Navigation
12
Δεκ
location
Αθήνα
17oC
Νεφοσκεπής
18 Νοέ 2019

Πυλώνας ενεργειακής ασφάλειας ο East Med

φυσικό αέριο Νέα

«Η ηλεκτρική υποθαλάσσια διασύνδεση Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ αποτελεί σημαντικό παράγοντα άρσης της ενεργειακής απομόνωσης της Κύπρου. Παρά τις αμφισημίες, οι χώρες της τριμερούς, για διαφορετικούς λόγους, έχουν συμφέρον να εκτελεστεί το έργο», τονίζει μιλώντας στο «Π», ο πρώην αντιπρόεδρος του Συμβουλίου Ενεργειακής Στρατηγικής της Κυπριακής Δημοκρατίας Γιώργος Μπούστρας, καθηγητής Εκτίμησης Κινδύνου (για την ασφάλεια) στο Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου. Θεωρεί δε ιδανικό σενάριο για Αθήνα και Λευκωσία την κατασκευή του East Med.

Ποιες είναι οι προοπτικές της ενεργειακής πολιτικής της Κυπριακής Δημοκρατίας;

Οι εξελίξεις στο ενεργειακό τοπίο μετά την αρχική φρενίτιδα ακολουθούν μια διορθωτική πορεία, βασισμένη σε πραγματικά γεγονότα –όπως οι επιβεβαιωτικές γεωτρήσεις– παρά σε εικασίες. Όμως, σε πραγματικό χρόνο, οι διαδικασίες διαρκούν περισσότερο –λογικό είναι– που είναι διαφορετικός από τον «πολιτικό χρόνο». Από τη μια έχουμε μια διαρκώς αυξανόμενη συζήτηση σχετικά με τα όποια οικονομικά οφέλη –που όντως θα είναι σημαντικά αν όλα πάνε καλά–, τα οποία όμως έρχονται στο τέλος της διαδικασίας. Παραγνωρίζουμε, ηθελημένα ή άθελά μας, το ενδιάμεσο της διαδικασίας που είναι η ανακάλυψη, η εξόρυξη, η διάθεση και η διαχείριση. Η συμφωνία εκμετάλλευσης του τεμαχίου 12 στην Κυπριακή ΑΟΖ, σε συνεργασία με την Αίγυπτο και το Ισραήλ, αποτελεί τρόπο εμπέδωσης του στρατηγικού προγράμματος αξιοποίησης υδρογονανθράκων στην ΑΟΖ της Κυπριακής Δημοκρατίας που άρχισε από το 2003 με την υπογραφή της πρώτης συμφωνίας οριοθέτησης ΑΟΖ με την Αίγυπτο.

Η Κύπρος πότε θα είναι σε θέση να μιλά με βεβαιότητα για μείωση της εξάρτησης από εισαγωγές ορυκτών καυσίμων και για διαφοροποίηση του ενεργειακού μείγματος με ορίζοντα το 2025 -2030; Οι ΑΠΕ μπορούν να διαδραματίσουν και αυτές ρόλο;

Η Κύπρος κινείται προς την κατεύθυνση ενδιάμεσης λύσης με σκοπό την έλευση φυσικού αερίου για σκοπούς ηλεκτροπαραγωγής στην Κύπρο. Είναι γεγονός ότι έχει καθυστερήσει αυτή η λύση, αν και έχουν προκηρυχθεί δημόσιοι διαγωνισμοί κατ’ επανάληψη. Αναφορικά με τις ΑΠΕ, η Κύπρος αναπτύσσει στρατηγική. Είναι σημαντικό όμως να σημειωθεί ότι η φύση του κράτους ως νησιωτικού επηρεάζει τον σχεδιασμό αλλά και την εκτέλεση αυτών των σχεδιασμών.

Αναλύσεις σε Ελλάδα και εξωτερικό βλέπουν να μην αποδίδουν τα αναμενόμενα (οι απαραίτητες ωστόσο) τριμερείς και τετραμερείς…

Η Κύπρος, λόγω γεωγραφικής θέσης αλλά και του εθνικού μας ζητήματος, είναι υποχρεωμένη να υπάρχει σε μια δύσκολη «γειτονιά». Ατυχώς, η σχέση με την Τουρκία παραμένει σταθερή, χωρίς διάθεση αλλαγής από την πλευρά τους. Ως κράτος-μέλος της ΕΕ η Κύπρος αποτελεί πυλώνα σταθερότητας για την ευρύτερη περιοχή της ΝΑ Ευρώπης. Η διπλωματία των τριμερών έχει ήδη αποδώσει καρπούς. Θα ήταν χρήσιμο να θυμηθούμε πού βρισκόταν διπλωματικά η Κύπρος πριν από μία δεκαετία και πώς έχουν αναπτυχθεί οι σχέσεις της με τις ΗΠΑ. Η συνεργασία με το Ισραήλ, αλλά και με τις άλλες γειτονικές χώρες, είναι κεφαλαιώδους σημασίας για την Κύπρο.

Αναφερόμενος στην εκμετάλλευση του κοιτάσματος «Αφροδίτη», ο Γιώργος Μπούστρας, διευθυντής της CERIDES Excellence in Innovation, είπε: Το τελευταίο είναι μια εξίσωση που δεν τη γνωρίζω αλλά προφανώς θα καλυφθούν πρώτα οι δαπάνες των εταιρειών. Τα πρώτα χρόνια τα έσοδα του κράτους θα είναι λιγότερα, μέχρι να καλυφθούν οι κεφαλαιουχικές δαπάνες της κοινοπραξίας των Noble Energy, Shell και Delek.

Υπενθυμίζεται ότι, σύμφωνα με αυτά που είδαν το φως της δημοσιότητας, το έργο στην πρώτη φάση ανάπτυξής του θα έχει κόστος 3 δις. ευρώ κεφαλαιουχικής δαπάνης, σε δεύτερη φάση ακόμα 2 δισ. ευρώ με περαιτέρω γεωτρήσεις παραγωγής, και ακόμα 2 δισ. ευρώ κατά τη διάρκεια των 18 ετών σε λειτουργικές δαπάνες. Με βάση το επικρατέστερο σενάριο, στο Σχέδιο Ανάπτυξης τα οφέλη ανέρχονται σε 9-12 δισεκατομμύρια δολάρια για 25 χρόνια που υπολογίζεται να κρατήσει η ανάπτυξη του κοιτάσματος «Αφροδίτη» – κατά μέσο όρο περίπου 500 εκατομμύρια δολάρια τον χρόνο. Κανείς όμως δεν μπορεί να προβλέψει πού θα πάει η τιμή του μπρεντ το 2022 ή το 2025 – όλοι οι υπολογισμοί γίνονται με βάση σενάρια. Στα τρία σενάρια με 50, με 70 και με 80 δολάρια το βαρέλι, το ποσοστό της Κυπριακής Δημοκρατίας θα είναι πέραν του 50%.

Τα πρώτα έσοδα από το «Αφροδίτη», όπως είπε ο Κύπριος υπουργός Ενέργειας, Εμπορίου και Βιομηχανίας Γιώργος Λακκοτρύπης, αναμένονται το 2025. Το έργο στην πρώτη φάση ανάπτυξής του θα έχει κόστος 3 δισ. ευρώ κεφαλαιουχικής δαπάνης, σε δεύτερη φάση ακόμα 2 δισ. ευρώ με περαιτέρω γεωτρήσεις παραγωγής, και ακόμα 2 δισ. ευρώ κατά τη διάρκεια των 18 ετών σε λειτουργικές δαπάνες. Η δεύτερη επιβεβαιωτική γεώτρηση, που θα είναι και γεώτρηση παραγωγής, υπολογίζεται ότι θα γίνει μέσα σε 18 μήνες. Ωστόσο ο υπουργός δεν αποκάλυψε για τις υπολογιζόμενες τιμές πώλησης του φυσικού αερίου, αναφέροντας ότι για αυτό έχουν επιτευχθεί κάποιες προκαταρκτικές συμφωνίες, φόρμουλες πώλησης συνδεδεμένες με τις τιμές του μπρεντ. Κανείς όμως δεν μπορεί να προβλέψει πού θα πάει η τιμή του μπρεντ το 2022 ή το 2025, όλοι οι υπολογισμοί γίνονται με βάση σενάρια.

Ποιο είναι το ιδανικό σενάριο για Ελλάδα και Κύπρο σε σχέση με τους υδρογονάνθρακες  – θεωρείτε εφικτή την υλοποίηση του σχεδίου East Med;

Αναμφίβολα, ο East Med αποτελεί μεγαλεπήβολο σχέδιο και βασικό πυλώνα ενεργειακής ασφάλειας για την Ευρώπη. Ο αγωγός East Med εντάχθηκε στον Κατάλογο των Έργων Κοινού Ενδιαφέροντος (Projects of Common Interest – PCIs) της ΕΕ, το 2013. Βάσει του Ευρωπαϊκού Κανονισμού 347/2013, η συμμετοχή του σε αυτόν ανανεώθηκε το 2015. Πρόκειται πράγματι περί ενός έργου ύψιστης γεωπολιτικής σημασίας. Είναι ένας αγωγός που θα μπορεί να μεταφέρει φυσικό αέριο από τα μεγάλα κοιτάσματα που έχουν βρεθεί στη Μεσόγειο μέσω Κύπρου και Ελλάδας στην Ευρώπη. Λόγω της γεωπολιτικής του σημασίας αλλά και της γεωγραφικής περιοχής που καλύπτει, φαίνεται ότι υπάρχει μεγάλο ενδιαφέρον από ενεργειακούς κολοσσούς. Αυτό με τη σειρά του, όμως, δημιουργεί σημαντικά θέματα που προκαλούν καθυστερήσεις. Είναι σημαντικό, επίσης, να προσθέσουμε ότι λόγω του μεγέθους, της έκτασης και γεωλογικών / μορφολογικών παραγόντων υπάρχουν σχεδιαστικές προκλήσεις που πρέπει να ξεπεραστούν.

 Η ηλεκτρική διασύνδεση, υποθαλάσσια, Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ μπορεί να συμβεί;

Το «καλώδιο», όπως έχει επικρατήσει στην καθομιλουμένη, αποτελεί σημαντικό παράγοντα άρσης της ενεργειακής απομόνωσης της Κύπρου, άρα αποτελεί σημαντικό θέμα για εμάς. Οι χώρες της τριμερούς, για διαφορετικούς λόγους, έχουν συμφέρον να εκτελεστεί το έργο. Όμως, ειδικά το τελευταίο χρονικό διάστημα, έχουν υπάρξει καθυστερήσεις και αμφισημίες που θέτουν το όλο εγχείρημα υπό αμφισβήτηση. Σε αυτό το σημείο, θα πρέπει να προταχθεί το συλλογικό συμφέρον (σ.σ. η κυπριακή κοινοπραξία ΕuroΑsia Interconnector, που έχει εκδηλώσει ενδιαφέρον «δεν έχει τα εχέγγυα», όπως ανέφερε προσφάτως ο υπουργός ΠΕΝ Κωστής Χατζηδάκης , για να συμμετάσχει στο έργο -ύψους 3,5 δισ.). Πάντως από ελληνικής και κυπριακής πλευράς το poroject συνεχίζει να είναι πρώτης προτεραιότητας (σ.σ. ωστόσο δεν φαίνεται στον ορίζοντα μια σύγκλιση μεταξύ του ΑΔΜΗΕ και της κυπριακής κοινοπραξίας προκειμένου η διασύνδεση της Κρήτης με την Αττική να προχωρήσει ως μέρος του διακρατικού PCI [Έργα Κοινού Ενδιαφέροντος] όπως αρχικά σχεδιάστηκε).

Κυπριακές πηγές επισημαίνουν ότι «αν η Ελλάδα επιμείνει να κάνει εθνικό έργο το τμήμα Κρήτη-Αττική, τότε θα χαθούν κοινοτικά κονδύλια 335 εκατ. ευρώ και η Λευκωσία δεν θα έχει την πολυπόθητη διασύνδεσή της με την υπόλοιπη Ευρώπη».

Να αλλάξει η στάση της Άγκυρας

Στην ερώτηση «Τι περιμένετε από την προσεχή συνάντηση στις 25 Νοεμβρίου στο Βερολίνο;» ο καθηγητής Γιώργος Μπούστρας απάντησε:

Τότε θα λάβει χώρα η τριμερής συνάντηση του Προέδρου Αναστασιάδη και του ηγέτη των Τουρκοκυπρίων Ακκιντζί, που έχει συγκαλέσει o γενικός γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες. Στη συνάντηση αυτή θα επιχειρηθεί να βρεθεί κοινό έδαφος το οποίο να μπορεί να οδηγήσει σε επιτυχή συνέχιση των διαπραγματεύσεων μεταξύ των δύο μερών. Η προοπτική της συνάντησης αυτής, είναι κατανοητό, έχει επίδραση σε πολλές πτυχές της πολιτικής επικαιρότητας. Και όπως είπε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Πρόδρομος Προδρόμου, «ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, και η ελληνοκυπριακή πλευρά, είναι γνωστό ότι επιζητεί την επανέναρξη των ουσιαστικών διαπραγματεύσεων μέσα στο κατάλληλο κλίμα. Βέβαιο και δεδομένο είναι η πολιτική βούληση του Προέδρου μας, αλλά εκείνο που αναμένουμε είναι να αλλάξει η στάση της τουρκικής πλευράς η οποία τα δύο τελευταία χρόνια έχει αποτρέψει την επανέναρξη των διαπραγματεύσεων». Πάρα πολύ σημαντικό δε «ότι ο συντονισμός είναι πάντα πολύ στενός και διαρκής με την ελληνική κυβέρνηση».

του Φίλη Καϊτατζή

Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα Παρασκήνιο

 

 

 

ΕΤΙΚΕΤΕΣ:

ΓΡΑΨΤΕ ΤΟ ΣΧΟΛΙΟ ΣΑΣ

PolicePress