Navigation
26
Μαρ
location
Αθήνα
25oC
Αραιή συννεφιά
4 Σεπ 2015

Περικοπές στις συντάξεις για να κλείσουν οι τρύπες στα ταμεία

Συντάξεις Συνταξιούχοι Οικονομία | Χρήμα & Πολίτης

Το νέο Μνημόνιο έφερε μαζί του και μια σειρά από ανατροπές στο Ασφαλιστικό που θα πρέπει να έχουν ολοκληρωθεί μέχρι τέλος Οκτωβρίου και μια νέα θλιβερή πραγματικότητα δείχνει να διαμορφώνεται για 3 εκατομμύρια ασφαλισμένους και συνταξιούχους..

Κοινός τόπος είναι ότι αν δεν ληφθούν έξτρα μέτρα για τη βιωσιμότητα του Ασφαλιστικού, τα οποία θα τεθούν σε ισχύ από 1/1/2016, δεν πρόκειται να καλυφθούν οι μαύρες τρύπες των Ταμείων που ανέρχονται σε 2,4 δισ. στην κύρια ασφάλιση και 1,3 δισ. ευρώ στην επικουρική, έως το τέλος του 2016. Η καυτή ατζέντα της διαπραγμάτευσης, πέραν των αλλαγών που έχουν ήδη ψηφιστεί (μπλόκο στις πρόωρες, αυξημένη παρακράτηση στις συντάξεις, αλλαγή του τρόπου υπολογισμού των συντάξεων, μείωση της κατώτατης σύνταξης στα 392,70 ευρώ και χορήγηση του προνοιακού επιδόματος στα 67), θα προβλέπει νέες περικοπές, αφού ο στόχος που τίθεται είναι να εξοικονομηθούν επιπλέον δαπάνες τουλάχιστον 1% του ΑΕΠ (1,8 δισ. ευρώ) το 2016.

Οι δεσμεύσεις που έχει αναλάβει η κυβέρνηση προβλέπουν:
■ Λειτουργική ενοποίηση των ταμείων κύριας ασφάλισης, με στόχο τη δημιουργία ενός και μοναδικού ενιαίου Ταμείου έως τον Δεκέμβριο του 2015 το οποίο θα αποτελεί μια ενιαία οντότητα, θα έχει κεντρικό μητρώο και κοινές υπηρεσίες. Θα διοικείται από νέο Δ.Σ. και ομάδα διαχείρισης, ακολουθώντας το μοντέλο και την υποδομή του ΙΚΑ. Μέχρι το τέλος του 2016 προβλέπεται η λειτουργία κοινού κεφαλαίου-«κουμπαρά» με τους πόρους και τα αποθεματικά όλων των πρώην Ταμείων, προκειμένου τα πιο εύρωστα να χρηματοδοτούν τα αδύναμα για να ανταποκρίνονται στην πληρωμή των συντάξεων. Η ενοποίηση θα συνοδευτεί με την εναρμόνιση εισφορών και παροχών καθώς και την εξάλειψη των όποιων εξαιρέσεων εξακολουθούν να υπάρχουν σε ΙΚΑ, ΟΑΕΕ, ΟΓΑ και ευγενή ταμεία.

Το υπερταμείο και οι αλλαγές που φέρνει:

Στόχος η δημιουργία ενός και μόνο υπερταμείου που θα καλύπτει σχεδόν 6 εκατομμύρια ενεργούς ασφαλισμένους και 2,6 εκατομμύρια συνταξιούχους, αλλά και τα έμμεσα ασφαλισμένα μέλη των οικογενειών τους που εκτιμάται ότι ανέρχονται σε 2,8 εκατομμύρια άτομα. Οι παροχές των Ταμείων θα προσαρμοστούν στα πρότυπα του ΙΚΑ, με αποτέλεσμα τη συρρίκνωση των έξτρα προνομίων που απολάμβαναν οι συνταξιούχοι, κυρίως των ευγενών ταμείων. Μελετάται το ανώτατο πλαφόν των παροχών του νέου Ταμείου να μην ξεπερνά τα 2.000 ευρώ (άθροισμα κύριας και επικουρικής). Στο κάδρο έχει μπει και το κούρεμα των υψηλότερων συντάξεων μέσω νέας εισφοράς (όριο τα 1.000 ευρώ για κύρια + επικουρική), αν και ελλοχεύει ο κίνδυνος το μέτρο να κριθεί και πάλι αντισυνταγματικό. Εναλλακτικά, η 12μελής επιτροπή σοφών για το Ασφαλιστικό που συνέστησε ο απερχόμενος υπουργός Εργασίας Γιώργος Κατρούγκαλος, επεξεργάζεται πρόταση η οποία προβλέπει την επιβολή εισφοράς στους φορολογούμενους με υψηλό εισόδημα υπέρ των ασφαλιστικών ταμείων. Η εισφορά θα παρακρατείται κατευθείαν από τους μισθωτούς και θα συγκεντρώνεται σε έναν «κουμπαρά» με στόχο την ενίσχυση του ασφαλιστικού συστήματος.
■ Κατάργηση των κοινωνικών πόρων των Ταμείων έως τις 31 Οκτωβρίου. Η περικοπή θα αντισταθμιστεί με μείωση παροχών ή αύξηση εισφορών. Αμεσα καταργούνται δέκα ειδικοί φόροι, τέλη και εισφορές, όπως τα δικαιώματα από τη σύνταξη συμβολαιογράφων και η κράτηση επί των πολιτικών συντάξεων υπέρ της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Πολιτικών Συνταξιούχων (ΠΟΠΣ). Τα Ταμεία που στηρίζονται σε κοινωνικούς πόρους και θα χάσουν τουλάχιστον 850 εκατ. έως 1,1 δισ. ευρώ θα αναγκαστούν να περικόψουν τις συντάξεις.
■ Εφαρμογή της ρήτρας μηδενικού ελλείμματος στις επικουρικές, αν δεν βρεθούν ισοδύναμα μέτρα για την εξοικονόμηση 350 εκατ. ευρώ ετησίως που θα καλύπτουν τα ελλείμματα του ΕΤΕΑ. Οι επικουρικές του Ενιαίου Ταμείου Επικουρικής Ασφάλισης απειλούνται τον Οκτώβριο με οριζόντια μείωση 8%.
■ Το μνημόνιο επιβάλλει διεύρυνση και εκσυγχρονισμό της βάσης εισφορών και συντάξεων για όλα τα αυτοαπασχολούμενα άτομα που υπάγονται στον ΟΑΕΕ και το ΕΤΑΑ. Οι εισφορές θα υπολογίζονται με νέο μηχανισμό με βάση τον τζίρο, υπό τον όρο ότι θα προσδιορίζεται το ύψος των ελάχιστων απαιτούμενων εισφορών. Το ύψος του τζίρου δεν θα βασίζεται στη δήλωση (ειλικρινή ή όχι του ελεύθερου επαγγελματία), αλλά θα ελέγχεται από μηχανισμό για να μην τιναχτούν στον αέρα τα Ταμεία των αυτοαπασχολούμενων. Οι συνεπείς επιχειρηματίες ως επιβράβευση-κίνητρο θα γλιτώνουν τους αυστηρούς ελέγχους.
■ Μαχαίρι στο ύψος των συντάξεων κυρίως των ειδικών ταμείων και του ΟΓΑ θα επιφέρει επίσης η στενότερη σύνδεση εισφορών και παροχών σε όλο το φάσμα των Ταμείων. Αυτό σημαίνει ότι εντός 3 ετών θα καταργηθούν όλες οι εξαιρέσεις εισφορών που παραμένουν χαμηλές ή είναι αναντίστοιχες σε σχέση με τις παροχές, είτε λόγω των εσόδων από κοινωνικούς πόρους είτε εξαιτίας της υψηλής χρηματοδότησης από τον κρατικό προϋπολογισμό (π.χ. ΟΓΑ) . Η σταδιακή εναρμόνιση των συνταξιοδοτικών παροχών που καταβάλλει ο ΟΓΑ ως προς το υπόλοιπο σύστημα κατά αναλογία θα οδηγήσει στον τριπλασιασμό των εισφορών που καταβάλλουν 625.000 αγρότες. Στη μέγγενη του μνημονίου θα βρεθούν και οι ναυτικοί του ΝΑΤ.
■ Προβλέπεται η ενοποίηση των φορολογικών και ασφαλιστικών εισπρακτικών μηχανισμών έως το τέλος του 2017.
■ Το μνημόνιο επιβάλλει τη σταδιακή κατάργηση του ΕΚΑΣ έως τον Δεκέμβριο του 2019 και περιορισμό κατά 20% των δικαιούχων ΕΚΑΣ από τον Μάρτιο του 2016.
■ Απαιτείται η εξασφάλιση ισοδύναμων μέτρων (νέες εισφορές – περικοπές συντάξεων) ως αντιστάθμισμα στην απόφαση του ΣτΕ το οποίο είχε κρίνει ως αντισυνταγματικές τις περικοπές συντάξεων το 2012.

Εκδοση 20-30 διευκρινιστικών εγκυκλίων

Υπογραμμίζουμε ότι μετά τις εκλογές, το υπουργείο Εργασίας θα εκδώσει με επείγουσες διαδικασίες 20-30 εγκυκλίους, διευκρινίζοντας τα θολά σημεία των επώδυνων ασφαλιστικών διατάξεων που προβλέπουν:
■ Κατάργηση των πρόωρων συνταξιοδοτήσεων από φέτος έως και το 2022, μέτρο που θα αποφέρει εξοικονόμηση 530 εκατ. ευρώ. Η αύξηση των ορίων για το 2015 κυμαίνεται από 5 έως 17 χρόνια για τους πενηντάρηδες ενώ οι άνω των 55 επιβαρύνονται από 1 μήνα έως 1,5 έτος επιπλέον δουλειάς. Για παράδειγμα, μητέρα ανηλίκου, 47 ετών σήμερα, που είχε δικαίωμα να συνταξιοδοτηθεί στα 50, θα αποχωρήσει το 2018 σε ηλικία 60,1 ετών με μειωμένη ή στα 67 με πλήρη σύνταξη.
■ Για όσους είχαν δικαίωμα συνταξιοδότησης με 35ετία ανεξαρτήτως ορίου ηλικίας, τίθεται ως όριο, από τώρα, η ηλικία των 58 ετών που, επίσης, θα προσαυξάνεται κατ’ έτος έως τα 62. Κατ’ εξαίρεση για τους ένστολους ορίζεται ως όριο το 58ο έτος και τα 40 έτη ασφάλισης.
■ Βαριές απώλειες εισοδήματος έως και 50% θα υποστούν όσοι αποφασίσουν να βγουν πρόωρα στη σύνταξη, καθώς το ετήσιο πέναλτι αυξήθηκε κατά 10%.
■ Στους συνταξιοδοτούμενους λόγω γήρατος μετά τις 30/6/2015 με 15ετία και έως 20 έτη ασφάλισης (εξαιρούνται οι αναπηρικές και οι χηρείας) θα χορηγείται σύνταξη που αναλογεί στις καταβαλλόμενες εισφορές, δηλαδή το «οργανικό ποσό». Μετά τη συμπλήρωση του 67ου έτους θα τους καταβάλλεται το πλήρες ποσό της εγγυημένης από το κράτος σύνταξης και αυτό όχι πάντα, καθώς το μνημόνιο ορίζει την καταβολή του βάσει εισοδηματικών κριτηρίων.
Οι αλλαγές στον τρόπο υπολογισμού της σύνταξης με την εφαρμογή του Ν.3863/2010 αναδρομικά από τις αρχές του 2015 θα επιφέρουν βαριές απώλειες κυρίως σε όσους συνταξιοδοτηθούν μετά το 2023 και σε όσους έχουν χαμηλότερες μηνιαίες αμοιβές μετά το 2011. Η γενιά που θα βγει στη σύνταξη σε δύο-τρία χρόνια ενδέχεται να υποστεί και περικοπή της βασικής σύνταξης των 360 ευρώ, καθώς το ύψος της συνδέεται με το ΑΕΠ και τον δείκτη τιμών καταναλωτή.

Αποχαιρετώντας τις επικουρικές συντάξεις

Εβδομο κύμα μείωσης των επικουρικών συντάξεων δρομολογείται τον Οκτώβριο για 1.240.000 συνταξιούχους του Ενιαίου Ταμείου Επικουρικής Ασφάλισης (ΕΤΕΑ), καθώς και για 100.000 άρτι αφιχθέντες από τα 11 επικουρικά ταμεία που θα ενταχθούν υποχρεωτικά από την 1η Σεπτεμβρίου βάσει της πρόσφατης μνημονιακής διάταξης.

Η μείωση, που υπολογίζεται ότι θα ανέλθει στο 8%, για λόγους δικαιοσύνης μελετάται να ξεκινήσει από τους συνταξιούχους των 11 Ταμείων (ένστολοι, ελεύθεροι επαγγελματίες, αυτοαπασχολούμενοι γιατροί, μηχανικοί και δικηγόροι, πρώην ναυτικοί και τεχνικοί Τύπου) καθώς οι παλιοί έχουν υποστεί ήδη άλλες πέντε μειώσεις στο παρελθόν. Η τελευταία οριζόντια μείωση (5,2%) εφαρμόστηκε τον Ιούλιο του 2014, ενώ ξεκίνησε και η παρακράτηση εισφοράς 6% υπέρ ΕΟΠΥΥ από τις συντάξεις του Σεπτεμβρίου. Το υπουργείο Εργασίας προσπαθεί να αποφύγει την εφαρμογή της ρήτρας μηδενικού ελλείμματος, που αποτελεί και την ύστατη αντιμνημονιακή σημαία του ΣΥΡΙΖΑ, με δύο τρόπους: 1) αναζητώντας ισοδύναμα, που είναι εξαιρετικά δύσκολο να βρεθούν για την κάλυψη του ετήσιου ελλείμματος 320 εκατ. ευρώ του Υπερταμείου ΕΤΕΑ, β) εφαρμόζοντας σχέδιο κάθετης ενοποίησης κύριων και επικουρικών ταμείων με στόχο τη σταδιακή απορρόφηση των επικουρικών από τα κύρια και τη μοιραία κατάργησή τους. Ως πρώτο βήμα, η διοίκηση του Ταμείου θα εισηγηθεί στο πλαίσιο της λειτουργίας της Επιτροπής Σοφών για το Ασφαλιστικό (η οποία δεν θα διακόψει τις συνεδριάσεις της την προεκλογική περίοδο) την εναρμόνιση του ύψους των συντάξεων ώστε να αρθούν οι αδικίες. Η συμπίεση προς τον μέσο όρο επικουρικής του Ταμείου δεν θα αφορά μόνο στις 10.000 υψηλές συντάξεις κυρίως των ΔΕΚΟ και των τραπεζών (9.841 επικουρικές συντάξεις γήρατος, 264 θανάτου και 218 αναπηρίας), οι οποίες παρά τις μνημονιακές περικοπές ξεπερνούν τα 500 ευρώ, αλλά και στις χαμηλότερες επικουρικές των κατώτατων ορίων.

Για παράδειγμα, συνταξιούχος του ΙΚΑ με 15 χρόνια ασφάλισης παίρνει επικουρική 122 ευρώ ενώ συνάδελφός του με 25 χρόνια 133 ευρώ. Επίσης ο συνταξιούχος του ΙΚΑ μπορεί να πάρει την επικουρική του μόλις εισπράξει την κύρια (έστω το αναλογικό κομμάτι) σε ηλικία μικρότερη των 62 ετών, ενώ σε άλλα Ταμεία, όπως αυτό των δημοτικών υπαλλήλων, ο ασφαλισμένος για να πάρει επικουρική πρέπει να έχει συμπληρώσει τόσο 25 χρόνια υπηρεσίας αλλά και το όριο ηλικίας. Σύμφωνα με την πρόταση που επεξεργάζεται το Ταμείο, σε πολλές περιπτώσεις η εναρμόνιση των προϋποθέσεων θα θίξει τους χαμηλοσυνταξιούχους, αλλά μπορεί σε άλλες αντίστοιχα να οδηγήσει σε αύξηση της επικουρικής σύνταξης.

Το σχέδιο για ενσωμάτωση της επικουρικής σύνταξης στην κύρια -αν και πολλοί ειδικοί της ασφάλισης έχουν εκφράσει τις αντιρρήσεις τους- κερδίζει πόντους, με δεδομένη την επιμονή των δανειστών για τη δημιουργία ενός και μοναδικού ενιαίου ταμείου που θα καταβάλλει μία σύνταξη, το πλαφόν της οποίας συζητείται να μην υπερβαίνει τα 2.000 ευρώ (άθροισμα κύριας και επικουρικής). Βεβαίως η μετάβαση σε ένα και μοναδικό Υπερταμείο απαιτεί συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα, το οποίο θα περιλαμβάνει σε πρώτη φάση τη δημιουργία τριών Ταμείων που θα ενοποιήσουν σταδιακά τις οργανωτικές και ασφαλιστικές λειτουργίες τους, ενώ στη συνέχεια θα προσαρτήσουν και τα περιουσιακά στοιχεία τους σε έναν ενιαίο κουμπαρά, με στόχο τα πιο εύρωστα Ταμεία να ενισχύουν τα αδύναμα ώστε να μην απαιτείται έξτρα επιχορήγηση από τον κρατικό προϋπολογισμό για την καταβολή των συντάξεων. Το νέο Υπερταμείο θα καλύπτει σχεδόν 6 εκατομμύρια ασφαλισμένους και 2,6 εκατομμύρια συνταξιούχους, αλλά και τα έμμεσα ασφαλισμένα μέλη των οικογενειών τους, που εκτιμάται ότι ανέρχονται σε 2,8 εκατομμύρια άτομα. Η εναρμόνιση εισφορών – παροχών με το μοντέλο του ΙΚΑ θα οδηγήσει σε σημαντικές μειώσεις παροχών για τους νέους συνταξιούχους, κυρίως των «ευγενών» ταμείων.

Αν η κυβέρνηση, ελλείψει ισοδύναμων μέτρων, προχωρήσει στη μείωση των επικουρικών του ΕΤΕΑ κατά 8%, η μέση επικουρική σύνταξη του Ταμείου από τα 168 θα διαμορφωθεί στα 154,5 ευρώ. Η μέση επικουρική γήρατος από 187 θα πέσει στα 172,04 ευρώ. Στο Ενιαίο Ταμείο Επικουρικής Ασφάλισης Μισθωτών (ΕΤΕΑΜ) η μέση επικουρική θα διαμορφωθεί από τα 164 ευρώ στα 150,88, στο Ταμείο Επικουρικής Ασφάλισης Δημοσίων Υπαλλήλων (ΤΕΑΔΥ) από τα 177 ευρώ θα μειωθεί στα 162,44, στο Ταμείο Επικουρικής Ασφάλισης Προσωπικού Οργανισμών Κοινωνικής Ασφάλισης (ΤΕΑΠΟΚΑ) από τα 237 ευρώ θα μειωθεί στα 218, στον Τομέα Ασφάλισης Δημοτικών και Κοινοτικών Υπαλλήλων (ΤΑΔΚΥ) από τα 224 θα πέσει στα 206,8 , στον Τομέα Επικουρικής Ασφάλισης Προσωπικού ΔΕΗ (ΤΕΑΠ ΔΕΗ) από τα 132 ευρώ θα μειωθεί στα 121,44, στο ΤΕΑΠ ΟΤΕ από τα 196 ευρώ θα μειωθεί στα 180,32 και στο Ταμείο Επικουρικής Ασφάλισης Προσωπικού Οινοποιίας Ζυθοποιίας και Οινοπνευματοποιίας (ΤΕΑΠΟΖΟ) από τα 195 ευρώ θα πέσει στα 179,4.

ΕΤΙΚΕΤΕΣ:

ΓΡΑΨΤΕ ΤΟ ΣΧΟΛΙΟ ΣΑΣ

kinima_ypervasi