Navigation
11
Μαΐ
location
Αθήνα
27oC
Αίθριος - καθαρός
20 Φεβ 2021

«Κλειδί» για την κλιματική αλλαγή τα κτίρια

Ακίνητα3 Νέα

Σημαντικό ρόλο στην επίτευξη του μακροπρόθεσμου στόχου της ΕΕ για τη μείωση κατά 80%-95% των εκπομπών αερίου του θερμοκηπίου πρέπει να διαδραματίσει ο κατασκευαστικός τομέας αλλά ως βιώσιμος κλάδος. Σύμφωνα με τον «χάρτη πορείας» για τη «μετάβαση σε μια ανταγωνιστική οικονομία χαμηλών επιπέδων εκπομπών άνθρακα το 2050», η συμβολή του κατασκευαστικού τομέα θα επιφέρει περίπου 40% έως 50% μείωση το 2030 και περίπου 90% το 2050.

Η βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης των κτιρίων είναι ένας από τους βασικούς παράγοντες για την επίτευξη του στόχου της κλιματικής ουδετερότητας και της απαλλαγής της ΕΕ από τον άνθρακα, καθώς σε αυτά αναλογεί το 40% της κατανάλωσης ενέργειας και περισσότερο από το 1/3 των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου.

Tο ενεργειακό δυναμικό των υφιστάμενων κτιρίων είναι εξαιρετικά υψηλό, καθώς το 35% των κτιρίων της ΕΕ είναι άνω των 50 ετών και σχεδόν το 75% του κτιριακού αποθέματος δεν είναι ενεργειακά αποδοτικό. Με το δεδομένο αυτό, η ενεργειακή απόδοση των κτιρίων βρίσκεται στο επίκεντρο των πολιτικών της ΕΕ για μείωση της κατανάλωσης ενέργειας –  αξιοσημείωτο παράδειγμα η Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία (EU Green Deal).

«Κύμα ανακαινίσεων»

Η ΕΕ έχει συμπεριλάβει στις πολιτικές και στις δράσεις της Πράσινης Συμφωνίας τη στρατηγική για ένα «Κύμα Ανακαινίσεων», που στοχεύει σε:

  • Διπλασιασμό του ποσοστού ενεργειακών ανακαινίσεων μέχρι το 2030 (από 1% σε 2%), δηλαδή σε ανακαίνιση 35 εκατομμυρίων κτιρίων.
  • Μείωση των εκπομπών των κτιρίων κατά 60% (της τελικής κατανάλωσης ενέργειας στα κτίρια κατά 14% και της κατανάλωσης ενέργειας για θέρμανση και ψύξη κατά 18%).

Μέσω της στρατηγικής «Κύμα Ανακαινίσεων» η ΕΕ προωθεί τη ριζική ανακαίνιση δημόσιων και ιδιωτικών κτιρίων, την απεξάρτηση από τον άνθρακα για ψύξη και θέρμανση των κτιρίων και τον περιορισμό της ενεργειακής φτώχειας.

Για την υλοποίηση των στόχων της νέας στρατηγικής της ΕΕ για την ανακαίνιση του κτιριακού αποθέματος, ένα σημαντικό μέρος του επενδυτικού σχεδίου της Πράσινης Συμφωνίας, περιλαμβανομένων των κονδυλίων του Ταμείου Ανάκαμψης, θα διατεθεί σε δράσεις για την ενεργειακή αναβάθμιση των κτιρίων.

Τα κράτη-μέλη της ΕΕ, μέσω των εθνικών μακροπρόθεσμων στρατηγικών ανακαίνισης, θα (πρέπει να) διαμορφώσουν δράσεις και πολιτικές για να κατευθύνουν πόρους προς αυτόν τον σκοπό. Στην Ελλάδα τέθηκε τον Δεκέμβριο του 2020 σε δημόσια διαβούλευση η νέα Μακροπρόθεσμη Στρατηγική για την Ανακαίνιση του Εθνικού Κτιριακού Αποθέματος – αποτελεί συνέχεια των αντίστοιχων εκθέσεων του 2014 και του 2018. Η στρατηγική αυτή ενσωματώνει τους στόχους του ΕΣΕΚ (Εθνικό Σχέδιο για την Ενέργεια και το Κλίμα) για το 2030 (ενεργειακή αναβάθμιση του 12%-15% των κτιρίων) και αφορά κτίρια του οικιακού και του τριτογενούς ιδιωτικού και δημόσιου τομέα. Επικεντρώνεται κυρίως στην αντικατάσταση συστημάτων πετρελαίου με φυσικό αέριο, ηλεκτρισμό και αντλίες θερμότητας, καθώς και σε ανακαινίσεις στο κέλυφος των κτιρίων. Η επίτευξη του φιλόδοξου στόχου που έχει τεθεί από το ΕΣΕΚ, για τη βελτίωση της ενεργειακής αποδοτικότητας των κτιρίων κατά 38%, προϋποθέτει επενδύσεις περίπου 1,0 δισ. ευρώ. Το πρόγραμμα «Εξοικονομώ-Αυτονομώ» του υπουργείου Ενέργειας και Περιβάλλοντος είναι ένας δίαυλος για την αναθέρμανση της αγοράς του κατασκευαστικού κλάδου.

Για το νέο πρόγραμμα «Εξοικονομώ-Αυτονομώ» η Γενική Γραμματέας Ενέργειας και Ορυκτών Πρώτων Υλών, Αλεξάνδρα Σδούκου, διευκρινίζει ότι «αναμένεται να ενταχθούν σε αυτό 60.000 κατοικίες. Το ποσό των επιδοτήσεων ανέρχεται στα 900 εκατομμύρια ευρώ, ενώ ο κύκλος εργασιών που θα δημιουργηθεί, δεδομένου ότι το πρόγραμμα στηρίζει το περιβάλλον και την οικονομία, υπολογίζεται στο 1,5 δισεκατομμύρια ευρώ. Η ενεργειακή αναβάθμιση κτιρίων εκτιμάται ότι θα μειώσει την έκλυση αερίων του θερμοκηπίου κατά περισσότερους από 200.000 τόνους, ενώ θα εξοικονομηθούν περισσότερες από 900.000 Mwh ενέργειας».

Συντονισμός ενεργειών

Οι δήμοι στην Ευρωπαϊκή Ένωση συντονίζουν τις ενέργειές τους θέτοντας στόχους, με κυριότερο τη μείωση της ενεργειακής κατανάλωσης στα δημοτικά κτίρια, στον οδοφωτισμό και στις μεταφορές, για τις οποίες έχει προκριθεί η ανάπτυξη ενός δικτύου σημείων φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων. Στη χώρα μας, ένα από τα παραδείγματα δήμων που κινούνται προς αυτή την κατεύθυνση είναι ο Δήμος Θεσσαλονίκης, που εστιάζει στην αντικατάσταση του ηλεκτροφωτισμού με ορίζοντα εφαρμογής το 2023 – προϋπολογισμού 20 εκατ. ευρώ.

Σε επίπεδο φορέων, η ΠΕΔΜΕΔΕ (Πανελλήνια Ένωση Διπλωματούχων Μηχανικών Εργοληπτών Δημοσίων Έργων) διεκδίκησε (υποβολή προτάσεων το 2020) και πέτυχε μέσα τα από τα Ευρωπαϊκά Προγράμματα «Erasmus», μεταξύ άλλων, τα εξής:

  • Έργο GUPP: Διάρκεια έργου: 26 μήνες (έναρξη: 10/2020, λήξη: 11/22). Προϋπολογισμός έργου: 260.570 ευρώ. αποσκοπεί στην αναβάθμιση των δεξιοτήτων των εμπλεκομένων στις διαδικασίες δημοσίων συμβάσεων. Εμπλεκόμενες χώρες και εταίροι: Γαλλία: Office de l’ Environnement de la Corse (συντονιστής εταίρος). Ελλάδα: ΠΕΔΜΕΔΕ, Ειδική Υπηρεσία Διαχείρισης ΕΠ-ΥΜΕΠΕΡΑΑ Ιρλανδία και Σλοβενία.
  • Έργο BUNG: Διάρκεια έργου: 26 μήνες (έναρξη: 10/2020, λήξη: 11/22). Προϋπολογισμός: 262.450 ευρώ. Στοχεύει στην ανάπτυξη δεξιοτήτων –μηδενικής ενεργειακής κατανάλωσης κτιρίων– μέσω της ανάπτυξης ενός εκπαιδευτικού παιχνιδιού καθώς και με την εισαγωγή καινοτόμων παιδαγωγικών και μαθησιακών προσεγγίσεων. Εμπλεκόμενες χώρες και εταίροι: Γαλλία – Petra Patrimonia Corsica (συντονιστής εταίρος), Ελλάδα – ΠΕΔΜΕΔΕ, Social Mind, Γερμανία, Ιταλία και Σλοβενία.
  • Έργο RenovUp: Διάρκεια έργου: 36 μήνες. Προϋπολογισμός: 413.987 ευρώ. Αποσκοπεί στην ενίσχυση της ικανότητας των site managers και των team leaders, ώστε να κατανοήσουν καλύτερα την ανακαίνιση στο σύνολό της και να είναι σε θέση να προβλέψουν και να σχεδιάσουν επαρκώς τις συγκεκριμένες παρεμβάσεις και τα έργα ανακαίνισης κτιρίων. Εμπλεκόμενες χώρες και εταίροι: Γαλλία – National Committee for the Coordination of the Apprenticeship in the Construction Sector (συντονιστής εταίρος), Ελλάδα – ΠΕΔΜΕΔΕ, Ιταλία, Ισπανία και Πολωνία.

Υπενθυμίζεται ότι οι δημόσιες αρχές στην ΕΕ δαπανούν ετησίως περίπου το 14% του ΑΕΠ για τις δημόσιες συμβάσεις, ποσό που υπερβαίνει το 1,9 τρισεκατομμύρια ευρώ. Η προώθηση των Πράσινων Δημοσίων Συμβάσεων αποτελεί βασική προϋπόθεση για τη μετάβαση σε μία πράσινη οικονομία και αειφόρο ανάπτυξη, όπως υπογραμμίζεται στην Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία (EU Green Deal). Ειδικά για τα κατασκευαστικά έργα, ο δημόσιος τομέας αποτελεί βασική πηγή ζήτησης και ανάπτυξης. Ο κατασκευαστικό κλάδος αντιμετωπίζει σημαντικές προκλήσεις για την ενσωμάτωση πράσινων προδιαγραφών στις δημόσιες συμβάσεις, μεταξύ των οποίων είναι η έλλειψη σχετικών δεξιοτήτων των εμπλεκόμενων μερών.

Επιδότηση δαπανών

Στην Ελλάδα, η ιστορία που ακούει στο όνομα εξοικονόμηση ενέργειας και το πρόγραμμα «Εξοικονομώ-Αυτονομώ» προχωράνε αργά με ατέλειες και προβλήματα (οι μηχανικοί εκφράζουν δυσαρέσκεια, γιατί ακόμα δεν έχει ξεπεραστεί το όποιος προλάβει – αναλόγως με το πόσο μεγάλο είναι το γραφείο και οι δυνατότητές του, μπαίνει εγκαίρως στις προβλεπόμενες ημερομηνίες στην ηλεκτρονική πλατφόρμα), αλλά και λόγω Covid-19 φυσικά.

Συνολικά οι τομείς που επιδοτούνται είναι οι εξής:

α) Παρεμβάσεις ενεργειακής εξοικονόμησης (δαπάνες που επιδοτούνται)

·     Βελτίωση ενεργειακής απόδοσης

·     Κουφώματα αλουμινίου

·     Εξωτερική θερμομόνωση – αναβάθμιση συστημάτων – φυσικό αέριο / υγραέριο

·     Ηλιακός θερμοσίφωνας κλιματιστικά

·     Σκίαστρα, τέντες

β) Παρεμβάσεις ενεργειακής αυτονομίας (δαπάνες που επιδοτούνται)

·       Συστήματα ηλεκτροπαραγωγής από ΑΠΕ

·       Συστήματα αποθήκευσης

·       Υποδομές φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων

γ) Παρεμβάσεις «έξυπνων» συστημάτων (smart home) κ.λπ.

·     «Έξυπνος» φωτισμός, «έξυπνη» διαχείριση του συστήματος θέρμανσης-ψύξης, απομακρυσμένου ελέγχου

δ) Λοιπές δαπάνες που επιδοτούνται (σε σχέση με το ποσό επιδότησης που εξαρτάται από εισοδηματικά κριτήρια) – ενεργειακή επιθεώρηση, δαπάνη μηχανικού.

Το κατά πόσο θα αναθερμανθούν η αγορά και ο κατασκευαστικός κλάδος είναι ένα στοίχημα που δεν πρέπει να χαθεί.

Όλοι κερδισμένοι

Όπως έχει τονίσει ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης: Το «Εξοικονομώ-Αυτονομώ» είναι μια δράση από την οποία, πραγματικά, βγαίνουν όλοι κερδισμένοι. Πρώτα οι πολίτες, οι οποίοι θα αναβαθμίσουν ενεργειακά το σπίτι τους και θα έχουν στη συνέχεια λιγότερα έξοδα για θέρμανση και ψύξη, οι επιχειρήσεις, οι επαγγελματίες του κλάδου των κατασκευών, η βιομηχανία των δομικών υλικών καθώς προστίθεται ένα σημαντικό πεδίο δραστηριότητας, το οποίο αυξάνει και την απασχόληση, όλες αυτές είναι εργασίες εντάσεως εργασίας. Και η χώρα εξοικονομεί μεγάλες ποσότητες ρυπογόνας ενέργειας, καθώς οι κατοικίες απορροφούν σχεδόν, το 40% της συνολικής κατανάλωσης ενέργειας.

του Φίλη Καϊτατζή

Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα Παρασκήνιο

 

ΕΤΙΚΕΤΕΣ:

ΓΡΑΨΤΕ ΤΟ ΣΧΟΛΙΟ ΣΑΣ
























  • pict
  • pict

pict

pict