Navigation
1
Δεκ
location
Αθήνα
11oC
Αρκετά σύννεφα
2 Νοέ 2020

«Να ξεφύγουμε από τη γραφειοκρατία»

φυσικό αέριο Νέα

Η συνεισφορά του φυσικού αερίου στο ενεργειακό μείγμα της χώρας δεν πρόκειται να μειωθεί τα επόμενα χρόνια, υποστηρίζει ο Σπύρος Παπαευθυμίου, αναπληρωτής καθηγητής στα Συστήματα Διαχείρισης Ενέργειας και Τεχνολογίες Ενεργειακής Απόδοσης, στη Σχολή Μηχανικών Παραγωγής και Διοίκησης του Πολυτεχνείου Κρήτης, και πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Ενεργειακής Οικονομίας (ΗΑΕΕ): Αντιθέτως αναμένεται να αυξηθεί, λαμβάνοντας σημαντικό μερίδιο από την αναμενόμενη παύση παραγωγής ενέργειας, κυρίως από τις λιγνιτικές μονάδες – στο πλαίσιο της ενεργειακής μετάβασης για μια «κλιματικά ουδέτερη» Ευρώπη.

Σημειώνεται ότι ο υφιστάμενος στόχος της ΕΕ είναι η μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου έως το 2030 κατά 40%, σε σύγκριση με τα επίπεδα του 1990. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρότεινε μάλιστα να αυξηθεί ο στόχος αυτός σε τουλάχιστον 55%. Οι ευρωβουλευτές θέτουν τον πήχη ακόμη πιο ψηλά, ζητώντας να μειωθούν οι εκπομπές έως το 2030 κατά 60%. Διευκρινίζοντας ότι, στο πλαίσιο αυτό, η αναθεώρηση των εθνικών στόχων θα πρέπει να γίνει με τρόπο οικονομικά δίκαιο και αποτελεσματικό. Και ζητούν από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να εκπονήσει «μελέτη για τον αντίκτυπο» και να καθορίσει ενδιάμεσο στόχο για το 2040, ώστε να διασφαλιστεί ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση θα βρεθεί στον σωστό δρόμο για την επίτευξη του στόχου το 2050.

Με αφορμή τη διαδικτυακή συζήτηση στο «5ο Συμπόσιο για την Ενεργειακή Μετάβαση», που διοργάνωσε προσφάτως η Ελληνική Εταιρεία Ενεργειακής Οικονομίας (ΗΑΕΕ), θέσαμε ερωτήματα στον πρόεδρο της ελληνικής «δεξαμενή σκέψης», Σπύρο Παπαευθυμίου, για το πώς βλέπει το ενεργειακό τοπίο στην Ελλάδα.

Ποια είναι, κατά τη γνώμη σας, τα προβλήματα που πρέπει να επιλυθούν για να λέμε με βεβαιότητα ότι είμαστε στον σωστό δρόμο για την ενεργειακή μετάβαση; Είναι εφικτοί οι στόχοι (για την Ελλάδα) μέχρι το 2030 που θέτει η ΕΕ, δηλαδή τουλάχιστον 40% περικοπές των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου (σε σύγκριση με τα επίπεδα του 1990), ποσοστό 32% ΑΠΕ και 32,5% βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης;

Κατά την άποψή μου, η χώρα μας βρίσκεται ήδη στον σωστό δρόμο σε ό,τι αφορά τη συμμόρφωσή μας με τους αυστηρούς κανόνες και όρια που έχει θέσει η Ευρωπαϊκή Ένωση για τον περιορισμό της κλιματικής αλλαγής και των επιπτώσεών της. Το Εθνικό Σχέδιο για την Ενέργεια και το Κλίμα (ΕΣΕΚ) αποτελεί το βασικό εγχειρίδιο που αποτυπώνει την πολιτική βούληση αλλά και τις απαραίτητες δράσεις που απαιτούνται.

Δύο βασικά προβλήματα πρέπει να προσεχθούν, προκειμένου να μην εκτροχιαστεί η όποια προσπάθεια έχει ήδη ξεκινήσει:

1.     Απαιτείται καταγραφή, προσεκτικός σχεδιασμός και άμεση υλοποίηση όλων των απαραίτητων ηλεκτρικών δικτύων, διασυνδέσεων και υποδομών, προκειμένου οι επικείμενες επενδύσεις στον ενεργειακό τομέα (και κυρίως στις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας-ΑΠΕ) να μπορούν να υλοποιηθούν απρόσκοπτα.

2.     Απαιτείται αναπροσαρμογή, πιθανός εξορθολογισμός αλλά και άμεση εφαρμογή του σχετικού νομοθετικού πλαισίου, προκειμένου να ξεφύγει από τα συνήθη πλαίσια της γραφειοκρατίας, τα οποία καθυστερούν σημαντικά ή ακόμη και εμποδίζουν σε πολλές περιπτώσεις την υλοποίηση εγκεκριμένων έργων και δράσεων. Επί παραδείγματι, κάποια σημεία όπου απαιτείται προσοχή είναι: α) η ανάγκη για να βελτιστοποιηθεί η διαδικασία με την οποία παρέχεται η δυνατότητα σε μικρούς παραγωγούς ΑΠΕ να προχωρήσουν στην επένδυσή τους μέσω συνεργασιών προκειμένου να παρακάμψουν τεχνικά θέματα κυρίως λόγω του κορεσμού του δικτύου, β) η διευκόλυνση υλοποίησης νέων σταθμών ΑΠΕ με έμφαση στα ώριμα έργα (όπως είναι αυτά που έχουν ήδη επιλεγεί μέσω συμμετοχής στους σχετικούς διαγωνισμούς της ΡΑΕ), γ) η δυνατότητα παρεμβάσεων (π.χ. συγχωνεύσεων) με στόχο να μειωθεί το συνολικό πλήθος των διακριτών αδειών και βεβαιώσεων και να μειωθεί ο διαχειριστικός φόρτος των υπηρεσιών αδειοδότησης, δ) η ανάγκη να δοθούν στους επενδυτές αλλά και στη ΡΑΕ χρόνος και άλλες διευκολύνσεις, ώστε να προλάβουν να προσαρμοστούν στη νέα ενεργειακή αγορά και να υλοποιηθεί η ταχύτερη διεκπεραίωση των εκκρεμών αιτήσεων.

Μπορεί το φυσικό αέριο ως καύσιμο μετάβασης, όπως έχει χαρακτηριστεί: Α) Να συμβάλλει ουσιαστικά στην ενεργειακή ασφάλεια; Β) Πότε θα είμαστε έτοιμοι να το υποκαταστήσουμε εξ ολοκλήρου με ΑΠΕ και με τι κόστος, δεδομένης της προθεσμίας έως το 2050 στην ΕΕ για μηδενικές εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου; Γ) Πόσο κοντά είμαστε τεχνολογικά στην αποθήκευση ενέργειας απεριόριστης ισχύος ;

Η συνεισφορά του φυσικού αερίου στο ενεργειακό μείγμα της χώρας δεν πρόκειται να μειωθεί τα επόμενα χρόνια, αντίθετα αναμένεται να αυξηθεί λαμβάνοντας σημαντικό μερίδιο από την αναμενόμενη παύση παραγωγής ενέργειας, κυρίως από τις λιγνιτικές μονάδες. Η υλοποίηση σημαντικών υποδομών διακίνησης φυσικού αερίου στη χώρα μας (Ρεβυθούσα, αγωγός ΤΑΡ, υποδομή FSRU Αλεξανδρούπολης) αναδεικνύει τον ρόλο του συγκεκριμένου καυσίμου ως κομμάτι της απαραίτητης πολυποικιλότητας και πυλώνα ενεργειακής ασφάλειας.

Η αντικατάσταση του φυσικού αερίου από άλλες πηγές ενέργειας, και πιο συγκεκριμένα Ανανεώσιμες, θα υλοποιηθεί σε βάθος χρόνου (ίσως μερικών δεκαετιών) και το κόστος που θα κληθεί να πληρώσει η χώρα για αυτή την ενεργειακή μετάβαση δεν θα είναι δυσβάσταχτο, καθώς: Μπορεί να υποστηριχτεί από κοινοτικές επιχορηγήσεις, να προσελκύσει επενδύσεις, να δημιουργήσει σημαντικές μοχλεύσεις μέσω της αναζωογόνησης της ενεργειακής αγοράς και της δημιουργίας χιλιάδων νέων θέσεων εργασίας.

Εξαιτίας της θεμελιώδους σημασίας τους για την εξάπλωση των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, οι διατάξεις αποθήκευσης ενέργειας αποτελούν τα τελευταία χρόνια την κορωνίδα σε ό,τι αφορά την έρευνα αλλά και τις οικονομικές επενδύσεις σε παγκόσμιο επίπεδο. Η βελτίωση των τεχνικών προδιαγραφών τους (όπως μέγεθος, χωρητικότητα αποθήκευσης, συνδεσιμότητα, κ.λπ.) αλλά και η μείωση του κόστους τους είναι ραγδαία. Επομένως, η εποχή που θα μιλάμε για εξαιρετικά συμφέρουσες τεχνολογίες αποθήκευσης ενέργειας είναι μάλλον πολύ κοντά.

Ποιος είναι ο σκοπός του Target Model στην ΕΕ; Η εφαρμογή του «μοντέλου-στόχου» στην εγχώρια αγορά ενέργειας μπορεί να τους αφήσει όλους ικανοποιημένους – παραγωγούς, προμηθευτές και καταναλωτές-επιχειρήσεις και νοικοκυριά;

Τo «μοντέλο-στόχος» (Target Model) της Ευρωπαϊκής Ένωσης στοχεύει στην ενοποίηση των αγορών ενέργειας των χωρών της Ευρώπης και προϋποθέτει, ανάμεσα σε άλλα, την ταχεία αλλά ταυτόχρονα προσεκτική εφαρμογή από τα κράτη-μέλη όλων των ευρωπαϊκών Κανονισμών, Κατευθυντηρίων Οδηγιών και Κωδίκων Δικτύου που έχουν ως στόχο την εναρμόνιση των εθνικών αγορών ηλεκτρικής ενέργειας. Η εφαρμογή του στην ελληνική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας έχει ήδη ξεκινήσει από τη ΡΑΕ και το Ελληνικό Χρηματιστήριο Ενέργειας, με ημερομηνία εκκίνησης την 1η Νοεμβρίου 2020.

Η εφαρμογή του μοντέλου-στόχου αποτελεί σημαντικό βήμα για την ελληνική ενεργειακή αγορά – θα πρέπει να γίνει με προσοχή, ώστε να μην υπάρξει αστάθεια στην αγορά. Το νέο μοντέλο αγοράς θα παρέχει δυνατότητες τόσο στους συμμετέχοντες όσο και στους καταναλωτές, με περισσότερα προϊόντα και βασικό στόχο τη διαφάνεια και τη μετάβαση σε «καθαρές» τεχνολογίες παραγωγής ενέργειας. Στόχος είναι μετά από μία περίοδο προσαρμογής η αγορά να ισορροπήσει προς όφελος των καταναλωτών αλλά και των παραγωγών-εταιρειών διανομής ενέργειας.

Κατάργηση επιδοτήσεων

Τη σταθερή θέση της Ελλάδας υπέρ του φιλόδοξου στόχου μείωσης των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου κατά τουλάχιστον 55% μέχρι το 2030, ως μονόδρομο για την επίτευξη της κλιματικής ουδετερότητας μέχρι το 2050 στην Ευρωπαϊκή Ένωση, εξέφρασε ο Γενικός Γραμματέας Φυσικού Περιβάλλοντος και Υδάτων, Κωνσταντίνος Αραβώσης, στο Συμβούλιο Υπουργών Περιβάλλοντος στο Λουξεμβούργο.

Οι ευρωβουλευτές έχουν καλέσει την Επιτροπή να υποβάλει πρόταση μέχρι τις 31 Μαΐου 2023 για την πορεία που θα ακολουθηθεί σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης, για την επίτευξη κλιματικής ουδετερότητας έως το 2050. Η πρόταση αυτή θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη τις συνολικές εναπομένουσες εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου της ΕΕ μέχρι τότε, ώστε να περιοριστεί η αύξηση της θερμοκρασίας, με βάση τη Συμφωνία του Παρισιού. Η πορεία θα επανεξετάζεται έπειτα από κάθε απολογισμό που θα πραγματοποιείται σε παγκόσμιο επίπεδο.

Το Ευρωκοινοβούλιο έχει ζητήσει επίσης να συγκροτηθεί σε επίπεδο ΕΕ μια επιτροπή για την κλιματική αλλαγή, η οποία, ως ανεξάρτητος επιστημονικός φορέας, θα είναι αρμόδια να αξιολογεί τις ακολουθούμενες πολιτικές ως προς τη συνέπειά τους και να παρακολουθεί τις εξελίξεις. Και έχει εκφράσει την άποψη ότι η ΕΕ και τα κράτη-μέλη της θα πρέπει το αργότερο έως τις 31 Δεκεμβρίου 2025 να καταργήσουν σταδιακά όλες τις άμεσες και έμμεσες επιδοτήσεις στα ορυκτά καύσιμα, υπογραμμίζοντας την ανάγκη να συνεχιστούν οι προσπάθειες για την καταπολέμηση της ενεργειακής φτώχειας.

του Φίλη Καϊτατζή

Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα Παρασκήνιο

ΕΤΙΚΕΤΕΣ:

ΓΡΑΨΤΕ ΤΟ ΣΧΟΛΙΟ ΣΑΣ