Navigation
24
Μαρ
location
Αθήνα
22oC
Αίθριος - καθαρός
12 Ιαν 2016

Στο «σφαγείο» του Κατρούγκαλου αιμορραγούν οι συντάξεις

Κατρούγκαλος Χρήμα & Πολίτης

Το σχέδιο Κατρούγκαλου για το ασφαλιστικό αφήνει τους νέους συνταξιούχους βορά στην αβεβαιότητα, την ίδια στιγμή που επαγγελματίες, επιστήμονες και αγρότες βλέπουν να προστίθενται νέα φορολογικά βάρη που θα οδηγήσουν ούτως ή άλλως σε συντάξεις πείνας.

Η διαπραγμάτευση με το Κουαρτέτο αναμένεται να βρει πάλι σε βράχια, καθώς παρά την, διφορούμενη, υποστήριξη των εργοδοτικών φορέων για την αύξηση των ασφαλιστικών εισφορών, οι εκπρόσωποι των δανειστών δείχνουν την προτίμησή τους στο… μαχαίρι στις κύριες συντάξεις.

900.000 ασφαλισμένοι που θα συνταξιοδοτηθούν από το 2016 έως το 2026 μπαίνουν στην «πρέσα» καθώς εκτιμάται πως θα πάρουν συντάξεις μειωμένες μεσοσταθμικά κατά 15%. Πάνω από 100.000 χαμηλοσυνταξιούχοι θα χάσουν φέτος το ΕΚΑΣ, ενώ αδιευκρίνιστη είναι η τύχη των καταβαλλόμενων συντάξεων μετά το 2018. Ανοιχτό παραμένει το ενδεχόμενο μείωσης των επικουρικών, παρότι οι εργοδοτικοί φορείς δέχτηκαν να στηρίξουν την πρόταση για αύξηση κατά 1% των ασφαλιστικών εισφορών στον κλάδο επικούρησης.

Σε έναν και μοναδικό ενιαίο φορέα (ΕΦΚΑ) συγχωνεύονται όλα τα ταμεία κύριας ασφάλισης και εφάπαξ, ενώ αγρότες και ελεύθεροι επαγγελματίες θα υποστούν δραματική επιβάρυνση από την αύξηση των εισφορών.

Οι μόνοι αλώβητοι από τον καταιγισμό των επώδυνων αλλαγών είναι οι νέοι συνταξιούχοι που δικαιούνται τις χαμηλές συντάξεις-«χαρτζιλίκια» κάτω από 500 ευρώ (αν συνταξιοδοτηθούν στα 67) και οι επαγγελματίες με χαμηλό ετήσιο εισόδημα έως 10.000 ευρώ.

Βαριές απώλειες 5% έως 30% για τις νέες συντάξεις

Η ασφαλιστική μεταρρύθμιση βασίζεται σε συντάξεις δύο ταχυτήτων, οδηγώντας σε βαριές απώλειες τις νέες συντάξεις προκειμένου να διασώσει τις σημερινές. Οι μεσοσταθμικές μειώσεις υπολογίζονται στο 15%, εξαιτίας των χαμηλών συντελεστών αναπλήρωσης, ενώ στις υψηλές συντάξεις άνω των 2.000 ευρώ το κούρεμα θα φτάσει το 30%.

Το σχέδιο νόμου των 170 σελίδων, που έχει αποσταλεί στους θεσμούς ως γενικό ισοδύναμο στις επιμέρους μνημονιακές υποχρεώσεις, προβλέπει νέο τρόπο υπολογισμού των συντάξεων με βάση τον μέσο όρο αποδοχών του εργαζομένου καθ’ όλη τη διάρκεια του ασφαλιστικού του βίου. Με δεδομένο ότι οι αμοιβές έχουν συρρικνωθεί, ένας εργαζόμενος που έπαιρνε πριν από το 2011 μισθό 2.500 ευρώ και τώρα παίρνει 1.000 θα πάρει τη μισή σύνταξη απ’ αυτή που προσδοκούσε!

Το ποσοστό αναπλήρωσης είναι κλιμακωτό και προβλέπει από 0 έως 15 χρόνια συντελεστή 0,80% για κάθε έτος, έως 2% για τα 39 έως 42 ή και περισσότερα χρόνια. Στην καλύτερη περίπτωση, η αναπλήρωση για 40 χρόνια ασφάλισης, αν προστεθεί και η εθνική σύνταξη των 384 ευρώ, θα φτάσει στο 60% του συντάξιμου μισθού.

Ο υπουργός Εργασίας Γιώργος Κατρούγκαλος υποστηρίζει ότι οι μειώσεις της μεταρρύθμισης είναι μικρότερες από εκείνες που προέβλεπε ο νόμος Λοβέρδου-Κουτρουμάνη (ν. 3863/2010). Η αλήθεια, είναι ότι ο νόμος του 2010 πριμοδοτεί όσους παραμένουν πάνω από 25-30 χρόνια στην ασφάλιση συνδέοντας στενότερα εισφορές με παροχές, ενώ οι μειώσεις προβλέπονται σε βάθος χρόνου έως το 2040.

Αντίθετα, η μεταρρύθμιση Κατρούγκαλου προστατεύει τις χαμηλές συντάξεις με λίγα χρόνια ασφάλισης, τιμωρώντας τους υψηλόμισθους. Ωστόσο και στις δύο περιπτώσεις -για να μη χάνουμε το δάσος- το κούρεμα των συντάξεων των σημερινών 40ρηδων-50ρηδων οδηγεί σε σοβαρές απώλειες, παίρνοντας ως μέτρο σύγκρισης το σημερινό ύψος των συντάξεων.

Το νέο σύστημα θα εφαρμοστεί για όσους υποβάλουν αιτήσεις από 1/1/2016 ή από τη δημοσίευση του νόμου (δεν έχει διευκρινιστεί) αιφνιδιάζοντας χιλιάδες ασφαλισμένους οι οποίοι είχαν παραμείνει καλόπιστα στην εργασία τους, πιστεύοντας τις διαβεβαιώσεις της κυβέρνησης ότι θα προστατεύσει τα θεμελιωμένα δικαιώματα. Το νομοσχέδιο -ειδικά για όσους συνταξιοδοτούνται το 2016- προβλέπει ότι αν το ποσό της νέας σύνταξης υπολείπεται του ποσού της σύνταξης που θα εκδιδόταν με το προηγούμενο καθεστώς κατά ποσοστό άνω του 20%, καταβάλλεται το ήμισυ της διαφοράς στον δικαιούχο ως προσωπική διαφορά. Επί αιτήσεων που θα κατατεθούν εντός του 2017 συνεχίζει να καταβάλλεται στον δικαιούχο ως προσωπική διαφορά το 1/3 της διαφοράς, και επί αιτήσεων που θα κατατεθούν εντός του 2018 μόλις το 1/4 της διαφοράς. Υποψίες δημιουργεί το γεγονός ότι δεν γίνεται καμία πρόβλεψη για τα έτη από το 2019 και μετά, με αποτέλεσμα να παραμένει αδιευκρίνιστη η τύχη των κύ­ριων συντάξεων. Διασώζονται όσοι πρόλαβαν να υποβάλουν αιτήσεις καθώς προβλέπεται ότι όλες οι εκκρεμείς αιτήσεις συνταξιοδότησης δεν θα υπολογιστούν με βάση τις εγκυκλίους που εκδόθηκαν με την υπόδειξη των δανειστών εντός του 2015, αλλά με βάση τα όσα ίσχυαν έως τις 31/12/2014.

Οσοι βγαίνουν με πρόωρη σύνταξη θα παίρνουν μέρος και όχι το σύνολο της εθνικής σύνταξης των 384 ευρώ. Η μείωση ανέρχεται σε 1/200 για κάθε μήνα που υπολείπεται έως τη συμπλήρωση του ορίου ηλικίας πλήρους συνταξιοδότησης. Για παράδειγμα, γυναίκα με 25 χρόνια ασφάλισης που θέλει να βγει στα 57 έτη, αντί στα 67, θα πάρει σύνταξη 595 ευρώ (230 εθνική σύνταξη + 365,4 αναλογική), αντί για το αρχικό ποσό των 950 ευρώ, καθώς θα υποστεί και έξτρα μείωση λόγω του ενισχυμένου πέναλτι. Ουσιαστικά η έξοδος προς την πρόωρη σύνταξη καθίσταται απαγορευτική.

Συνδικαλιστές των ασφαλιστικών ταμείων επισημαίνουν ότι «το σχέδιο Κατρούγκαλου είναι έτσι δομημένο ώστε με την παρούσα αγορά εργασίας να μη δίνει πλήρεις συντάξεις.

Οι εργαζόμενοι είναι αδύνατον να εξασφαλίσουν τις προϋποθέσεις για τις μειωμένες συντάξεις που προβλέπουν οι νέοι νόμοι, αφού είναι αδύνατον η συντριπτική πλειοψηφία των εργαζομένων να διασφαλίσει 40 έτη πλήρους ασφάλισης, ιδιαίτερα σε ένα περιβάλλον χαμηλής ανάπτυξης και υψηλής ανεργίας και με δεδομένο ότι πριν από την κρίση του 2009 ο μέσος όρος ασφάλισης στην Ελλάδα φτάνει μόλις τα 20 έτη».

Σε κίνδυνο και οι σημερινές συντάξεις;

Το νομοσχέδιο προβλέπει τον επανυπολογισμό των καταβαλλόμενων συντάξεων με στόχο την απεμπλοκή της κυβέρνησης από την υποχρέωση να εφαρμόσει την απόφαση του ΣτΕ, το οποίο έκρινε τις περικοπές συντάξεων από το 2012 έως το 2014 αντισυνταγματικές.

Η διαφορά που θα προκύψει θα παραμείνει ως προσωπική διαφορά για τον συνταξιούχο, ο οποίος δεν θα υποστεί άμεσα μειώσεις. Για παράδειγμα, ένας ασφαλισμένος 40 χρόνια με καθεστώς βαρέων και ανθυγιεινών που παίρνει σύνταξη σήμερα 1.100 ευρώ, με τον επανυπολογισμό δικαιούται 900. Τα 200 ευρώ παραμένουν ως προσωπική διαφορά ώστε όταν οι συντάξεις «ξεπαγώσουν», μετά τον Ιούλιο του 2018, οπότε θα ολοκληρωθεί το πρόγραμμα δημοσιονομικής προσαρμογής, να αρχίσει η «λογιστική απομείωση» του ποσού των 200 ευρώ μέχρι την τελική αντιστοίχισή του με τις συντάξεις όσων θα συνταξιοδοτηθούν μετά την έναρξη ισχύος του νέου νόμου. Σύμφωνα με τον κ. Κατρούγκαλο, η διαφορά θα συμψηφίζεται με μελλοντικές αυξήσεις που θα προκύψουν αυτόματα λόγω της αύξησης του ΑΕΠ!

Στελέχη της αντιπολίτευσης, πάντως, υποστηρίζουν ότι η διαφορά θα βαίνει μειούμενη μέχρι την εξάλειψή της και ότι η κυβέρνηση χρησιμοποιεί αυτό το τέχνασμα για να βάλει στο χέρι σε τρία χρόνια και τις καταβαλλόμενες συντάξεις.

Το πλαφόν για τις υψηλές συντάξεις μειώνεται: για τις κύριες συντάξεις στα 2.304 ευρώ τον μήνα μεικτά (από 2.773) και για τις πολλαπλές συντάξεις στα 3.072 ευρώ τον μήνα (από 3.680).

Πόσοι θα χάσουν το ΕΚΑΣ

Στο σχέδιο νόμου ορίζονται νέα πιο αυστηρά εισοδηματικά κριτήρια που θα οδηγήσουν στη διακοπή χορήγησης του ΕΚΑΣ για το 20% των δικαιούχων (100.000 άτομα) μέχρι τον Μάρτιο του 2016, ενώ προβλέπεται σταδιακή κατάργηση του ΕΚΑΣ μέχρι το 2019 και αναπλήρωσή του από την εθνική σύνταξη. Αυτό σημαίνει επιπλέον μείωση 193 ευρώ κατά μέσο όρο μηνιαίως για τις κατώτατες κύριες συντάξεις και φυσικά οδηγεί σε περαιτέρω φτωχοποίηση.

Το συνολικό ακαθάριστο ποσό κύριας και επικουρικής σύνταξης δεν θα πρέπει να υπερβαίνει, από φέτος, τα 664 ευρώ, ενώ καταργήθηκε εντελώς η «μικρή» κατηγορία δικαιούχων που έπαιρναν ΕΚΑΣ 30 ευρώ. Ετσι, για συνολικά ποσά εισοδήματος από συντάξεις (κύριες και επικουρικές), μισθούς, ημερομίσθια και λοιπά επιδόματα ή βοηθήματα και μέχρι 7.216 ευρώ καταβάλλεται επίδομα 230 ευρώ μηνιαίως. Από 7.216,01-7.518 ευρώ, ποσό 172,50 ευρώ, από 7.518,01-7.720 ευρώ, ποσό 115 ευρώ, από 7.720,01-7.972 ευρώ ποσό 57,50 ευρώ. Από 1/1/2017 και μέχρι 31/12/2019 τα ποσά και τα εισοδηματικά κριτήρια αναπροσαρμόζονται και από 1/1/2020 η παροχή καταργείται.

Το επίδομα του ΟΓΑ και η σύνταξη αναπηρίας

■ Οι συντάξεις υπερηλίκων ανασφάλιστων Ελλήνων και ομογενών, ύψους 360 ευρώ τον μήνα, επανέρχονται ως Επίδομα Κοινωνικής Αλληλεγγύης, αλλά με τόσο αυστηρές προϋποθέσεις που δεν θα το παίρνει σχεδόν κανείς.

■ Απώλειες θα υποστούν και οι συντάξεις αναπηρίας, καθώς η εθνική σύνταξη θα δίνεται ολόκληρη μόνο στην περίπτωση αναπηρίας άνω του 80%. Για μικρότερα ποσοστά θα δίνεται το 70% ή και το 50%. Δηλαδή, αν κάποιος ατυχής μείνει ανάπηρος μετά από 15 χρόνια δουλειάς, θα πάρει επίδομα αντί για σύνταξη.

Μείωση συντάξεων

Παραδείγματα

■ Ασφαλισμένος με 35 χρόνια ασφάλισης και συντάξιμες αποδοχές 1.000 ευρώ θα πάρει σύνταξη 778,1 ευρώ, από 881 που θα έπαιρνε σήμερα.
Μείωση 12,5%

■ Με 35ετία και συντάξιμο μισθό 1.400 ευρώ, ο μελλοντικός συνταξιούχος, αν εφαρμοστεί η μεταρρύθμιση, θα εισπράξει σύνταξη 932,7 ευρώ, από 1.020,24.
Μείωση 7,5%

■ Ασφαλισμένος επί 25 χρόνια, με συντάξιμες αποδοχές 900 ευρώ, θα πάρει σύνταξη 611,07 ευρώ από 654,07 με το σημερινό καθεστώς.
Μείωση 6,5%

■ Γυναίκα με 25 χρόνια ασφάλισης που θέλει να βγει στα 57 έτη, αντί στα 67, θα πάρει σύνταξη 595 ευρώ (230 εθνική σύνταξη + 365,4 αναλογική), αντί για το αρχικό ποσό των 950 ευρώ, καθώς θα υποστεί και έξτρα μείωση λόγω του ενισχυμένου πέναλτι

Αύξηση εισφορών
Παραδείγματα

■ Ελεύθερος επαγγελματίας που πληρώνει σήμερα ετησίως 3.960 ευρώ στον ΟΑΕΕ, με ετήσιο εισόδημα 70.000 ευρώ, με το νέο σύστημα θα πληρώσει 14.066 ευρώ.
Αύξηση 355%

■ Ο επαγγελματίας που δεν έχει κατέβει κατηγορία πληρώνει σήμερα μαζί με τις εισφορές υγείας 8.508 ευρώ. Με το νέο σύστημα σκαρφαλώνει στα 18.954 ευρώ (14.066 ευρώ για σύνταξη συν 4.888 ευρώ για εισφορές υγείας).
Αύξηση 223%

■ Σύμφωνα με το ασφαλιστικό νομοσχέδιο, το 2019 το κατώτατο ασφάλιστρο για τους αγρότες στο νέο ενιαίο ταμείο θα είναι 93,6 ευρώ τον μήνα, ενώ αν προσθέσουμε και το 6,95% της εισφοράς υπέρ υγείας το ποσό θα φτάνει τα 126 ευρώ.

■ Το ανώτατο όριο ασφαλιστέου μηνιαίου εισοδήματος για τον υπολογισμό της μηνιαίας ασφαλιστικής εισφοράς είναι 5.860 ευρώ, που αντιστοιχεί σε εισφορές 1.582 ευρώ τον μήνα.

Τι θα γίνει με τις επικουρικές, το εφάπαξ και τα μερίσματα

Στο σχέδιο νόμου δεν προβλέπεται μείωση των επικουρικών συντάξεων, αλλά αύξηση των εισφορών προς το ΕΤΕΑ. Η κυβέρνηση έχει προτείνει αύξηση κατά 1,5%, ενώ οι εργοδοτικοί φορείς δέχτηκαν αύξηση κατά 1 ποσοστιαία μονάδα επιμεριζόμενη σε 0,5 για τους εργοδότες και 0,5 για τους εργαζομένους έως το 2018. Η αύξηση μπορεί να αποφέρει 250-300 εκατ. ευρώ ετησίως. Οι δανειστές εξετάζουν με επιφυλακτικότητα την πρόταση και υπάρχει σοβαρό ενδεχόμενο να επιμείνουν στην απαίτησή τους για μείωση των επικουρικών. Σε αυτή την περίπτωση θα ενεργοποιηθεί το εναλλακτικό σενάριο που προβλέπει μείωση μεσοσταθμικά 6% στις επικουρικές άνω των 170 ευρώ.

Το σχέδιο νόμου προβλέπει την εφαρμογή του κανόνα βιωσιμότητας αντί της ρήτρας μηδενικού ελλείμματος στο ενιαίο επικουρικό. Βάσει αυτού, θα καταβάλλονται οι επικουρικές συντάξεις από το ΕΤΕΑ για τους ασφαλισμένους από το 2014 και μετά και το ποσό θα διαμορφώνεται σύμφωνα με δημογραφικά δεδομένα και πίνακες θνησιμότητας. Το ύψος των νέων επικουρικών συντάξεων, δηλαδή, θα οριστεί με υπουργική απόφαση τον Απρίλιο βάσει των στοιχείων της ΕΛΣΤΑΤ.

Το ποσοστό αναπλήρωσης για τις νέες επικουρικές πέφτει στο 18% για 40 έτη ασφάλισης, όταν μέχρι σήμερα κάποιος ασφαλισμένος μπορούσε να πάρει επικουρική σύνταξη ακόμη και σε ποσοστό 40%-50% της κύριας σύνταξής του για 35 έτη ασφάλισης.

■ Τα εφάπαξ υπολογίζεται ότι θα μειωθούν κατά 10% και το μέρισμα των συνταξιούχων του Δημοσίου κατά 30%.

 

 

 

ΕΤΙΚΕΤΕΣ:

ΓΡΑΨΤΕ ΤΟ ΣΧΟΛΙΟ ΣΑΣ

kinima_ypervasi