Navigation
8
Μαρ
location
Αθήνα
17oC
Αρκετά σύννεφα
2 Φεβ 2021

Η φύση δείχνει τον δρόμο για τα αιολικά

ΑΝΕΜΟΓΕΝΝΗΤΡΙΑ Νέα

Συνεχίζονται οι προσφυγές με αποδέκτες (και) τη Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας αλλά και οι διαμαρτυρίες κατά των αιολικών πάρκων και γενικότερα κατά των ανεμογεννητριών στην ηπειρωτική και τη νησιωτική χώρα, με την αιτιολογία ότι προσβάλλουν το τοπίο ή ότι η εγκατάστασή τους παραβιάζει διεθνείς περιβαλλοντικές συνθήκες καθώς τοποθετούνται σε «παρθένες» περιοχές και «βοτανολογικούς παραδείσους», ενώ την ίδια στιγμή οι εκτιμήσεις θέλουν προσεχώς –παρά την κόπωση της αγοράς λόγω του Covid 19– μια αλματώδη αύξηση της αιολικής ενέργειας στην Ελλάδα.

Αξίζει να σημειωθεί ότι μεγάλοι όμιλοι, μεταξύ αυτών η ΔΕΗ ΑΕ, η ΤΕΡΝΑ Ενεργειακή, η Ελλάκτωρ, η Enel, η MYTILINEOS, αλλά και Πετρελαϊκοί όπως η Motor Oil, επενδύουν σε αιολικά, στο πλαίσιο της ενεργειακής μετάβασης λόγω της κλιματικής αλλαγής και των στόχων του Εθνικού Σχεδίου για την Ενέργεια και το Κλίμα. Σύμφωνα με την Ελληνική Επιστημονική Ένωση Αιολικής Ενέργειας (ΕΛΕΤΑΕΝ) στις 09/12/2020, το 37,1% του ηλεκτρισμού που καταναλώθηκε στην Ελλάδα προήλθε από τα χερσαία αιολικά πάρκα που λειτουργούν στη χώρα μας και αντιστοιχεί σε 51,9 GWh: «H Ελλάδα βρέθηκε στην πρώτη θέση μεταξύ των ευρωπαϊκών χωρών με τη μεγαλύτερη διείσδυση της αιολικής ενέργειας στο ηλεκτρικό σύστημα».

Το μεγάλο ενδιαφέρον, γενικότερα για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, αποτυπώνεται και στις αιτήσεις του κύκλου Δεκεμβρίου 2020 της ΡΑΕ (1.864 νέες αιτήσεις για έργα συνολικής ισχύος 45,5GW – στα αιολικά ήταν 423, που αντιστοιχούν σε 8.704 GW, και στα φωτοβολταϊκά 1.286 αιτήσεις για 36.339 GW κ.λπ.). Σύμφωνα με τα σενάρια απανθρακοποίησης της Ευρώπης, το 2050 η αιολική ενέργεια θα παράγει το 51%-56% της ηλεκτρικής ενέργειας, περισσότερο δηλαδή από ό,τι όλες οι άλλες ΑΠΕ μαζί. Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας εκτιμά ότι το 2027 η αιολική ενέργεια στην ΕΕ θα παράγει περισσότερη ηλεκτρική ενέργεια από ό,τι συνολικά η πυρηνική ενέργεια και τα ορυκτά καύσιμα.

Λειτουργία πάρκων

Απευθυνθήκαμε στον γενικό διευθυντή της ΕΛΕΤΑΕΝ, Παναγιώτη Γ. Παπασταματίου, κοινοποιώντας του ερώτηση πολιτών:

Γιατί υπάρχει εμμονή να επιλέγονται περιοχές αναγνωρισμένου υψηλού φυσικού κάλλους για την κατασκευή αιολικών;

Δεν υπάρχει εμμονή για την επιλογή περιοχών αναγνωρισμένου υψηλού φυσικού κάλους για την κατασκευή αιολικών. Το αιολικό δυναμικό έχει προ-χωροθετηθεί από τη φύση. Πάντως, υπάρχουν ζώνες αποκλεισμού, στις οποίες απαγορεύεται να υποβληθεί αίτηση (για παράδειγμα, οι πυρήνες των εθνικών δρυμών, των κηρυγμένων μνημείων της φύσης και των αισθητικών δασών). Περαιτέρω, από τη μέχρι τώρα λειτουργία αιολικών πάρκων εντός προστατευόμενων περιοχών (στην Ελλάδα και το εξωτερικό), δεν έχουν εμφανιστεί οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις που εικάζονταν ή προβάλλονταν πριν από την κατασκευή τους.

Εκτιμάτε ότι υπάρχουν αστοχίες επιλογών για αιολικούς σταθμούς σε περιοχές που χαρακτηρίζονται ως υψηλής φυσικής αισθητικής και λειτουργίας, που η αλλοίωσή τους έχει ως αποτέλεσμα την αλλαγή –εκτός των άλλων– και της «φυσικής υδρορροής», με περιβαλλοντικές συνέπειες και για τους κατοίκους που διαμένουν πέριξ αυτών;

α) Διευκρινίζεται κατ’ αρχάς ότι υφίστανται περιοχές αποκλεισμού για τα αιολικά πάρκα, στις οποίες απαγορεύεται να υποβληθεί αίτηση. Αυτές είναι οι εξής: οι περιοχές απόλυτης προστασίας της φύσης, οι περιοχές προστασίας της φύσης, οι οικότοποι προτεραιότητας των περιοχών Natura, οι περιοχές Ramsar, οι πυρήνες των εθνικών δρυμών, των κηρυγμένων μνημείων της φύσης και των αισθητικών δασών, τα μνημεία της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς και τα άλλα μνημεία μείζονος σημασίας του αρχαιολογικού νόμου, οι αρχαιολογικές ζώνες προστασίας.

β) Τα αιολικά πάρκα δεν επηρεάζουν τη φυσική υδρορροή και δεν προκαλούν πλημμυρικά φαινόμενα ούτε αυξάνουν τις συνέπειες αυτών. Αυτό τεκμηριώνεται, μεταξύ άλλων, από πρόσφατη μελέτη του Πανεπιστημίου Αθηνών. Σε κάθε περίπτωση, αλίμονο σε όποιον επαγγελματικό κλάδο ή συλλογικότητα δηλώσει ότι αποκλείεται να υπάρχουν αστοχίες στον τομέα του. Το αίτημα πρέπει να είναι πώς η οργανωμένη Πολιτεία προλαμβάνει, εντοπίζει και θεραπεύει αυτές τις αστοχίες σε οποιονδήποτε τομέα.

Αξιολόγηση έργων

Η Ρυθμιστική Αρχή, η οποία συχνά-πυκνά γίνεται αποδέκτης προσφυγών από φορείς που στρέφονται κατά των αιολικών και συνολικά των ΑΠΕ, έχει διευκρινίσει ότι «η άδεια παραγωγής δεν συνδέεται με την περιβαλλοντική αξιολόγηση του έργου και ότι τα περιβαλλοντικά κριτήρια εξετάζονται από τις εκάστοτε αρμόδιες αρχές σε επόμενα αδειοδοτικά στάδια, τα οποία έπονται της άδειας παραγωγής».

Για το θέμα αυτό, ο γενικός διευθυντής της ΕΛΕΤΑΕΝ υπενθυμίζει: «Πλέον, με τον νόμο 4685/2020, η άδεια παραγωγής έχει καταργηθεί. Ως πρώτο βήμα για την έναρξη της προσπάθειας αδειοδότησής τους, οι σταθμοί ΑΠΕ καταχωρούνται από τον ενδιαφερόμενο στο ηλεκτρονικό μητρώο της ΡΑΕ και λαμβάνουν βεβαίωση για αυτή την καταχώριση, η οποία λέγεται Βεβαίωση Παραγωγού. Για την έκδοση της βεβαίωσης ελέγχεται ότι ο σταθμός δεν εμπίπτει σε περιοχή, όπου η χωροταξική νομοθεσία απαγορεύει την υποβολή αίτησης (και φυσικά την εγκατάσταση) σταθμού ΑΠΕ (δηλαδή ελέγχεται ότι ο σταθμός δεν είναι σε Ζώνη Αποκλεισμού), και ότι δεν υφίσταται υπέρβαση της φέρουσας ικανότητας της περιοχής εγκατάστασης. Ελέγχεται επίσης ότι το τοπικό ηλεκτρικό δίκτυο δεν είναι κορεσμένο και ότι δεν υφίστανται γνωστά ή προφανή θέματα για την εθνική ασφάλεια και τη δημόσια υγεία. Ειδικά για τα μεγάλα και σύνθετα έργα ΑΠΕ, ελέγχεται η οικονομικότητα της επένδυσης και η οικονομική και τεχνική επάρκεια του ενδιαφερομένου».

Ποιες άλλες αρχές και ποιοι φορείς εμπλέκονται στην περιβαλλοντική αξιολόγηση ενός έργου;

Στην τελική αδειοδότηση ενός έργου εμπλέκονται όλες οι περιβαλλοντικές, δασικές και αρχαιολογικές υπηρεσίες σε περιφερειακό και (αναλόγως με το μέγεθος ή τον τόπο εγκατάστασης) σε κεντρικό επίπεδο. Σημειώνεται ότι η περιβαλλοντική και αρχαιολογική αδειοδότηση αφορά όλα τα έργα, ασχέτως μεγέθους τους, σε αντίθεση με ό,τι λανθασμένα έχει ακουστεί, ότι τα αιολικά πάρκα κάτω των 10 MW απαλλάσσονται. Οι υπηρεσίες που εμπλέκονται, μεταξύ άλλων, είναι οι Διευθύνσεις Περιβάλλοντος των Περιφερειών, οι Διευθύνσεις Περιβάλλοντος των Αποκεντρωμένων Διοικήσεων, η Διεύθυνση Περιβαλλοντικής Αδειοδότησης του ΥΠΕΝ, η Διεύθυνση Χωροταξίας του ΥΠΕΝ, οι Διευθύνσεις Βιοποικιλότητας του ΥΠΕΝ, ο Φορέας Διαχείρισης και πλέον ο ΟΦΥΠΕΚΑ, τα Δασαρχεία, οι Διευθύνσεις Δασών των Περιφερειακών Ενοτήτων, οι Διευθύνσεις Συντονισμού και Επιθεώρησης Δασών των Αποκεντρωμένων Διοικήσεων, οι αρμόδιες Διευθύνσεις της Γενικής Διεύθυνσης Δασών του ΥΠΕΝ, οι Εφορείες Αρχαιοτήτων, ήτοι Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων, Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Μνημείων, οι Υπηρεσίες Νεότερων Μνημείων και Τεχνικών Έργων, η Εφορεία Ενάλιων Αρχαιοτήτων (αν απαιτείται), η Εφορεία Παλαιοανθρωπολογίας Σπηλαιολογίας, το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο.

Ποια είναι τα στάδια της περιβαλλοντικής αξιολόγησης –περιλαμβανομένης της αρχαιολογικής;

Η Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων και η Ειδική Οικολογική Αξιολόγηση (αν απαιτείται η τελευταία) υποβάλλονται από τον ενδιαφερόμενο στη Διεύθυνση Περιβαλλοντικής Αδειοδότησης του ΥΠΕΝ ή της Αποκεντρωμένης Διοίκησης, μέσω του Ηλεκτρονικού Πληροφοριακού Μητρώου. Η Μελέτη πρέπει να περιλαμβάνει όλα τα έργα, δηλαδή και τα βασικό και τα συνοδά (οδοποιία, έργα σύνδεσης), και να εξετάζει τις συνολικές επιπτώσεις, λαμβάνοντας υπόψη και τα άλλα έργα που έχουν πιθανώς αδειοδοτηθεί στην ευρύτερη περιοχή τού υπό εξέταση έργου. Μετά τον έλεγχο πληρότητας, οι μελέτες διαβιβάζονται σε όλες τις αρμόδιες υπηρεσίες, μερικές από τις οποίες αναφέρθηκαν ανωτέρω, και τα Περιφερειακά Συμβούλια για μελέτη και διαβούλευση. Πέραν αυτών που αναφέρθηκαν, οι σημαντικότερες από τις λοιπές υπηρεσίες αφορούν τα Γενικά Επιτελεία Εθνικής Άμυνας, Στρατού, Ναυτικού και Αεροπορίας, το ΕΤΗΜ, την Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας, τις Διευθύνσεις Αγροτικής Ανάπτυξης (αν απαιτείται). Μετά την ιεραρχική διαβίβαση όλων των γνωμοδοτήσεων, είναι πιθανό να απαιτηθεί ο φάκελος να διαβιβαστεί στο Κεντρικό ή το Περιφερειακό Συμβούλιο Περιβαλλοντικής Αδειοδότησης. Εφόσον το έργο εγκριθεί, εκδίδεται η ΑΕΠΟ. Ειδικά για τις Στρατηγικές Επενδύσεις, προβλέπεται η έκδοση Προεδρικού Διατάγματος.

Απλοποίηση αδειοδότησης

Τι λέει η ΕΛΕΤΑΕΝ για το αν χρειάζεται αναθεώρηση για τη διαδικασία περιβαλλοντικής και αρχαιολογικής αδειοδότησης: «Απαιτείται απλοποίηση και επιτάχυνση. Απλοποίηση της αδειοδότησης δεν σημαίνει ταχεία έγκριση όλων των αιτήσεων. Σημαίνει ότι το κράτος θα πρέπει εντός εύλογου χρονικού διαστήματος (έως 2 συν 1 έτη κατά τη νέα Ευρωπαϊκή Οδηγία) να καταλήγει σε οριστική απόφαση, θετική ή απορριπτική. Έτσι όλοι, οι επιχειρήσεις, οι τοπικές κοινωνίες, οι δημόσιοι φορείς, θα ξέρουν τι και πού θα γίνει. Γι’ αυτό το κράτος πρέπει να αποφανθεί σε σύντομο χρόνο για όλες τις εκκρεμείς αιτήσεις, που βρίσκονται σε κάποιο στάδιο αδειοδότησης, πριν από τους διαγωνισμούς. Αυτό θα είναι μια σημαντική μεταρρύθμιση προς όφελος όλων. Οι βασικές βελτιώσεις που πρέπει να γίνουν στην περιβαλλοντική και αρχαιολογική αδειοδότηση αφορούν τις τροποποιήσεις των υφιστάμενων ΑΕΠΟ. Για παράδειγμα, μετατοπίσεις της θέσης των ανεμογεννητριών εντός του αδειοδοτημένου πολυγώνου, ή αλλαγή των γεωμετρικών τους χαρακτηριστικών, δεν πρέπει να οδηγούν οπωσδήποτε σε επανάληψη όλης της διαδικασίας, αλλά σε εξέταση μόνο των συγκεκριμένων μεταβολών σε σχέση με τους όρους που έχουν ήδη θέσει οι υπηρεσίες στις αρχικές τους γνωμοδοτήσεις».

του Φίλη Καϊτατζή

Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα Παρασκήνιο

 

 

ΕΤΙΚΕΤΕΣ:

ΓΡΑΨΤΕ ΤΟ ΣΧΟΛΙΟ ΣΑΣ

















  • pict
  • pict

pict

pict