Navigation
17
Ιαν
location
Αθήνα
12oC
Βροχή
22 Φεβ 2016

Οι «παγίδες» της κινεζικής αγοράς

kina Οικονομία

Μύθοι και πραγματικότητα για τις εξαγωγές ελληνικών προϊόντων στην Κίνα.

της Μαρίας Ακριβού

Στην εποχή της παγκοσμιοποίησης και της ελεύθερης αγοράς ο όρος εξωστρέφεια αποτελεί βασικό στοιχείο της στρατηγικής που ακολουθούν στην πλειονότητά τους οι επιχειρήσεις που κοιτούν –πέρα από την επιβίωσή τους– και την υγιή τους ανάπτυξη. Τα τελευταία μάλιστα χρόνια, που η γηραιά Ήπειρος βρίσκεται σε υφεσιακό καθεστώς και παρουσιάζει σημάδια κορεσμού, έχει μπει στο στόχαστρο η κινεζική αγορά, και όχι άδικα, αφού η Κίνα αποτελεί τη δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία του κόσμου μετά τις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής και εμφανίζει τεράστιες προοπτικές ανάπτυξης. Σίγουρα η Κίνα, τόσο λόγω μεγέθους όσο και λόγω καταναλωτικής δύναμης, μπορεί να φαντάζει ως η «Γη της Επαγγελίας», ωστόσο, οι πιθανότητες εδραίωσης μιας ξένης εταιρείας επί κινεζικού εδάφους δεν είναι εύκολη διαδικασία και ακόμη και η πολυπόθητη εγγραφή στα κινεζικά μητρώα μπορεί τελικά να κοστίσει αρκετές χιλιάδες ευρώ.

 

Καταγράφουν τα δυνατά brands

Δεν είναι λίγοι οι Έλληνες επιχειρηματίες που την «πάτησαν», προσπαθώντας να διεισδύσουν στην ασιατική ήπειρο κάνοντας λόγο για πρακτικές εξαπάτησης από μέρους των Κινέζων. Όπως αναφέρουν στο «Π» είναι συνήθης πρακτική των Κινέζων, προτού μια επιχείρηση εγγραφεί στα μητρώα τους να κάνουν τη δική τους ενδελεχή έρευνα στις εγχώριες αγορές καταγράφοντας τα πιο δυνατά brands. Αυτό που κάνουν στη συνέχεια είναι να καταχωρούν τα ονόματα, όπως συνέβη στην περίπτωση γνωστής ελληνικής εταιρείας που δραστηριοποιείται στον κλάδο των καλλυντικών, με αποτέλεσμα όταν η εταιρεία υποβάλλει αίτηση εγγραφής στα κινεζικά μητρώα να «μπλοκάρει» η όποια διαδικασία, αφού το όνομα ήδη υπάρχει. Ο λόγος που γίνεται αυτό είναι για να αναγκάσουν τη νεοεισερχόμενη επιχείρηση να πληρώσει αστρονομικά ποσά, προκειμένου να δραστηριοποιηθεί με το ίδιο όνομα και διαφορετικό λογότυπο. Φυσικά, υπάρχει και η λύση δημιουργίας νέας εταιρείας στην Κίνα, λογική, η οποία όμως δεν συμβαδίζει με την πολιτική ισχυρών brands, που είναι ήδη γνωστά μέσω θυγατρικών σε ολόκληρο τον κόσμο. Θα ήταν σαν να περιμέναμε από τη Νike να πουλάει της ίδιας ποιότητας παπούτσια υπό ένα κινεζικό brand, που δεν θα το γνώριζε κανείς και φυσικά σε πολύ χαμηλότερη τιμή!

Στα «κακώς κείμενα» της κινεζικής αγοράς έρχεται να προστεθεί και ο φόβος περί πώλησης «μαϊμού» προϊόντων, στα οποία οι Κινέζοι έχουν τη φήμη, αλλά και τη χάρη. Ιδιοκτήτρια γνωστής εταιρείας καλλυντικών αναφέρει μάλιστα πως στην πλειονότητά τους οι ίδιοι οι Κινέζοι προτιμούν να κάνουν τις αγορές τους στο Μακάο και το Χονγκ Κονγκ, παρά στην Κίνα, επειδή ακριβώς πιστεύουν πως εκεί τα προϊόντα είναι αυθεντικά. Αναφέρει χαρακτηριστικά πως για να εγγραφεί μια επιχείρηση στα μητρώα της Κίνας, μπορεί να ταλαιπωρηθεί έως και τρία χρόνια και αυτό επειδή το κινεζικό κράτος δεν θέλει εισαγωγές, αλλά εξαγωγές, ενώ τονίζει πως επικρατεί μια διαφορετική καταναλωτική κουλτούρα υιοθετημένη από ένα υποψιασμένο και επιφυλακτικό καταναλωτικό κοινό.

 

Μόλις 400 εκατ. ευρώ οι ελληνικές εξαγωγές

Όσοι, πάντως, πιστεύουν πως οι εξαγωγές ελληνικών προϊόντων στην Κίνα πάνε «σφαίρα», μάλλον θα απογοητευτούν, καθώς τα επίσημα στοιχεία κάνουν λόγο για εξαγωγική δραστηριότητα, η οποία σε ετήσια βάση δεν ξεπερνά τα 400 εκατομμύρια ευρώ και τα τελευταία χρόνια μειώνεται σταδιακά. Η πρόεδρος του Πανελλήνιου Συνδέσμου Εξαγωγέων (ΠΣΕ), Χριστίνα Σακελλαρίδη αναφέρει στο «Π» πως στην κινεζική αγορά οι ελληνικές εξαγωγές που πραγματοποιούνται είναι λιγότερες και από αυτές που γίνονται στη Μάλτα, χώρα κατά πολύ μικρότερη σε μέγεθος, χαρακτηρίζοντας τα οικονομικά μεγέθη ως αστεία. Σύμφωνα με την κα Σακελλαρίδη, η δυσκολία εισόδου των ελληνικών επιχειρήσεων έγκειται στο γεγονός ότι πρόκειται για μια κλειστή αγορά που τώρα εκπαιδεύεται, γι’ αυτό και ο όγκος των παραγγελιών είναι μικρός.

Ειδικότερα, τα στοιχεία του ΠΣΕ δείχνουν ότι μετά τα υψηλά του 2013 (420 εκατ. ευρώ), οι ελληνικές εξαγωγές προς την Κίνα ακολουθούν έντονα πτωτική πορεία. Για τα έτη 2014 – 2015 διαφαίνεται μία βελτίωση μεγεθών για πολλούς κλάδους, αλλά αυτή είναι πλασματική, καθώς οφείλεται στη μεγάλη υποχώρηση της αξίας εξαγωγών πετρελαίου. Σε επίπεδο α’ 9μήνου του 2015, η συνολική αξία των ελληνικών εξαγωγών προς την Κίνα διαμορφώθηκε στα 167,9 εκατ. ευρώ από 212 εκατ. την ίδια περίοδο του 2014, υποχωρώντας κατά 20,9%. Σημαντικές απώλειες καταγράφει σχεδόν η πλειοψηφία των ελληνικών προϊόντων, με τις συνθετικές χρωστικές ουσίες (+90,5%), τα απορρίμματα χαρτιού (+40,6%, λόγω διαφοροποίησης κωδικών εξαγωγής) και τους φούρνους (+1,04%) να βρίσκονται στον αντίποδα.

Επιπρόσθετα, το 2014 εμφανίστηκαν εξαγωγές πολύτιμων μετάλλων, κινητήρων αερίου (gas turbines), φάρμακα λιανικής πώλησης, ακτινίδια κ.ά., ενώ σχεδόν εκμηδενίστηκαν οι εξαγωγές γουνοδερμάτων και δερμάτων ζώων, κρασιού, ατμοκινητήρων, τηλεφώνων και λιπασμάτων. Ωστόσο, δεν θα πρέπει να ξεχνάμε και την εκτίναξη που σημειώθηκε στις εξαγωγές tablets, smartphones κ.τ.λ. (άνω των 300 εκατ. ευρώ ετησίως), μεγάλο ποσοστό των οποίων επανεξάγεται από την Ελλάδα σε άλλες χώρες.

 

Μύθος ότι τα ελληνικά τρόφιμα «πουλάνε»

 Από την πλευρά τους, εκπρόσωποι του Ελληνο-κινεζικού επιμελητηρίου κάνουν λόγο για απουσία κοινής εξαγωγικής πολιτικής τόσο από την πλευρά των επιχειρήσεων όσο και από την πλευρά του κράτους. Επισημαίνουν, δε, πως οι Έλληνες επιχειρηματίες δεν απευθύνονται στο Ελληνο-κινεζικό επιμελητήριο και τους θεσμικούς φορείς που διαθέτουν μακροχρόνια πειρά σε αυτά τα θέματα, αλλά προτιμούν να κάνουν ανεξάρτητες προσπάθειες σε μια εντελώς διαφορετική, από τα ελληνικά δεδομένα, αγορά. «Οι μεγάλες επιχειρήσεις κινούνται μόνες τους, είτε μέσω της ίδρυσης θυγατρικών είτε μέσω της δημιουργίας κινεζικών επωνυμιών, φτιάχνοντας κατ’ αυτόν τον τρόπο το δικό τους δίκτυο διανομής. Είναι μύθος ότι τα ελληνικά τρόφιμα «πουλάνε» στην κινεζική αγορά. Το 2015 δεν ήταν καλή χρονιά για τις εξαγωγές ελληνικών προϊόντων στην Κίνα, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν υπήρξαν και εξαιρέσεις. Τα ελληνικά μάρμαρα, τα δομικά υλικά, αλλά και τα σκραπ πήγαν καλά».

Όσο για τα χρήματα που χρειάζεται να δαπανήσει μια επιχείρηση που θέλει να συμμετάσχει σε μια κινεζική έκθεση δειγματίζοντας τα προϊόντα της ανέρχεται, μαζί με τα γεύματα και τα ραντεβού, ούτε λίγο ούτε πολύ σε 3.000 – 4.000 ευρώ. « Το τρόφιμο ακούγεται απλή υπόθεση για τον μέσο ΄Ελληνα. Είναι, όμως, πολύ δύσκολο να διεισδύσει σε αυτό τον χώρο και ειδικά όταν δεν διαθέτει, πόρους, τεχνογνωσία, όπως επίσης και την ειδική εξαγωγική κουλτούρα που απαιτείται».

Βάσει των στοιχείων που προκύπτουν από τα κινεζικά τελωνεία στο α’ 11μηνο του 2015, τα οποία και επικαλείται το Ελληνο-κινεζικό επιμελητήριο, οι ελληνικές εξαγωγές προς την Κίνα υποχώρησαν κατά 15%. «Μετά τα capital controls όλα είναι διαφορετικά. Σε πολλές περιπτώσεις παρατηρείται το φαινόμενο εταιρείες που δραστηριοποιούνταν στην κινεζική αγορά πλέον να αλλάζουν προσανατολισμό και να στρέφονται σε άλλες αγορές».

Πάντως, δεν μπορεί να αγνοήσει κανείς και εκείνες τις περιπτώσεις ελληνικών επιχειρήσεων που με περίσσια υπομονή και εντατική δουλειά κέρδισαν το στοίχημα εισόδου στην κινεζική αγορά. Ποια ήταν άραγε η συνταγή της επιτυχίας τους; Ο γενικός διευθυντής της στρωματοποιίας COCOMAT, που έχει παρουσία στην Κίνα με 26 καταστήματα, ιδιόκτητα και franchise, τονίζει πως για να κατακτήσει μια επιχείρηση την κινεζική αγορά, δεν αρκεί να ταξιδεύει κανείς περιστασιακά και να συμμετάσχει σε εκθέσεις, αλλά να έχει ανθρώπους που ζουν εκεί και την παρακολουθούν στενά. Από την πλευρά του ο κ. Άρης Κεφαλογιάννης, ιδιοκτήτης της GAEA, μιας από τις πιο γνωστές εταιρείες στον χώρο της παραγωγής αυθεντικών ελληνικών delicatessen προϊόντων υπογραμμίζει πως μια χαμηλού ρίσκου στρατηγική είναι αυτή της διάθεσης των προϊόντων μέσω αποκλειστικού αντιπροσώπου που γνωρίζει καλά την τοπική αγορά. Άλλωστε, η τύχη των ελληνικών τροφίμων, παρά την υψηλή τους ποιότητα, είναι περιορισμένη εξαιτίας της διαφορετικής διατροφικής κουλτούρας, η οποία επικρατεί στην εν λόγω αγορά και η οποία θα χρειαστεί πολλά χρόνια για να υποδεχτεί νέες γαστριμαργικές προτάσεις.

Το παρόν κείμενο δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Παρασκήνιο 20/02

ΕΤΙΚΕΤΕΣ:

ΓΡΑΨΤΕ ΤΟ ΣΧΟΛΙΟ ΣΑΣ

kinima_ypervasi