Navigation
19
Οκτ
location
Αθήνα
11 Απρ 2016

Η ύφεση ξαναχτυπά την πόρτα της Ευρώπης

Ευρώπη Κρίση Παρασκήνιο Κόσμος

του Ζαν Πιζανί-Φερί, καθηγητή Οικονομικών στο Hertie School of Governance του Βερολίνου, πρώην στέλεχος της Κομισιόν

Με την προοπτική ανάπτυξης της ευρωζώνης πιο θολή από ποτέ, πολλοί είναι εκείνοι που κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για «βουτιά» σε νέα ύφεση.

«Η παραγωγικότητα κινείται με ρυθμούς χελώνας και χωρίς καμία ένδειξη ανάκαμψης, οι προβλέψεις είναι δυσοίωνες», τονίζει ο καθηγητής Οικονομικών και πρώην στέλεχος της Κομισιόν, Ζαν Πιζανί-Φερί, θυμίζοντας πως ακόμη και οι ΗΠΑ έριξαν τον πήχη των προσδοκιών για αύξηση παραγωγικότητας το 2020 από 25% σε 16% και η Βρετανία από 22% σε 14%.

Όπως υπογραμμίζει σε άρθρο του στο «Project Syndicate», ο πιο σίγουρος τρόπος για να αντιστραφεί η τάση είναι επενδύσεις στην εκπαίδευση, στην προώθηση της καινοτομίας και την ενίσχυση της αποτελεσματικότητας, ώστε, ειδικά η Ευρώπη να γεφυρώσει το χάσμα με τις ΗΠΑ, αλλά όπως σημειώνει, «η ΕΚΤ θα δώσει τα κίνητρα, αλλά είναι οι κυβερνήσεις που πρέπει να δράσουν».

Η παραγωγή της ευρωζώνης στο 2015 μόλις και μετά βίας υπερέβη το επίπεδο του 2008, καθώς κυμάνθηκε στο απογοητευτικό 1,5%, ενώ η ΕΚΤ αναμένει αύξηση μόλις 1,4% το 2016. Σε όσους μιλούν για βελτίωση σε σχέση με την ύφεση της περιόδου 2011-2013, ο Ζαν Πιζανί-Φερί υπογραμμίζει πως περίμενε περισσότερα σε μια οικονομία που επωφελείται από μια ευνοϊκή συναλλαγματική ισοτιμία, με τόσο χαμηλά επιτόκια και τέτοια «βουτιά» των τιμών του πετρελαίου.

«Η λιτότητα δεν είναι ο μόνος ένοχος, ούτε η επιβράδυνση των αναδυόμενων οικονομιών, αφού οι ίδιοι εξωτερικοί παράγοντες ισχύουν για Βρετανία και Σουηδία, που ο ρυθμός ανάπτυξής τους είναι 2%-3%», τονίζει ο Γάλλος οικονομολόγος, εντοπίζοντας την αιτία στο ότι η ευρωζώνη δεν διαθέτει εσωτερική δυναμική, αφού, παρά την αύξηση του εισοδήματος, τα νοικοκυριά δεν καταναλώνουν και, παρά την αύξηση των κερδών, οι εταιρείες δεν ρισκάρουν να επενδύσουν.

Αυτή η επιφυλακτικότητα διατηρεί χαμηλά τον πληθωρισμό, ο οποίος με τη σειρά του κρατά τα πραγματικά επιτόκια πολύ ψηλά.

«Με την οικονομία πιο εύθραυστη από ό,τι θα έπρεπε να είναι, η ΕΚΤ έχει διαβεί τον έναν Ρουβίκωνα μετά τον άλλον, αλλά παραμένει αναποφάσιστη», σημειώνει ο Ζαν Πιζανί-Φερί, θέτοντας ένα κρίσιμο ερώτημα: Τι θα κάνει η ευρωζώνη, αν βρεθεί αντιμέτωπη με μια σοβαρή επιδείνωση του παγκόσμιου περιβάλλοντος –όπως, για παράδειγμα, μια απότομη αύξηση των επιτοκίων στις Ηνωμένες Πολιτείες ή μια ολοκληρωτική ύφεση στην Κίνα;

Πρόσφατα ο Πίτερ Πράετ, επικεφαλής οικονομολόγος της ΕΚΤ, επεσήμανε ότι «όλες οι κεντρικές τράπεζες μπορούν να τυπώσουν χρήμα σε μια έσχατη επιλογή, γνωστή ως “λεφτά από το ελικόπτερο”, μια άμεση παροχή ρευστού για να τονώσουν την κατανάλωση».

Η επιλογή διχάζει. Η μια πλευρά υποστηρίζει πως αυτό θα ήταν μια οιονεί φορολογική λειτουργία, για την οποία η κεντρική τράπεζα δεν έχει ρητή εντολή. Από την άλλη, απαντούν ότι η ΕΚΤ έχει εντολή να κρατήσει τον πληθωρισμό κοντά στο 2%, και ότι θα πρέπει να εξετάσει όλες τις επιλογές –ακόμα και τις άκρως αντισυμβατικές– για την επίτευξη του στόχου.

«Είναι αλήθεια ότι τα “λεφτά από το ελικόπτερο” περνούν τη διαχωριστική γραμμή μεταξύ νομισματικής και δημοσιονομικής πολιτικής», σημειώνει ο Ζαν Πιζανί-Φερί και προτείνει αντ’ αυτού η ευρωζώνη ως οντότητα να δανειστεί για να χρηματοδοτήσει πολιτικές τόνωσης της ανάπτυξης, όπως επενδύσεις που θα βοηθήσουν στον περιορισμό της υπερθέρμανσης του πλανήτη, ή την εξειδίκευση του εργατικού δυναμικού στην ψηφιακή εποχή.

«Μέσω ενός φόρου ή μιας καθορισμένης με βάση το ΑΕΠ εισφοράς, η ευρωζώνη θα αποπληρώσει το χρέος της», εξηγεί.

Οι πολιτικές δυσκολίες που ενυπάρχουν σε ένα τέτοιο εγχείρημα κάνουν χωρίς αμφιβολία δύσκολη τη συμφωνία, αλλά, όπως επισημαίνει ο Γάλλος καθηγητής, η ευρωζώνη πρέπει να αξιολογεί όλες τις επιλογές, γιατί μπορεί κάλλιστα να χρειαστούν αργά ή γρήγορα.

Το παρόν κείμενο δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Παρασκήνιο 09/04

ΕΤΙΚΕΤΕΣ:

ΓΡΑΨΤΕ ΤΟ ΣΧΟΛΙΟ ΣΑΣ

PolicePress
kinima_ypervasi