Navigation
19
Νοέ
location
Αθήνα
20oC
Ασθενής Βροχή
30 Δεκ 2018

2 εκατομμύρια νοικοκυριά στο «δίχτυ» των τεκμηρίων

forologikes Νέα

Περίπου 1.000.000 χαμηλόμισθοι, 1.000.000 άνεργοι, 1.000.000 συνταξιούχοι, μεταξύ των οποίων και αυτοί που θα χάσουν το ΕΚΑΣ, αλλά και τουλάχιστον 500.000 ελεύθεροι επαγγελματίες και αγρότες κινδυνεύουν να βρεθούν σε ακόμη μεγαλύτερο αδιέξοδο μέσα στη διετία 2019-2020 λόγω των τεκμηρίων.

Ο συνδυασμός χαμηλών εισοδημάτων, νέων υψηλότερων αντικειμενικών αξιών και πιθανής μείωσης του αφορολόγητου ορίου και οι τεκμαρτές δαπάνες ιδιοκατοίκησης και κατοχής εξοχικών κατοικιών ή Ι.Χ. αυτοκινήτων θα φέρουν προ εκπλήξεως χιλιάδες νοικοκυριά δημιουργώντας νέα… φουρνιά οφειλετών και αυξάνοντας την πίεση σε όσους δεν μπορούν να αντεπεξέλθουν στην αποπληρωμή των ληξιπρόθεσμων χρεών τους.

Όλοι αυτοί οι φορολογούμενοι θα βρεθούν αντιμέτωποι με τις αυστηρές διατάξεις των τεκμηρίων διαβίωσης και απόκτησης περιουσιακών στοιχείων κατ’ αρχάς το 2019 και στη συνέχεια το 2020.

Οι κατηγορίες που θα βρεθούν προ… οδυνηρών εκπλήξεων είναι οι εξής:

1. Όσοι οικογενειάρχες εργάζονται με ευέλικτες μορφές απασχόλησης και λαμβάνουν μηνιαίως έως 500 ευρώ και διαθέτουν σπίτι και αυτοκίνητο θα κληθούν να πληρώσουν φόρους για εισοδήματα που δεν έχουν, λόγω των τεκμηρίων.

2. Πολλοί από τους 230.000 συνταξιούχους που χάνουν το ΕΚΑΣ θα βρεθούν με χαμηλότερα πραγματικά εισοδήματα και υψηλότερα τεκμαρτά.

3. Οι συνταξιούχοι που λαμβάνουν ετήσια ποσά κάτω των 5.000 ευρώ, είτε ατομικά είτε ως ζευγάρι, κινδυνεύουν με φόρους λόγω τεκμηρίων καθώς το οικογενειακό εισόδημα θα είναι μικρότερο από το τεκμαρτό.

4. Χιλιάδες ελεύθεροι επαγγελματίες και αγρότες οι οποίοι έχουν πενιχρά εισοδήματα θα κληθούν να φορολογηθούν για υψηλότερα τεκμαρτά πληρώνοντας φόρους που δεν αντιστοιχούν στις πραγματικές αποδοχές τους, τουλάχιστον… επίσημα. Ακόμη και αν πληρώνονται με… μαύρα ή κάνουν ευκαιριακές δουλειές εκτός επίσημης οικονομίας, θα πληρώσουν φόρους.

5. Αρκετές χιλιάδες ιδιοκτήτες ακινήτων με χαμηλά εισοδήματα θα βρεθούν το 2020 (φορολογικές δηλώσεις 2021) με πολύ υψηλότερα τεκμαρτά εισοδήματα λόγω των αυξημένων ποσών ιδιοκατοίκησης που θα προκύψουν από τις δύο απανωτές αυξήσεις των αντικειμενικών αξιών των ακινήτων το 2019 και το 2020.

Σε πολλές περιπτώσεις, οι διαφορές μεταξύ των πολύ χαμηλών πραγματικών εισοδημάτων και των πολύ υψηλών τεκμαρτών που θα προκύψουν θα είναι αδύνατο πλέον να καλυφθούν με περισσεύματα εισοδημάτων ή εσόδων από παρελθόντα έτη. Κι αυτό γιατί η συντριπτική πλειονότητα των φορολογούμενων έχει χρησιμοποιήσει κατά το παρελθόν υψηλά ποσά για να καλύψει τα τεκμήρια προηγουμένων ετών.

Πώς διαμορφώνεται ο… λογαριασμός

Η δήλωση του 2019 για τα εισοδήματα του 2018 αναμένεται να… κάψει εκατοντάδες χιλιάδες φορολογουμένους.

Σύμφωνα με όσα προβλέπονται στον Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος:

1. Η ελάχιστη τεκμαρτή δαπάνη διαβίωσης διαμορφώνεται σε 3.000 ευρώ για κάθε άγαμο, διαζευγμένο ή χήρο φορολογούμενο και σε 5.000 ευρώ για τους έγγαμους συζύγους που υποβάλλουν κοινή δήλωση. Η ελάχιστη τεκμαρτή δαπάνη διαβίωσης υπολογίζεται μόνο εφόσον ο φορολογούμενος ή ένας εκ των δύο συζύγων δηλώνει έστω κι ένα ευρώ πραγματικό εισόδημα ή εφόσον βαρύνεται με οποιοδήποτε άλλο τεκμήριο διαβίωσης λόγω χρήσης κατοικίας, αυτοκινήτου, σκάφους κ.λπ.

2. Οι αντικειμενικές δαπάνες διαβίωσης αντιπροσωπεύουν τις ελάχιστες ετήσιες δαπάνες χρήσης και συντήρησης περιουσιακών στοιχείων, όπως κατοικίες, αυτοκίνητα, σκάφη αναψυχής, αεροσκάφη και πισίνες, αλλά και ποσά που, σύμφωνα με το υπουργείο, αντιπροσωπεύουν τα ελάχιστα ετήσια έξοδα του φορολογουμένου για την ατομική του συντήρηση. Στις αντικειμενικές δαπάνες διαβίωσης υπάγονται και οι πραγματικά καταβληθείσες δαπάνες για την πληρωμή διδάκτρων σε ιδιωτικά σχολεία, καθώς και τα έξοδα για την καταβολή αποδοχών σε υπηρετικό προσωπικό.

Για τον προσδιορισμό του συνόλου των τεκμηρίων διαβίωσης ή των αντικειμενικών δαπανών διαβίωσης κάθε φορολογούμενου λαμβάνονται, υπόψη τα εξής:

α) Οι ιδιοκατοικούμενες ή μισθωμένες ή δωρεάν παραχωρηθείσες κύριες και δευτερεύουσες κατοικίες. Το τεκμήριο διαβίωσης ή η αντικειμενική δαπάνη διαβίωσης για κύρια κατοικία υπολογίζεται κλιμακωτά με βάση την επιφάνειά της, όπως φαίνεται στον πίνακα 1. Η συντριπτική πλειονότητα των φορολογουμένων εντάσσεται στις κατηγορίες ακινήτων με επιφάνεια έως 80 τ.μ., όπου το τεκμαρό εισόδημα υπολογίζεται με 40 ευρώ/τ.μ., ενώ σημαντική είναι και η κατηγορία που ανήκει στο εύρος 81-120 τ.μ. με τεκμαρτή δαπάνη 65 ευρώ/τ.μ. Πρέπει να σημειωθεί ότι για τους βοηθητικούς χώρους της κύριας κατοικίας, ο υπολογισμός γίνεται με τιμή 40 ευρώ/τ.μ. ανεξάρτητα από το μέγεθος της επιφάνειας του ακινήτου. Τα ποσά προσαυξάνονται κατά 40% για κατοικίες που βρίσκονται σε περιοχές με αντικειμενικές τιμές από 2.800 έως 4.999 ευρώ το τ.μ. και κατά 70% για κατοικίες που βρίσκονται σε περιοχές με αντικειμενικές τιμές από 5.000 ευρώ ανά τ.μ. και άνω. Για τις μονοκατοικίες, τα παραπάνω ποσά λαμβάνονται υπόψη αυξημένα κατά 20%. Επίσης, για τις δευτερεύουσες κατοικίες τα παραπάνω ποσά αντικειμενικών δαπανών διαβίωσης λαμβάνονται υπόψη μειωμένα κατά 50%.

3. Το τεκμήριο διαβίωσης για τα επιβατικά αυτοκίνητα ξεκινάει από τα 4.000 ευρώ για αυτοκίνητα έως 2.000 κυβικά εκατοστά και προσαυξάνεται κατά 600 ευρώ ανά 100 κ.ε. έως τα 2.000 κ.ε. Για την κατηγορία από 2.000-3.000 κ.ε., η αύξηση του τεκμηρίου ανεβαίνει στα 900 ευρώ ανά 100 κ.ε., ενώ για τα άνω των 3.000 κ.ε. υπάρχει προσαύξηση κατά 1.200 ευρώ ανά 100 κ.ε. Όπως φαίνεται και στον πίνακα 2, τα παραπάνω ποσά μειώνονται ανάλογα με την παλαιότητα του αυτοκινήτου, η οποία υπολογίζεται από το έτος πρώτης κυκλοφορίας του στην Ελλάδα, κατά ποσοστό 30% για χρονικό διάστημα κυκλοφορίας πάνω από 5 και μέχρι 10 έτη και κατά ποσοστό 50% για χρονικό διάστημα πάνω από 10 έτη.

Στο στόχαστρο χιλιάδες «έχοντες και κατέχοντες»

Μεγάλος αριθμός φορολογουμένων που έχουν… πολυτελή βίο στα χαρτιά, αλλά τα εισοδήματά τους έχουν μειωθεί δραματικά, θα βρεθούν στο στόχαστρο των τεκμηρίων της Εφορίας, καθώς εκτός από σπίτια και αυτοκίνητα καταβάλλουν ποσά και για δαπάνες που σήμερα χαρακτηρίζονται ως… πολυτέλεια.

Οι επιπλέον κατηγορίες που προσθέτουν υψηλότερα ποσά για τον υπολογισμό των τεκμαρτών εισοδημάτων είναι οι εξής:

·    Τα δίδακτρα που καταβλήθηκαν ετησίως σε ιδιωτικά σχολεία στοιχειώδους και μέσης εκπαίδευσης.

·    Τα ποσά μισθοδοσίας που καταβάλλονται σε οικιακούς βοηθούς, οδηγούς αυτοκινήτων, δασκάλους και λοιπό προσωπικό.

·    Τα σκάφη αναψυχής. Τα τεκμήρια διαβίωσης ή οι αντικειμενικές δαπάνες διαβίωσης κλιμακώνονται διαμορφώνονται στο ποσό των 4.000 ευρώ για σκάφη έως 5 μέτρα, ενώ πάνω από 5 μέτρα το ποσό αυτό αυξάνεται κατά 2.000 ευρώ το μέτρο. Για ιστιοφόρα έως 7 μέτρα η αντικειμενική δαπάνη καθορίζεται στα 12.000 ευρώ και για όσα είναι από 12-15 μέτρα προστίθενται 15.000 ευρώ για κάθε επιπλέον μέτρο. Για 15-18 μέτρα προστίθενται 22.500 ευρώ ανά μέτρο, για 19-22 μέτρα προστίθενται 30.000 ευρώ και για άνω των 22 προστίθενται 50.000 ευρώ ανά μέτρο. Η μείωση λόγω παλαιότητας είναι 15% για 5-10 έτη, 30% για άνω των 10 ετών, ενώ μειώνεται κατά 50% αν το σκάφος έχει κατασκευαστεί στην Ελλάδα.

β) Οι πισίνες. Για τις εξωτερικές δεξαμενές κολύμβησης, το τεκμήριο ορίζεται, κλιμακωτά, σε 160 ευρώ το τετραγωνικό μέτρο μέχρι τα 60 τ.μ. και σε 320 ευρώ το τετραγωνικό μέτρο, για επιφάνεια άνω των 60 τ.μ. Τα ανωτέρω ισχύουν και όταν η δεξαμενή είναι συναρμολογούμενη. Προκειμένου για εσωτερική δεξαμενή κολύμβησης, τα παραπάνω ποσά αυτής της περίπτωσης διπλασιάζονται. Προκειμένου για κοινόχρηστες πισίνες που βρίσκονται σε συγκροτήματα πολυκατοικιών, η ετήσια αντικειμενική δαπάνη διαβίωσης επιμερίζεται στους ιδιοκτήτες των ακινήτων με βάση τα χιλιοστά κάθε διαμερίσματος στο οικόπεδο.

γ). Τα τεκμήρια απόκτησης περιουσιακών στοιχείων. Ως τεκμήρια απόκτησης περιουσιακών στοιχείων θεωρούνται οι δαπάνες του φορολογουμένου για την αποπεράτωση οικοδομών, την απόκτηση (αγορά κ.λπ.) ακινήτων, μετοχών, αμοιβαίων κεφαλαίων, ομολόγων, εντόκων γραμματίων του Δημοσίου, αυτοκινήτων, δικύκλων, τρικύκλων, σκαφών ή πλοίων αναψυχής, την αγορά κινητών αντικειμένων καθαρής αξίας άνω των 8.130 ευρώ ή 10.000 ευρώ μαζί με τον ΦΠΑ (έργων τέχνης, κοσμημάτων, επίπλων κ.λπ.), την αγορά ή τη σύσταση επιχειρήσεων, τη συμμετοχή στο μετοχικό κεφάλαιο εταιρειών, τη χορήγηση δανείων και τις δωρεές χρηματικών ποσών.

Πώς φορολογείται το τεκμαρτό εισόδημα

Η φορολόγηση του τεκμαρτού εισοδήματος γίνεται με βάση την κλίμακα εισοδήματος.

Η πρόσθετη διαφορά λόγω τεκμαρτού εισοδήματος φορολογείται ως εξής:

Α. Αν το 50,01% του εισοδήματος προκύπτει από επιχειρηματική ή αγροτική δραστηριότητα, τότε έως 20.000 εφαρμόζεται συντελεστής 22% χωρίς το αφορολόγητο όριο, ενώ από 20.001-30.000 ευρώ ισχύει συντελεστής 29%, από 30.001-40.000 ευρώ ο συντελεστής ανεβαίνει στο 37% και πάνω από 40.000 ευρώ διαμορφώνεται στο 45%. Επιπλέον, θα επιβάλλεται και προκαταβολή φόρου έναντι του επόμενου έτους, η οποία θα υπολογίζεται με συντελεστή 100% επί του κύριου φόρου εισοδήματος.

Β. Με βάση την κλίμακα της φορολογίας εισοδήματος και το αφορολόγητο όριο από 8.636-9.545 ευρώ, θα φορολογηθούν οι εξής κατηγορίες:

·    Όποιος έχει αποκτήσει εισόδημα που προέρχεται είτε αποκλειστικά ή κατά ποσοστό άνω του 50% από μισθούς ή συντάξεις ή δεν έχει εισόδημα από καμία κατηγορία ή είναι εγγεγραμμένος στο μητρώο ανέργων του ΟΑΕΔ.

·    Όποιος έχει αποκτήσει εισόδημα μόνο από κεφάλαιο (από τόκους, ακίνητα κ.λπ.) ή και από υπεραξία μεταβίβασης κεφαλαίου και το τεκμαρτό του εισόδημα δεν υπερβαίνει το ποσό των 9.500 ευρώ.

·    Όποιος έχει αποκτήσει εισόδημα έως 6.000 ευρώ από περιστασιακή απασχόληση και το συνολικό τεκμαρτό του εισόδημα δεν υπερβαίνει το ποσό των 9.500 ευρώ.

Η μεγάλη παγίδα που περιμένει εκατοντάδες χιλιάδες φορολογουμένους ως προς την κάλυψη των τεκμηρίων καραδοκεί λόγω εξάντλησης του κωδικού «ανάλωση κεφαλαίου προηγουμένων ετών». Κι αυτό γιατί τα τελευταία 4-5 χρόνια έχει πιαστεί πολλαπλάσιος αριθμός φορολογουμένων στα δίχτυα των τεκμηρίων λόγω απώλειας εισοδημάτων και συνεχούς ανάλωσης των… έτοιμων αποταμιεύσεων. Σύμφωνα με τους φοροτεχνικούς, το 2019 θα προκύψουν για επιπλέον χιλιάδες φορολογούμενους διαφορές μεταξύ πραγματικού και τεκμαρτού εισοδήματος λόγω εξάντλησης των ποσών που μπορούσαν να χρησιμοποιήσουν ως μη αναλωθέν κεφάλαιο κατά τα προηγούμενα έτη.

Ποιοι εξαιρούνται από τα τεκμήρια

Οι διατάξεις για τον προσδιορισμό του εισοδήματος με βάση τα τεκμήρια διαβίωσης και απόκτησης περιουσιακών στοιχείων δεν εφαρμόζονται σε μια σειρά περιπτώσεων ανάλογα με το προφίλ του φορολογουμένου.

Ειδικότερα, από τα τεκμήρια εξαιρούνται οι εξής:

α) Έλληνες ομογενείς και γενικά κάτοικοι εξωτερικού με μία ή περισσότερες δευτερεύουσες κατοικίες ή και ένα ή περισσότερα επιβατικά Ι.Χ. αυτοκίνητα και σκάφη αναψυχής στην Ελλάδα.

β) Κάθε επιβατικό αυτοκίνητο Ι.Χ. αναπήρου, το οποίο απαλλάσσεται από τα τέλη κυκλοφορίας.

γ) Το αλλοδαπό προσωπικό που δεν διαμένει μόνιμα στην Ελλάδα ή το ημεδαπό προσωπικό που διαμένει μόνιμα στο εξωτερικό και απασχολείται αποκλειστικά σε επιχειρήσεις που υπάγονται στις διατάξεις που ορίζει ο νόμος 89/1967, βάσει του επιβατικού αυτοκινήτου ιδιωτικής χρήσης ή της κατοικίας που διαθέτει.

δ) Όσοι αγοράζουν πάγιο εξοπλισμό επαγγελματικής χρήσης από πρόσωπα που ασκούν επιχειρηματική δραστηριότητα.

ε) Όσοι αγοράζουν επιβατικά αυτοκίνητα ιδιωτικής χρήσης, ειδικά διασκευασμένων για πρόσωπα που παρουσιάζουν κινητικές αναπηρίες που υπερβαίνουν σε ποσοστό το 67%. Ως επιβατικά αυτοκίνητα ιδιωτικής χρήσης ειδικά διασκευασμένα για κινητικά αναπήρους θεωρούνται εκείνα που διασκευάστηκαν ύστερα από άδεια της αρμόδιας Αρχής για να οδηγούνται από πρόσωπα που παρουσιάζουν κινητική αναπηρία με ποσοστό πάνω από 67% ή για να μεταφέρουν αυτά τα πρόσωπα μαζί με τα αντικείμενα που είναι απαραίτητα για τη μετακίνησή τους.

στ) Τέλος, για συνταξιούχους, οι οποίοι έχουν υπερβεί το 65ο έτος της ηλικίας τους, εφαρμόζονται ποσά τεκμηρίων διαβίωσης μειωμένα σε ποσοστό 30%.

Χάνουν απαλλαγές λόγω τεκμηρίων

Ακόμη περισσότεροι φορολογούμενοι αναμένεται να προστεθούν την επόμενη διετία στη λίστα των… δαρμένων από τα τεκμήρια, καθώς τα υψηλότερα εισοδήματα θα τους στερήσουν μια σειρά από παροχές.

Έτσι, πολλοί οι οποίοι θα έχουν πραγματικά πενιχρό δηλωθέν εισόδημα που υπολείπεται σημαντικά των τεκμηρίων θα χάσουν το δικαίωμα μερικής ή ολικής απαλλαγής από τον ΕΝΦΙΑ. Για παράδειγμα, σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις, αν το πραγματικό εισόδημα ενός άγαμου φορολογούμενου είναι 5.000 ευρώ αλλά το τεκμαρτό εισόδημά του είναι 9.000 ευρώ, ο συγκεκριμένος φορολογούμενος θα χάσει την απαλλαγή από το 50% του ΕΝΦΙΑ. Επίσης, ένας πολύτεκνος με 4 παιδιά και πραγματικό εισόδημα 10.000 ευρώ, έχοντας τεκμήριο διαβίωσης στα 18.000 ευρώ, θα χάσει πλήρως την απαλλαγή από τον ΕΝΦΙΑ!

Όμως, το… κακό δεν σταματάει στον ΕΝΦΙΑ, αλλά επεκτείνεται και στα κοινωνικά επιδόματα. Έτσι, εκτιμάται ότι εντός της επόμενης διετίας θα χάσουν κοινωνικά επιδόματα λόγω υψηλότερων τεκμηρίων διαβίωσης. Για παράδειγμα, ένας φορολογούμενος με 2 εξαρτώμενα τέκνα και πραγματικό εισόδημα 22.000 ευρώ, αν έχει τεκμαρτό 31.000 ευρώ, τότε θα χάσει το οικογενειακό επίδομα!

του Λουκά Γεωργιάδη

Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα Παρασκήνιο

 

 

ΕΤΙΚΕΤΕΣ:

ΓΡΑΨΤΕ ΤΟ ΣΧΟΛΙΟ ΣΑΣ

PolicePress