Navigation
11
Μαΐ
location
Αθήνα
27oC
Αίθριος - καθαρός
2 Μαρ 2021

Γιώργος Κατρούγκαλος στο «Π»: Δική μας υπόθεση η εθνική στρατηγική

Γιώργος Κατρούγκαλος Νέα

Με δεδομένο ότι το υπουργείο Εξωτερικών, σε συνεργασία με το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας και άλλους συναρμόδιους φορείς, παρακολουθεί τις διεθνείς εξελίξεις στον ενεργειακό τομέα, καθώς αυτές «επηρεάζουν εν πολλοίς και τις γεωπολιτικές εξελίξεις», και αντιμετωπίζει τον ενεργειακό τομέα «ως μοχλό ανάπτυξης της χώρας με υψηλή προστιθέμενη αξία», θέσαμε ορισμένα ερωτήματα στον πρώην υπουργό Εξωτερικών και νυν τομεάρχη Εξωτερικών του ΣΥΡΙΖΑ, Γιώργο Κατρούγκαλο, με αιχμή την ενεργειακή διπλωματία.

 Δανείζομαι μια δική σας φράση όταν ήσασταν υπουργός Εξωτερικών, ότι «η αγκύρωση των πολιτικών ενέργειας με τα γεωστρατηγικά συμφέροντα της χώρας αποτελεί πραγματικό game changer», για να σας ρωτήσω αν η χώρα μας διαδραματίζει αυτόν τον ρόλο με επιτυχία.

Μία από τις σημαντικότερες πτυχές της πολυδιάστατης εξωτερικής πολιτικής της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ ήταν ακριβώς η διαμόρφωση μιας θετικής ατζέντας γύρω από τον τομέα της ενέργειας, με διπλωματικό όχημα τα σχήματα τριμερούς και πολυμερούς διπλωματίας, που αναπτύξαμε ιδίως στην Ανατολική Μεσόγειο. Την προηγουμένη περίοδο, με άξονα την οικονομία, προωθήσαμε και εμβαθύναμε –συνήθως μαζί με την Κυπριακή Δημοκρατία– μια συνεκτική στρατηγική συνεργασίας που ενίσχυσε συνολικότερα τις εθνικές μας θέσεις. Στο πλαίσιο αυτό, για παράδειγμα, σημαντική επιτυχία υπήρξε το σχήμα 3+1, όπου Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ, με την υποστήριξη των ΗΠΑ, συμφώνησαν σε στρατηγική συνεργασία για την ενέργεια, εμβληματικά με τη δημιουργία του αγωγού EastMed. Η στρατηγική αναβάθμιση των σχέσεών μας με τις ΗΠΑ, σε καθεστώς ισοτιμίας, ανάγεται ακριβώς στην ευθυγράμμιση συμφερόντων των δύο πλευρών ως προς τη σταθεροποίηση της εύφλεκτης περιοχής της Ανατολικής Μεσογείου, όπως είχε συμβεί με τη Συμφωνία των Πρεσπών και στα Βαλκάνια.

Μολονότι πλευρές της πολυδιάστατης και ενεργητικής αυτής πολιτικής συνεχίζονται, απουσιάζει η συνεκτική στρατηγική που χαρακτήριζε τις δικές μας επιλογές, αλλά και η λογική της ευθυγράμμισης συμφερόντων και της αμοιβαιότητας στις σχέσεις μας με όλες τις άλλες χώρες, ιδίως τις ΗΠΑ. Ο κ. Μητσοτάκης, με τις δηλώσεις του στη συνάντηση με τον πρώην πρόεδρο Τραμπ, περί «πιστού και προβλέψιμου συμμάχου», ουσιαστικά επανήλθε στην αναχρονιστική αντίληψη της χώρας ως «προκεχωρημένου φυλακίου», αντίληψη που σε καμία περίπτωση δεν προωθεί τα εθνικά μας συμφέροντα.

Είχατε δηλώσει επίσης, όταν ήσασταν μέλος της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ, ότι «η συμφωνία της Ελληνικής Δημοκρατίας και της κοινοπραξίας ΕΛΠΕ, Exxon Mobil και TOTAL για την αξιοποίηση των ενεργειακών πόρων δυτικά και νότια της Κρήτης σηματοδοτεί την αξιοποίηση, από την πατρίδα μας, και της δικής της ΑOZ». Με δεδομένη τη στάση της Τουρκίας, θεωρείτε εφικτό αυτόν τον στόχο –στη συγκεκριμένη θαλάσσια περιοχή– σήμερα;

Αναφέρθηκα προηγουμένως στην πολυδιάστατη, γεωστρατηγική και οικονομική σημασία των θεμάτων ενέργειας. Αυτές οι πλευρές πρέπει να σταθμισθούν και με οικολογικά κριτήρια, την πορεία απο-ανθρακοποίησης και τους στόχους του ΟΗΕ και της ΕΕ για την κλιματική αλλαγή. Σε κάθε περίπτωση, δεν είναι η εμμονή της Τουρκίας στις γνωστές, αντίθετες με το Διεθνές Δίκαιο, θέσεις της, που θα ματαιώσει τη δική μας εθνική στρατηγική.

(Σ.σ. Ο κ. Κατρούγκαλος έχει ταχθεί υπέρ της στήριξης επανέναρξης των διερευνητικών επαφών, καθώς «μόνο με τον διάλογο μπορούμε να φτάσουμε σε μια λύση της διαφοράς μας με την Τουρκία», διευκρινίζοντας ότι «ο πρωθυπουργός δεν πέτυχε να εξασφαλίσει ένα πλαίσιο κυρώσεων, που θα λειτουργούσαν ως εγγύηση ότι θα συζητήσει σοβαρά η Τουρκία και ότι δεν θα ξαναγυρίσει στην επιθετική και προκλητική συμπεριφορά της προηγούμενης χρονιάς». Και έχει καταστήσει σαφές ότι αποτελεί «κόκκινη γραμμή» η διεύρυνση της ατζέντας με θέματα εθνικής κυριαρχίας, «όμως αυτό δεν φτάνει για τις διερευνητικές. Θα πρέπει να προχωρήσουμε τη συζήτηση στην κατεύθυνση μιας έντιμης συμφωνίας»).

Εκτιμάτε ότι η συμμετοχή μας σε πολυμερείς συνεργασίες, π.χ. «EastMed Gas Forum», μπορούν να αποδώσουν σε βαθμό που να οδηγήσουν και σε υλοποίηση της κατασκευής του αγωγού φυσικού αερίου EastMed;

Η πολυμερής συνεργασία αυτού του επιπέδου είναι πολλαπλά ωφέλιμη, πέραν της στρατηγικής σημασίας που έχει αυτοτελώς ο EastMed. Μπορεί να επεκταθεί, για παράδειγμα, και σε μεταφορά NLG με υγραεριοφόρα πλοία, εν όψει και της αναβάθμισης, για τον σκοπό αυτόν, του λιμανιού της Αλεξανδρούπολης.

Η διπλωματία των αγωγών σε τι μας έχει ωφελήσει μέχρι τώρα ως χώρα;

Πέραν των όσων ήδη προανέφερα, πρέπει να έχουμε πάντα υπόψη μας ότι η χώρα μας πρέπει παγίως να επιδιώκει να διαδραματίζει ρόλο «γέφυρας» ανάμεσα στο πολιτικό μας σπίτι, την Ευρωπαϊκή Ένωση, και άλλους σημαντικούς πόλους της διεθνούς πολιτικής σκηνής, όπως η Ρωσία και ο Αραβικός κόσμος. Η ενεργειακή διπλωματία υπηρετεί τον στρατηγικό αυτόν στόχο, αλλά και την ανάγκη της ΕΕ για ενεργειακή ασφάλεια και διαφοροποίηση των πηγών ενέργειας.

H ΕΕ τονίζει ότι στο εξής όλοι οι στόχοι της εξωτερικής πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα είναι ευθυγραμμισμένοι με τους στόχους της Πράσινης Συμφωνίας, και ειδικά με τις πολιτικές για την Κλιματική Ουδετερότητα μέχρι το 2050. Η μετάβαση σε μια οικονομία χαμηλών εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα και η απολιγνιτοποίηση της χώρας μας πώς μπορούν να γίνουν εφικτές χωρίς απώλειες χιλιάδων θέσεων εργασίας; Συμφωνείτε με το αναπτυξιακό μοντέλο της κυβέρνησης στις περιοχές που πλήττονται;

Ορθά επισημαίνετε ότι οι στόχοι της πράσινης βιώσιμης ανάπτυξης, όπως τίθενται από τον ΟΗΕ και την ΕΕ, δεν πρέπει να πέσουν θύματα μονομερών πολιτικών της κυβέρνησης, που αποσκοπούν στην ιδιωτικοποίηση των ενεργειακών υποδομών της χώρας, με τη δημιουργία ιδιωτικών μονάδων ορυκτού φυσικού αερίου, αντί για την ανάπτυξη των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας. Επί ΣΥΡΙΖΑ, η Ελλάδα ήταν η πρώτη ευρωπαϊκή χώρα που από το 2018 στήριξε τη χρηματοδότηση δράσεων για τη δίκαιη μετάβαση, ακριβώς επειδή η λιγνιτική δραστηριότητα στις περιοχές μειωνόταν και επρόκειτο να μειωθεί περαιτέρω. Σε αυτή την ισορροπημένη πολιτική θα πρέπει να επανέλθουμε, ούτως ώστε η απολιγνιτοποίηση να μη συνεπάγεται ούτε τη φτωχοποίηση ολόκληρων νομών της χώρας ούτε το ξεπούλημα των δημόσιων πόρων της προς όφελος ισχυρών πολιτικών φίλων της Νέας Δημοκρατίας.

Επιπτώσεις στο περιβάλλον

Γιώργος Κατρούγκαλος: «Επί κυβέρνησής μας θεσμοθετήσαμε τα παρατηρητήρια υδρογονανθράκων, δομές δηλαδή που εμπλέκουν τις τοπικές κοινωνίες στις αποφάσεις, καθώς και την απαγόρευση της μεθόδου του fracking, που είναι εξαιρετικά αμφιλεγόμενη ως προς τις επιπτώσεις στο περιβάλλον. Και διασφαλίσαμε την υιοθέτηση και την εφαρμογή της αυστηρότερης περιβαλλοντικής νομοθεσίας διεθνώς, με την ενσωμάτωση στην εθνική νομοθεσία όλων των ευρωπαϊκών περιβαλλοντικών κανόνων – οι περιοχές Natura να παραμένουν άθικτες, με υψηλή προστασία.

του Φίλη Καϊτατζή

Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα Παρασκήνιο

ΕΤΙΚΕΤΕΣ:

ΓΡΑΨΤΕ ΤΟ ΣΧΟΛΙΟ ΣΑΣ