Navigation
2
Δεκ
location
Αθήνα
13oC
Αρκετά σύννεφα
9 Νοέ 2020

Μέχρι το 2029 η διασύνδεση των νησιών μας

ηλεκτρική-διασύνδεση-Κρήτη Νέα

«Στις σημερινές συνθήκες πανδημίας αναδείχθηκε ο κίνδυνος για τις νησιωτικές οικονομίες από την υψηλή εξάρτησή τους από τον τουρισμό. Έτσι, η ενεργειακή μετάβαση πρέπει να αντιμετωπίζεται ως ένα αναπόσπαστο κομμάτι της ευρύτερης ενδυνάμωσης της οικονομίας των νησιών», τονίστηκε στη διαδικτυακή ημερίδα «προωθώντας την καθαρή ενεργειακή μετάβαση στα ελληνικά νησιά», που διοργάνωσε το Δίκτυο Αειφόρων Νήσων – ΔΑΦΝΗ.

Στόχοι ΡΑΕ

Στόχος για τη ΡΑΕ είναι να έχουν διασυνδεθεί μέχρι το 2029 όλα τα νησιά με το Εθνικό Σύστημα, πλην της Μεγίστης και του Άγιου Ευστράτιου, ανέφερε ο προϊστάμενος της διεύθυνσης μακροχρόνιου ενεργειακού σχεδιασμού και περιβαλλοντικής πολιτικής της Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας Ανδρέας Βλάχος, κατά την παρουσίαση των μελλοντικών σχεδίων της Ανεξάρτητης Αρχής.

Ο κ. Βλάχος εξήγησε ότι η ΡΑΕ έχει διαμορφώσει ολοκληρωμένη πρόταση για τους υβριδικούς σταθμούς όχι μόνο στο ζήτημα της τιμολόγησης και των συμβάσεων αλλά και των προβλεπόμενων διασυνδέσεων, θεωρώντας μεγάλης σημασίας την περαιτέρω ανάπτυξη του θεσμικού πλαισίου σχετικά με τις έκτακτες ανάγκες, υπό τους περιορισμούς των περιβαλλοντικών ορών και της ασφάλειας τροφοδοσίας. Είπε ότι εξετάζεται η δυναμική των ΑΠΕ στα διασυνδεδεμένα (και υπό διασύνδεση) νησιά, χωρίς να διευκρινίσει γιατί στον στόχο της ΡΑΕ δεν περιλαμβάνεται η διασύνδεση με το εθνικό σύστημα της Μεγίστης, δηλαδή του νησιωτικού συμπλέγματος Καστελόριζου και του Άγιου Ευστράτιου.

Κήρυξη ΑΟΖ

Ίσως η αλήθεια για τη μη προβλεπόμενη διασύνδεση των νησιών αυτών να είναι και η μη κήρυξη ΑΟΖ από ελληνικής πλευράς, ζήτημα που κρίνεται απαραίτητο (και) για την ανάπτυξη αιολικών πάρκων, όπως αποσαφήνισε στην διαδικτυακή εκδήλωση ο γενικός διευθυντής της Ελληνικής Επιστημονικής Ένωσης Αιολικής Ενέργειας (ΕΛΕΤΑΝ), Παναγιώτης Παπασταματίου: Προϋπόθεση για την ανάπτυξη υπεράκτιου αιολικού πάρκου αποτελεί η ανάπτυξη αποκλειστικών οικονομικών ζωνών (ΑΟΖ) σε όλες τις ελληνικές θάλασσες, ώστε να προκύψουν σαφή όρια για τις χωρικά εκμεταλλεύσιμες περιοχές.

Ο κ. Παπασταματίου, αναφερόμενος στις ευκαιρίες εκμετάλλευσης του θαλάσσιου χώρου για την εγκατάσταση υπεράκτιων αιολικών, μίλησε για τις αιτίες που αποτελούν τροχοπέδη στην ανάπτυξή τους: Οι κύριες αιτίες αποδίδονται στους πολιτικούς-γεωστρατηγικούς περιορισμούς, στο υψηλό κόστος εγκατάστασης αλλά και στη διεκπεραίωση της αδειοδότησης. Η οικονομία κλίμακας θα ελαττώσει το κόστος εγκατάστασης υπεράκτιων πάρκων και θα καταστήσει βιώσιμη την προοπτική τους. Ωστόσο, αυτό δεν είναι αρκετό χωρίς την παράλληλη αναθεώρηση του χωρικού σχεδίου για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ) που θα ενσωματώνει τις ελληνικές «θαλάσσιες εκτάσεις». Επίσης με το χωροταξικό σχέδιο που θα ορίζει τις ζώνες αποκλεισμού – εγκατάστασης των υπεράκτιων αιολικών θα διατηρηθούν αναλλοίωτες οι περιβαλλοντικά ευαίσθητες περιοχές και θα αποφευχθούν οι συγκρούσεις χρήσεων γης.

Αύξηση ΑΠΕ

Με εμφατικό τρόπο για το ζήτημα της σταδιακής καθαρής ενεργειακής μετάβασης στα μη διασυνδεδεμένα νησιά (ΜΔΝ) μίλησε η Θεοδώρα Πατσάκα, διευθύντρια της Διεύθυνσης Διαχείρισης Νησιών του Διαχειριστή Ελληνικού Δικτύου Διανομής Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΔΕΔΔΗΕ), τονίζοντας ότι πρέπει να ενθαρρύνονται τα πιλοτικά έργα, μέσα από συνέργειες ΡΑΕ, ΥΠΕΝ και του Διαχειριστή, ώστε να επιτευχθεί ο στόχος αυτός. Ο ΔΕΔΔΗΕ έχει εκκινήσει τις διαδικασίες επικαιροποίησης των περιθωρίων των ηλεκτρικών συστημάτων στα ΜΔΝ, με σκοπό την περαιτέρω αύξηση της πράσινης ενέργειας στην έκτασή τους. Η συμβολή του Διαχειριστή στην αύξηση της διείσδυσης των ΑΠΕ είναι απτή: Με 150 νέες άδειες παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας για Υβριδικούς Σταθμούς (ΥΒΣ) στα ΜΔΝ. Οι ΥΒΣ εξομαλύνουν τις αιχμές ζήτησης με αναμενόμενη μείωση του κόστους στην τιμολόγηση και την απεξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα. Εκκρεμεί η οριστικοποίηση του θεσμικού πλαισίου τιμολόγησης για να εξασφαλιστεί η οικονομική αποδοτικότητα και βιωσιμότητα των επενδύσεων. Σημειώνεται ότι λόγω COVID-19 η ενεργειακή κατανάλωση στα μη διασυνδεδεμένα νησιά μειώθηκε τον Ιούνιο 2020 κατά 38% σε σχέση με τον αντίστοιχο μήνα το 2019.

Σύστημα μεταφοράς

Η Παναγιώτα Αλεξοπούλου, διευθύντρια Στρατηγικής και Σχεδιασμού του Ανεξάρτητου Διαχειριστή Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΑΔΜΗΕ), η οποία πρόσφατα εγκαινίασε την ηλεκτρική διασύνδεση της Νάξου με το ηπειρωτικό σύστημα, αναφέρθηκε στα πλεονεκτήματα της διασύνδεσης των νησιών: Ο πιο βασικός λόγος είναι η απεξάρτηση του ενεργειακού συστήματος από προϊόντα πετρελαίου. Τα σχέδια διασύνδεσης της Κρήτης, Κυκλάδων, Βορείου Αιγαίου και Δωδεκανήσων είναι συνολικής επένδυσης 4,5 δισ. ευρώ. Η διασύνδεση της Κρήτης θα πραγματοποιηθεί σε δύο φάσεις, με την πρώτη να συνδέει τη Πελοπόννησο με τον ΥΣ Χανίων και τη δεύτερη την Αττική με τον ΥΣ Ηρακλείου. Η διασύνδεση Δωδεκανήσων-Βορείου Αιγαίου πραγματοποιείται μέσω της σύνδεσης Κορίνθου και Κω. Στις Κυκλάδες οι διασυνδέσεις περιλαμβάνουν Λαύριο-Σύρο, Σύρο-Τήνο, Σύρο- Πάρο, Σύρο-Μύκονο, Μύκονο-Νάξο καθώς και Λειβάδι-Άνδρο-Τήνο.

Ο ΑΔΜΗΕ σχεδιάζει διασυνδέσεις βασιζόμενος στη «δικτυο-κεντρική προσέγγιση» των νησιωτικών διασυνδέσεων, με άλλα λόγια να διασυνδεθούν τα συμπλέγματα μεταξύ τους και με το ηπειρωτικό σύστημα μεταφοράς, ώστε να δημιουργηθούν αξιόπιστα συστήματα λειτουργίας και να εξασφαλιστεί η διαλειτουργικότητα με τις μελλοντικές επεκτάσεις.

Νομοθετικά εμπόδια

Από την πλευρά του, ο Σταύρος Παπαθανασίου καθηγητής στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο (Σχολή Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Ηλεκτρολόγων Υπολογιστών) είπε ότι υπάρχουν νομοθετικά εμπόδια για την ανάπτυξη υβριδικών συστημάτων τα οποία είναι μονόδρομος στο εγγύς μέλλον. Γι’ αυτό, πρόσθεσε, απαιτούνται άμεσες θεσμικές και κανονιστικές πρωτοβουλίες ώστε να επιτευχθούν υψηλές διεισδύσεις ανανεώσιμης ενέργειας (>60%-80%). Επισήμανε εξάλλου την ανάγκη για τη δημιουργία πλαισίου για τις κεντρικές εγκαταστάσεις αποθήκευσης ενέργειας και χαρακτήρισε ως βέλτιστα παραδείγματα τα μικρά νησιά κάτω του 1ενός MW, στα οποία μπορεί να επιτευχθεί ουσιαστική μείωση της παραγωγής ντίζελ βραχυπρόθεσμα – δυνητικά χωρίς κόστος παραγωγής. Μεσοπρόθεσμα ή μακροπρόθεσμα μπορεί να οδηγηθούν σε πλήρη απανθρακοποίηση.

Ισόρροπη ανάπτυξη

Ο γενικός διευθυντής του Δικτύου ΔΑΦΝΗ, Κώστας Κομνηνός, αναλύοντας το πλαίσιο της Πρωτοβουλίας «Καθαρή Ενέργεια για τα Ευρωπαϊκά Νησιά», δήλωσε: «Η ισόρροπη ανάπτυξη των νησιών (μας) μπορεί να ενεργοποιηθεί μέσω του ολοκληρωμένου σχεδιασμού που διέπει τον συνδυασμό των υποδομών μεταφορών, ενέργειας, υδάτων και απορριμμάτων με παράλληλη ανάδειξη και αξιοποίηση των φυσικών και πολιτισμικών τους πόρων. Για την επιτυχή υλοποίηση αυτών των στόχων, ο εθνικός σχεδιασμός οφείλει να λαμβάνει ουσιαστικά υπόψη την Τοπική Αυτοδιοίκηση, ούτως ώστε να αντιμετωπίζονται αποδοτικά και εγκαίρως οι διάφορες προκλήσεις που προκύπτουν στον σχεδιασμό και την υλοποίηση των έργων. Στις σημερινές συνθήκες πανδημίας αναδείχθηκε ο κίνδυνος για τις νησιωτικές οικονομίες από την υψηλή εξάρτησή τους από τον τουρισμό. Έτσι, η ενεργειακή μετάβαση πρέπει να αντιμετωπίζεται ως ένα αναπόσπαστο κομμάτι της ευρύτερης ενδυνάμωσης της οικονομίας των νησιών. Σε αυτήν ακριβώς κατεύθυνση κινείται και η Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία “Έξυπνα Νησιά”, της οποίας συντονιστής είναι το ΔΑΦΝΗ, στην οποία συμμετέχουν πληθώρα νησιών από όλα τα κράτη-μέλη της ΕΕ».

Στη διαδικτυακή εκδήλωση τοποθετήθηκαν πολλοί ακόμη ομιλητές για τις ευρωπαϊκές πολιτικές που ενεργοποιούν την καθαρή ενεργειακή μετάβαση των νησιών – μια ευκαιρία, όπως τονίστηκε, για τον ελληνικό νησιωτικό χώρο.

Προτεραιότητα ΥΠΕΝ

Αλεξάνδρα Σδούκου, γενική γραμματέας του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας στη διαδικτυακή ημερίδα του δικτύου Αειφόρων Νήσων ΔΑΦΝΗ, «Προωθώντας την καθαρή ενεργειακή μετάβαση στα ελληνικά νησιά»: Αποτελεί πολιτική προτεραιότητα του ΥΠΕΝ η μετάβαση προς τις καθαρές μορφές ενέργειας – ένα τέτοιο εγχείρημα είναι πρόκληση για την Ελλάδα λόγω της ποικιλομορφίας και των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών των ελληνικών νησιών, που καλύπτουν σήμερα τις ενεργειακές τους ανάγκες μέσω προϊόντων πετρελαίου τα οποία βαραίνουν, με υπέρογκα κόστη, όχι μόνο τις νησιωτικές κοινωνίες αλλά και ολόκληρη την επικράτεια λόγω της ισότιμης τιμολόγησης. Η αύξηση της διείσδυσης των ΑΠΕ είναι εθνικός στόχος που θα επιτευχθεί με τη διατήρηση της περιβαλλοντικής ισορροπίας και της πολιτιστικής ταυτότητας του κάθε νησιού.

Υπάρχουν διαθέσιμα ευρωπαϊκά χρηματοδοτικά εργαλεία, τα οποία θα χρησιμοποιηθούν για την επιτάχυνση των ηλεκτρικών διασυνδέσεων που έχουν πολυσήμαντο χαρακτήρα για την απεξάρτηση των νησιών από τον άνθρακα αλλά και για καινοτόμες τεχνολογικές εφαρμογές που οφείλουν να υιοθετηθούν – προωθώντας την πράσινη ενέργεια σε νησιά μικρής κλίμακας που δεν θα διασυνδεθούν. Υγιείς πρακτικές για το ελληνικό ενεργειακό σύστημα αποτελούν οι διασυνδέσεις Νάξου και Κρήτης, καθώς και οι υβριδικοί σταθμοί σε Τήλο, Ικαρία και Άη-Στράτη.

 του Φίλη Καϊτατζή

Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα Παρασκήνιο

ΕΤΙΚΕΤΕΣ:

ΓΡΑΨΤΕ ΤΟ ΣΧΟΛΙΟ ΣΑΣ