδοτισμό, που σήμερα αποπνέει έναντι της Τουρκίας. Είναι ντροπή για ευρωπαϊκές χώρες να καταπίνουν την τουρκική επιθετικότητα, επειδή έχουν αγοράσει μερικές τράπεζες και φοβούνται για τα κέρδη τους. Η σημερινή στάση τους είναι η πιο κυνική περιφρόνηση όχι μόνο της ευρωπαϊκής αλληλεγγύης προς την Ελλάδα και την Κύπρο, αλλά και της ιστορικής ανάγκης να αντιταχθούν στην επιθετικότητα της Τουρκίας, πριν προλάβει να εδραιωθεί. Η ιστορία είναι, δυστυχώς, γεμάτη από αφελείς, που άργησαν να δουν την πραγματικότητα και το πλήρωσαν πολύ ακριβά!

Σχέδιο και επιμονή

Όσο μεγαλύτερος είναι ο αντίκτυπος μιας κρίσης, τόσο σκληρότερη είναι και η αντιπαράθεση για τον επιμερισμό του κόστους ανάμεσα σε όσους θέλουν ανατροπές στην προηγούμενη κατάσταση και όσους αντισταθούν γιατί θίγονται τα εδραιωμένα τους συμφέροντα, τονίζει ο καθηγητής Οικονομικής Ανάλυσης στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Νίκος Χριστοδουλάκης: «Παρόμοιες αντιδράσεις και συμπεριφορές θα δούμε και όσον αφορά την πανδημία. Η επιτυχία της χώρας να αποφύγει μια μαζική καταστροφή καταγράφεται ως μια θετική υποθήκη στην επιδίωξη μιας συνολικής προσπάθειας ανόρθωσης. Αλλά για να έχει η Ελλάδα παρόμοια επιτυχία και στην επόμενη φάση, χρειάζεται μελέτη, σχέδιο και επιμονή».

 

του Φίλη Καϊτατζή

Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα Παρασκήνιο

 

 

 

ΕΤΙΚΕΤΕΣ:

ΓΡΑΨΤΕ ΤΟ ΣΧΟΛΙΟ ΣΑΣ


































  • pict
  • pict

pict

pict