Navigation
1
Οκτ
location
Αθήνα
24oC
Αίθριος - καθαρός
4 Μαΐ 2020

Εργαλείο πράσινης ανάπτυξης το περιβαλλοντικό νομοσχέδιο

ΑΝΕΜΟΓΕΝΝΗΤΡΙΑ Νέα

Απ’ έξω η «δυνητική απειλή» για τον πλανήτη μας –ευτυχώς πέρασε σε απόσταση ασφαλείας 16πλάσια εκείνης της Γης – Σελήνης– του «αστεροειδούς 1998 OR2», διαμέτρου μέχρι και 4 χιλιομέτρων. Από μέσα η παγκόσμια απειλή του (απειροελάχιστου) νέου κορονοϊού, που ήρθε για να μας θυμίζει πόσο απροετοίμαστοι είμαστε ως ανθρωπότητα σε στενές επαφές ακόμα και με έναν… μονοκύτταρο οργανισμό!

Στη μικρή μας χώρα, την Ελλάδα, που αντιστέκεται στον COVID-19, υπάρχει, για όλες ανεξαιρέτως τις οικολογικές οργανώσεις και τους φορείς διαχείρισης προστατευόμενων περιοχών, μια ακόμα εγχώρια «απειλή», για το περιβάλλον και τον άνθρωπο, που ακούει στο όνομα: νομοσχέδιο «Εκσυγχρονισμός περιβαλλοντικής νομοθεσίας, ενσωμάτωση στην ελληνική νομοθεσία των Οδηγιών 2018/844 και 2019/692 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου και λοιπές διατάξεις».

Η αντίδραση, κατά την ηγεσία του ΥΠΕΝ, έγκειται στο ότι θα δημιουργηθεί ένας κεντρικός φορέας που θα συντονίζει και θα ελέγχει όλους τους φορείς διαχείρισης. Ο υπουργός ΠΕΝ, Κωστής Xατζηδάκης, είπε μάλιστα στη Βουλή ότι η «η πρόταση για δημιουργία κεντρικού φορέα ήταν των φορέων και των περιβαλλοντικών οργανώσεων. Δική τους πρόταση ήταν, αλλά επειδή την φέρνουμε εμείς, δεν αρέσει! Και προβλέπουμε για τους φορείς αυτούς, πέρα του ότι θα διαχειρίζονται ευρωπαϊκά κονδύλια, ένα ειδικό τέλος, όπως υπάρχει σήμερα από τις ΑΠΕ για τους Δήμους και τις Κοινότητες».

Το πολυνομοσχέδιο του ΥΠΕΝ είναι «περιβαλλοντικό έγκλημα» που θέτει «το φυσικό περιβάλλον της χώρας μας σε πρωτοφανή κίνδυνο», υποστηρίζουν «Greenpeace», «WWF-Ελλάς», «καθώς για πρώτη φορά: Επιτρέπονται, μεταξύ άλλων, ρητά οι εξορύξεις πετρελαίου και αερίου μέσα σε ζώνες διαχείρισης οικοτόπων και ειδών (Άρθρο 44) και αφαιρείται από την τοπική κοινωνία και τις δημοτικές αρχές το δικαίωμα γνώμης για βαριά επικίνδυνες και ρυπογόνες εγκαταστάσεις εξόρυξης, περιβαλλοντικό έγκλημα, υδρογονανθράκων στις δημόσιες περιοχές ιδιοκτησίας τους (Άρθρο 110)». Οι δύο οργανώσεις προανήγγειλαν ότι ξεκινούν «κατεπείγουσα δημόσια εκστρατεία συλλογής υπογραφών, με σκοπό να καταψηφιστούν οι επικίνδυνες αυτές διατάξεις από το πολυνομοσχέδιο, οι οποίες θέτουν σε άμεσο κίνδυνο το περιβάλλον και την οικονομία και υπονομεύουν τη δημοκρατία».

Το νομοσχέδιο είναι ένα «εργαλείο πράσινης ανάπτυξης – στον ευρωπαϊκό δρόμο μακριά από δογματισμούς και ακρότητες, μια τομή στην περιβαλλοντική νομοθεσία της Ελλάδας, με μεγάλη επιτάχυνση στις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, δηλώνει απ’ την πλευρά του ο Κωστής Χατζηδάκης (σ.σ. το νομοσχέδιο, στο οποίο θα επανέλθουμε, ο ΣΥΡΙΖΑ διά του γραμματέα της ΚΕ του κόμματος, Πάνου Σκουρλέτη, το χαρακτήρισε «σκούπα»).

Υπενθυμίζεται ότι προσφάτως η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συμπεριέλαβε τις τεχνολογίες ανανεώσιμης ενέργειας μεταξύ των βασικών παραμέτρων στρατηγικής σημασίας, στο πλαίσιο της νέας στρατηγικής για τη βιομηχανία της ΕΕ.

Θετική κατεύθυνση

Την εικόνα για τις διατάξεις του νομοσχεδίου που αναφέρονται στις ΑΠΕ και κυρίως στην αιολική ενέργεια σκιαγραφεί ο Παναγιώτης Παπασταματίου, γενικός γραμματέας της Ελληνικής Εταιρείας Αιολικής Ενέργειας (ΕΛΕΤΑΕΝ): «Οι διατάξεις των κεφαλαίων Α και Β, που αφορούν την περιβαλλοντική αδειοδότηση, κινούνται σε θετική κατεύθυνση και μπορούν να οδηγήσουν σε σημαντική επιτάχυνση της διαδικασίας αδειοδότησης των ΑΠΕ και στην άδεια παραγωγής, καθώς και στις αποφάσεις εγκρίσεων περιβαλλοντικών όρων ΑΕΠΟ (σ.σ. βάσει του νομοσχεδίου προχωρά η ριζική απλοποίηση των περιβαλλοντικών αδειών, έτσι ώστε αυτές να μην απαιτούν πλέον 6-8 χρόνια για να εκδοθούν, αλλά μόλις 100-150 ημέρες). Προϋπόθεση είναι να εφαρμοσθούν προσεκτικά, γρήγορα, με προσοχή στις λεπτομέρειες, να αξιοποιηθεί η έως σήμερα εμπειρία των περιβαλλοντικών αρχών και της ΡΑΕ και να διασφαλισθεί επαρκές προσωπικό στις αρμόδιες υπηρεσίες. Θα πρέπει επίσης να συνδυασθούν με περισσότερες παρεμβάσεις και στα υπόλοιπα στάδια της αδειοδότησης που εμπλέκουν τις λοιπές συναρμόδιες υπηρεσίες (π.χ. αρχαιολογία, εθνική άμυνα κ.λπ.). Έμφαση πρέπει να δοθεί στην επιτάχυνση και την απρόσκοπτη υλοποίηση των ώριμων έργων ΑΠΕ, που έχουν επιτύχει στους μειοδοτικούς διαγωνισμούς της ΡΑΕ. Από τα έργα αυτά θα προέλθει η ανάπτυξη τα επόμενα έτη. Περαιτέρω, τα έργα αυτά υπόκεινται σε αυστηρούς χρονικούς περιορισμούς και έχουν δώσει εγγυητικές επιστολές για την εμπρόθεσμη υλοποίησή τους. Όμως τα έργα αυτά προβαίνουν σε αριστοποίηση του σχεδιασμού τους και ζητούν να τροποποιήσουν τις άδειές τους, ώστε να μπορέσουν να εγκαταστήσουν πιο σύγχρονες και λιγότερες ανεμογεννήτριες που έχουν λιγότερη συνολική επίπτωση και παράγουν φθηνότερο ηλεκτρισμό. Οι αιτούμενες τροποποιήσεις θα πρέπει να εξετάζονται κατά προτεραιότητα και να μην κωλύονται από άλλα, πιο ανώριμα έργα ΑΠΕ, που δεν υπόκεινται στις ίδιες προθεσμίες».

 Ζώνες αποκλεισμού

Ο κ. Παπασταματίου θεωρεί ότι τα κεφάλαια Γ και Δ (διαχείριση προστατευόμενων περιοχών και ζώνες εντός προστατευόμενων περιοχών) «περιλαμβάνουν διατάξεις που συνιστούν υποχώρηση σε βάρος της κλιματικής πολιτικής και των ΑΠΕ σε σχέση με τη σημερινή νομοθεσία».

Συγκεκριμένα: «Ανοίγουν τον δρόμο να ορίζονται νέες τεράστιες εκτάσεις ως a priori ζώνες αποκλεισμού των ΑΠΕ, χωρίς να έχει προηγηθεί εξέταση των επιπτώσεων και αξιολόγηση κάθε συγκεκριμένης προτεινόμενης επένδυσης. Οι νέες αυτές a priori ζώνες αποκλεισμού θα είναι περιοχές που δεν συγκεντρώνουν τα χαρακτηριστικά ώστε να οριστούν ως απόλυτης ή απλής προστασίας της φύσης. Περαιτέρω αφαιρούνται εξουσίες από τον υπουργό Περιβάλλοντος και από την αρμόδια περιβαλλοντική αρχή για τη διαδικασία έγκρισης των Ειδικών Περιβαλλοντικών Μελετών (ΕΠΜ) και τη δέουσα εκτίμηση των επιπτώσεων μιας επένδυσης. Οι εξουσίες αυτές διαχέονται –μέσω ασαφών διατάξεων– σε άλλα όργανα. Όμως η διαχείριση και η προστασία του περιβάλλοντος, και μάλιστα σε σχέση με τη βιώσιμη ανάπτυξη, είναι ένα εξαιρετικά κρίσιμο και πολυπαραμετρικό ζήτημα που δεν πρέπει να εκφεύγει της ευθύνης της κεντρικής εξουσίας. Αυτά συνδυάζονται με τη διαμόρφωση μιας διαδικασίας εκπόνησης και έγκρισης ΕΠΜ που δεν εμπλέκει καθόλου τις συναρμόδιες υπηρεσίες χωροταξίας, ενέργειας και δασών του ΥΠΕΝ. Ασαφές παραμένει επίσης το πότε ο υπουργός θα έχει δικαίωμα να ορίζει –για μεταβατικό διάστημα δύο ετών– όρους προστασίας πριν από την έκδοση του Προεδρικού Διατάγματος».

«Δεν θέλουμε τον λιγνίτη, το έχουμε ξεκαθαρίσει»

Ο υπουργός ΠΕΝ Κωστής Χατζηδάκης, αναπτύσσοντας τις πτυχές του περιβαλλοντικού νομοσχεδίου στη Διαρκή Επιτροπή Παραγωγής και Εμπορίου της Βουλής, τόνισε: «Δεν θέλουμε τον λιγνίτη, το έχουμε ξεκαθαρίσει ως κυβέρνηση. Ενδεχομένως και ο ΣΥΡΙΖΑ να μην τον θέλει. Εμείς προωθούμε ξεκάθαρα την απολιγνιτοποίηση. Τι μπορούμε να κάνουμε στη θέση της; Θα βάλουμε κεριά; Εμείς προτείνουμε –όπως γίνεται σε όλο τον κόσμο– να πάμε στις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, δηλαδή κυρίως στην αιολική ενέργεια και τα φωτοβολταϊκά. Πώς πάμε; Όπως γίνεται σε όλη την Ευρώπη, δηλαδή με Ειδικά Χωροταξικά Σχέδια, με προβλέψεις. Απλώς εμείς κάνουμε 10-13 χρόνια να αδειοδοτήσουμε αυτά τα έργα. Ένα έργο που εγκαινιάσαμε με τον πρωθυπουργό μιας μεγάλης ιταλικής εταιρείας στον Καφηρέα κράτησε 13 χρόνια! Τι άλλο κάνει αυτό το νομοσχέδιο; Αντιμετωπίζει και το ζήτημα των προστατευόμενων περιοχών. Βάσει των συμπερασμάτων της διαβούλευσης, καταλήξαμε σε ένα μοντέλο. Το οποίο, αν δεν σας αρέσει, είναι ένα μοντέλο που υπάρχει σε μία σειρά από χώρες που είναι παρόμοιου μεγέθους με την Ελλάδα, όπως είναι η Αυστρία, η Πορτογαλία, η Φινλανδία στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Το προηγούμενο μοντέλο ποιο ήταν; Ένα μοντέλο που είχε 36 διοικητικά συμβούλια σε όλη τη χώρα, στελεχωμένα ήταν τα 28. Πολλοί από αυτούς τους ανθρώπους ήταν αξιόλογοι, αλλά ας πούμε ήταν και ΔΣ που είχαν μέσα και τον πρόεδρο των ελαιοπαραγωγών και κομματικά στελέχη».

Το νομοσχέδιο, το οποίο δέχτηκε τα πυρά της αντιπολίτευσης, αφορά πολλά ακόμα θέματα, όπως τις ιδιωτικοποιήσεις (ΑΔΜΗΕ), την προοπτική της ΔΕΗ, τη διαχείριση των απορριμμάτων και πολλά ακόμα, τα οποία δεν μπορούν να συμπεριληφθούν σε ένα δισέλιδο. Θα επανέλθουμε.

του Φίλη Καϊτατζή

Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα Παρασκήνιο

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ΕΤΙΚΕΤΕΣ:

ΓΡΑΨΤΕ ΤΟ ΣΧΟΛΙΟ ΣΑΣ