Navigation
20
Οκτ
location
Αθήνα
19oC
Ασθενής Βροχή
21 Σεπ 2020

 «Να φύγουν οι εταιρείες-ζόμπι της ανακύκλωσης»

ανακύκλωση Νέα

Στο καθόλου ευκαταφρόνητο ποσό των περίπου 55 με 60 εκατομμυρίων ευρώ ανέρχεται ο τζίρος των εταιρειών διαχείρισης στερεών μη επικίνδυνων αποβλήτων στην Ελλάδα, με αναλογία: χαρτί 69,92%, πλαστικό 18,78%, σίδερο 5,92% και γυαλί 5,38%. Είναι ένας επικερδής τομέας, που δημιουργεί θέσεις απασχόλησης και συνδράμει στην εξοικονόμηση ενέργειας .

«Δυσφημίζεται όμως από εταιρείες-ζόμπι που πρέπει να απομακρυνθούν από τον χώρο της ανακύκλωσης και το κράτος, με ευέλικτες κινήσεις και γρήγορες αποφάσεις, να στηρίξει τις υγιείς και να περιβάλλει με εμπιστοσύνη όσες δεν είναι «ζόμπι». Γι’ αυτό πρέπει οι αρμόδιοι φορείς να έχουν γνώση του αντικειμένου και εμπειρία στον τομέα αυτόν», λέει με έμφαση ο Βαγγέλης Κοπανάς, υπεύθυνος παραγωγής της Mari Recycling, «από τις μεγαλύτερες επιχειρήσεις στην Ελλάδα η οποία ξεκίνησε τη δεκαετία του 1980 – συνολικά στη χώρα λειτουργούν περίπου 50 εταιρείες, ίσως και λιγότερες, μεγάλες και μικρές». «Απειλή για τον κλάδο μας είναι η πτώση των τιμών πετρελαίου, που πλήττει ένα από τα κύρια υλικά ανακύκλωσης, το πλαστικό, ως παραγωγό του, ένα χρηματιστηριακό προϊόν που μεταβάλλεται διαρκώς (350 με 400 ευρώ πάει ο τόνος στις καλές εποχές και με πτώση πετρελαίου σήμερα περίπου στα 123 ευρώ). Όταν “κατρακυλάει” η τιμή, αναγκαστικά τα υλικά στοκάρονται στα εργοστάσια συλλογής, έως ότου το επιτρέψουν οι τιμές και βρεθεί παραλήπτης (βιομηχανία) στο εσωτερικό ή το εξωτερικό να το παραλάβει και να το αξιοποιήσει, παράγοντας νέα προϊόντα».

Η παραμονή όμως στα εργοστάσια συλλογής εγκυμονεί κινδύνους (σ.σ. βλέπε πυρκαγιές με τοξικά νέφη, όπως αυτό που σηκώθηκε στον αττικό ουρανό πριν από λίγες εβδομάδες σε εργοστάσιο ανακύκλωσης πλαστικών στη Μεταμόρφωση Αττικής), αν δεν πληρούνται και δεν εφαρμόζονται οι όροι αδειοδότησης και λειτουργίας της επιχείρησης ή δεν γίνονται επαρκείς έλεγχοι από επιθεωρητές περιβάλλοντος, που όμως είναι κάτι παραπάνω από μια χούφτα άνθρωποι και τι να προλάβουν, υποστηρίζουν κύκλοι της αγοράς. Χιλιάδες τόνοι ανακυκλούμενων υλικών γίνονται καπνός με πολλά κρούσματα τα τελευταία χρόνια: 29 Μαΐου 2018 στον Ασπρόπυργο, 27 Απριλίου 2019 στη Σίνδo, 6 Ιουλίου 2019 στο Λασίθι, 14 Ιανουαρίου 2020 στην Κόρινθο.

Η αξιοπιστία μιας εταιρείας είναι απαραίτητη για να μπορεί να σταθεί στην αγορά –αν και κάποιοι βγάζουν πολλά χρήματα ενώ δεν πληρούν τις προϋποθέσεις οι επιχειρήσεις τους–, επισημαίνει ο κ. Κοπανάς: «Αν είσαι αξιόπιστος, θα μπορείς ακόμα και σε δύσκολη εποχή να διοχετεύσεις τα υλικά ανακύκλωσης. Να πω στο σημείο αυτό ότι τα πράγματα για τις εξαγωγές ανακυκλώσιμων υλικών δυσκολεύουν καθώς η Κίνα, η μεγαλύτερη χωματερή παγκοσμίως, ανακοίνωσε από το 2017 ότι σταματά να είναι η χωματερή του πλανήτη και προς το τέλος του 2020 σταματά να εισάγει ανακυκλωμένο πλαστικό θέτοντας πολύ αυστηρούς περιορισμούς και για το χαρτί/χαρτόνι. Οι εισαγωγές της Κίνας σε χαρτί και χαρτόνι έπεσαν από 32 εκατ. τόνους το 2017 σε 17 εκατ. τόνους το 2018 και 12 εκατ. τόνους το 2019. Από την 1η Ιανουαρίου 2019 η Κίνα όρισε ότι θα εισάγει χαρτί μόνο από τις χώρες στις οποίες διατηρεί ελεγκτικό γραφείο: Αγγλία, Γερμανία, Γαλλία, Ιταλία, Ισπανία και Ολλανδία. Ως αποτέλεσμα ήταν η εισαγωγή από Ελλάδα να σταματήσει εντελώς».

Ταφή αποβλήτων

Στην Ελλάδα, η ανακύκλωση υλικών δεν είναι στα καλύτερά της: Θάβουμε περίπου το 80% των αποβλήτων ενώ έχουμε δεσμευτεί μέχρι το 2035 να περιορίσουμε το ποσοστό 10% με 15%, σύμφωνα με τον Ελληνικό Οργανισμό Ανακύκλωσης – ΕΟΑΝ. Στο πλαίσιο της κυκλικής οικονομίας «ο στόχος είναι να αποκεντρωθεί η διαχείριση αποβλήτων και να περάσει στους ΟΤΑ (Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης), με κίνητρα παροχή πόρων και τεχνογνωσίας».

Για να μιλάμε για επιτυχημένη ανακύκλωση είναι σημαντικό, τονίζει ο κ. Κοπανάς, τα ανακυκλώσιμα υλικά συσκευασίας να συλλέγονται σε τέσσερα ρεύματα (χαρτί, γυαλί, πλαστικό και αλουμίνιο), ώστε να εξασφαλίζονται-διασφαλίζονται η καθαρότητα και η ποιότητα προκειμένου τα δευτερογενή υλικά να αναμειγνύονται σε μεγάλο ποσοστό με πρωτογενές υλικό και να παράγονται τελικά προϊόντα συσκευασίας. Η Ελλάδα (στοιχεία του 2018) ανακυκλώνει το 17%-18% από το αστικά απόβλητα και το 2%-8% πάει για ενέργεια (καύση και άλλου είδους αξιοποίηση).

Εξοικονόμηση ενέργειας

Η ανακύκλωση, π.χ., των πλαστικών συμβάλλει ουσιαστικά στην εξοικονόμηση ενέργειας;

Το πετρέλαιο απαιτεί μεγάλα διοχετευόμενα ενεργειακά ποσά για να υποστεί μεταβολή και να μετασχηματιστεί σε μια διαφορετική κατάσταση ύλης. Για να έχουμε μια τάξη μεγέθους, η ανακύκλωση ενός πλαστικού μπουκαλιού εξοικονομεί ενέργεια για να ανάψει μια λάμπα ισχύος 60W για 6 ώρες. Επίσης η συνολική ποσότητα που θα εξοικονομηθεί σε ΧΥΤΑ όταν θα αναπτυχθεί πλήρως το συλλογικό σύστημα διαχείρισης των συσκευασιών θα ανέρχεται στα 787.362 m3 ανά έτος. Αυτό σημαίνει ανακούφιση του περιβάλλοντος και εξοικονόμηση χώρων υγειονομικής ταφής. Η ανακύκλωση είναι υψίστης σημασίας για το περιβάλλον, αρκεί να θυμίσουμε επιστημονικές μελέτες που αναφέρουν ότι ένα στα τέσσερα ψάρια περιέχει (από κατανάλωση) πλαστικά ή ίνες!

«Στην εταιρεία μας, Mari Recycling S.A.», προσθέτει ο υπεύθυνος παραγωγής Βαγγέλης Κοπανάς, «συλλέγουμε μηνιαίως 10.000 τόνους χαρτί, 859 πλαστικό και 150 άλλα υλικά μέταλλα κ.λπ. Προωθούμε 75% με 80% σε εξωτερικό και 20% με 25 % στο εσωτερικό. Έχουμε δικό μας εξοπλισμό για τη συλλογή ανακυκλώσιμου υλικού, σε εκατοντάδες σημεία, και διαθέτουμε κέντρο διαλογής ανακυκλώσιμων υλικών (ΚΔΑΥ) με δικό μας προσωπικό διαχείρισης (απασχολούμε συνολικά πλέον των 100 εργαζομένων), επιτυγχάνοντας 700 τόνους εισερχομένων ανακυκλώσιμων υλικών σε καθημερινή βάση».

Η ανακύκλωση παρουσιάζει ακόμα πολλά προβλήματα ειδικά στα πλαστικά. Επειδή υπάρχουν πολλές ποιότητες και τύποι με διαφορετικές φυσικές ιδιότητες και χημική σύσταση, είναι αρκετά δύσκολο να αναγνωρισθούν εύκολα, ακόμα και εάν φαίνονται ίδια (π.χ. πλαστικά μπουκάλια) και υπάρχουν πολλές προσμίξεις σε αυτά.

Τα 35 κέντρα διαλογής ανακυκλώσιμων υλικών (ΚΔΑΥ) επιδοτούνται από την Ελληνική Εταιρεία Αξιοποίησης Ανακύκλωσης για τα ανακυκλώσιμα υλικά που πωλούν (η τιμή διαφοροποιείται ανάλογα με το υλικό και τη διεθνή τιμή πώλησής του). Επιπλέον, τον τελευταίο καιρό ορισμένα ΚΔΑΥ επιδοτούνται απευθείας για να μην κλείσουν. «Πιστεύω ότι το μέλλον είναι στη βελτίωση της ποιότητας των ανακυκλώσιμων και ότι πρέπει να αυξηθεί η εισφορά για όλους τους υπόχρεους», υπογραμμίζει ο υπεύθυνος παραγωγής Mari Recycling, «είτε είναι συμβεβλημένοι με την ΕΕΑΑ είτε με την Ανταποδοτική Ανακύκλωση, προκειμένου να μην έχουμε μετακινήσεις των υπόχρεων από το ένα σύστημα στο άλλο για να πετύχουν χαμηλότερη εισφορά».

Προοπτικές μετά το 2020 

Οι στόχοι που θέτει η ΕΕ είναι οι εξής: Επαναχρησιμοποίηση και ανακύκλωση αστικών αποβλήτων 55% έως το 2025, σε 65% έως τις 31 Δεκεμβρίου 2025 και 70% έως τις 31 Δεκεμβρίου 2030, 65% έως το 2035, αύξηση της ανακύκλωσης των απορριμμάτων συσκευασίας κατά 65% έως τις 31 Δεκεμβρίου 2025 και 70% έως τις 31 Δεκεμβρίου 2030, μείωση της υγειονομικής ταφής στο 10% κατ’ ανώτατο όριο των παραγόμενων αστικών αποβλήτων έως το 2035, απαγόρευση της υγειονομικής ταφής αποβλήτων κατάλληλων για ανακύκλωση από το 2030, υποχρεωτική χωριστή συλλογή βιολογικών αποβλήτων από 31 Δεκεμβρίου 2023 και για τα κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα και τα επικίνδυνα απόβλητα από νοικοκυριά από 1η Ιανουαρίου του 2025 κ.λπ. Η επιτυχία αυτών των στόχων και μέτρων θα είναι καθοριστικής σημασίας για τις μεσοπρόθεσμες έως μακροπρόθεσμες προοπτικές για την επίτευξη μιας καινοτόμου κυκλικής οικονομίας, στην οποία τίποτα δεν θα χαθεί.

 του Φίλη Καϊτατζή

Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα Παρασκήνιο

 

ΕΤΙΚΕΤΕΣ:

ΓΡΑΨΤΕ ΤΟ ΣΧΟΛΙΟ ΣΑΣ