Navigation
26
Ιούλ
location
Αθήνα
32oC
Ασθενής Βροχή
27 Ιούν 2016

Ακρίβεια και έλλειψη επαγγελματισμού στην Ελλάδα

τουρισμός Οικονομία

Δεν μπορεί ένας καφές στην πλατεία του Αγίου Μάρκου στη Βενετία να κοστίζει το ίδιο ή λιγότερο απ’ ό,τι σε μια καφετέρια στον Κορυδαλλό

του ΔημήτρηΣταυρόπουλου

Ένας από τους βασικότερους πυλώνες της ελληνικής οικονομίας ήταν ανέκαθεν ο τουρισμός. Λογικά, σε μια χώρα ευλογημένη, όπως η δική μας, η σωστή αξιοποίηση και εκμετάλλευση του φυσικού μας πλούτου ήταν αρκετή ώστε να εκτοξεύσει το ακαθάριστο εθνικό προϊόν, να αυξήσει του δημόσιους πόρους, να αναβαθμίσει το βιοτικό επίπεδο των Ελλήνων και να βελτιώσει τις υποδομές.

Λάθη, παραλείψεις, αδιαφορία, έλλειψη επαγγελματισμού, πολιτικές αντιπαλότητες, φοροδιαφυγή, μικροκομματισμός, τοπικισμός, ανυπαρξία ελέγχου, ατιμωρησία, υψηλή φορολογία, άκρατος συνδικαλισμός λύγισαν τη βαριά τουριστική μας βιομηχανία και κουτσούρεψαν τις προοπτικές της.

Σήμερα –στην καρδιά του καλοκαιριού– η παθογένεια είναι ορατή, με αποτέλεσμα, εκτός όλων των άλλων, να διαρρέουν πολύτιμα κεφάλαια από την έλλειψη κυρίως ανταγωνισμού με τις γειτονικές μας χώρες.

Για παράδειγμα, δεν μπορεί ένας καφές στο περίφημο και ιστορικό «Florian», στην πλατεία του Αγίου Μάρκου στη Βενετία, να κοστίζει το ίδιο ή λιγότερο απ’ ό,τι σε μια καφετέρια στον Κορυδαλλό!

Υδροπλάνα: Πού είναι;

Δεν γίνεται η Κροατία να έχει έναν υπερσύγχρονο στόλο από υδροπλάνα–που πετάνε γεμάτα τουρίστες στις δαλματικές ακτές– και στην Ελλάδα, εδώ και δεκαπέντε χρόνια, το ίδιο πρόγραμμα να «κολλάει», επειδή αντιδρούν οι αεροπορικές και ακτοπλοϊκές εταιρείες.

Δεν είναι δυνατόν να έχει μπει δυναμικά στην ελληνική τουριστική αγορά η ιταλική εταιρεία Costa, που, με πολυτελή κρουαζιερόπλοια και 600 ευρώ το άτομο, εκτελεί μαγευτικά ταξίδια μέχρι τη Βενετία, όταν τόσα χρήματα θέλει κάποιος για ένα ταξίδι μέχρι την Πάρο.

Είναι αδιανόητο να φτάνει ένα τουριστικό σκάφος στο Κατάκολο γεμάτο ξένους επισκέπτες που επιθυμούν να δουν την αρχαία Ολυμπία και σε όλη τη διαδρομήμέχρι τον ναό, το στάδιο και το μουσείο, να βλέπουν τόνους σκουπιδιών, επειδή οι τοπικοί φορείς, εδώ και χρόνια, δεν συμφωνούν πού θα γίνει σύγχρονο εργοστάσιο εκμετάλλευσης απορριμμάτων.

Είναι ντροπή να φτάνουν οι ξένοι στη Μυτιλήνη και να περιμένουν ώρες κάτω από τον καυτό ήλιο σε ένα άθλιο προαύλιο έξω από το τελωνείο, χωρίς την παραμικρή προστασία, για να δηλώσουν έγγραφα και αντικείμενα.

Στο ανάκτορο του αυτοκράτορα Διοκλητιανού, στο Σπλιτ, και στο κάστρο του Ντουμπρόβνικ η είσοδος είναι ελεύθερη και μια θαλάσσια βόλτα γύρω από τα τείχη, διάρκειας μίας ώρας, κοστίζει 6 ευρώ, όταν σε ένα επαρχιακό ελληνικό μουσείο, που είναι κλειστό τις Κυριακές, το εισιτήριο στοιχίζει περισσότερο.Είναι απαράδεκτο η διαμονή σ’ ένα δωμάτιο σε ένα μικρό νησί του Αιγαίου να είναι πιο ακριβή από ένα παραθαλάσσιο ξενοδοχείο στο Κότορ, στο Μαυροβούνιο.

Είναι εξοργιστικό μια διαδρομή 45 λεπτών, με υπερπολυτελές ταχύπλοο, στα κανάλια της Βενετίας, δίπλα από τη Γέφυρα των Στεναγμών και γύρω από τα βενετσιάνικα παλάτια, να στοιχίζει το ίδιο με ένα καΐκι που θα σε μεταφέρει στη διπλανή παραλία.

Προκαλεί θλίψη το γεγονός ότι ο ελλιμενισμός ενός σκάφους στο λιμάνι της Τεργέστης, που διαθέτει όλα τα απαραίτητα εφόδια και ασφάλεια, να είναι φθηνότερος από ένα δύσκολο και απροστάτευτο στους καιρούς λιμάνι του Αιγαίου.

Παντού στο εξωτερικό ο σερβιτόρος δίνει λεπτομερή απόδειξη, ενώ στην Ελλάδα, για να την πάρει ο τουρίστας, πρέπει να τη ζητήσει πιεστικά.

Κόντρα στη λογική

Οι αριθμοί επιβεβαιώνουν ότι –επί δεκαετίες– ο ελληνικός τουρισμός αναπτύχθηκε κόντρα σε κάθε επιχειρηματική λογική. Σαν ένα εποχικό μαγαζί «γωνία», το οποίο θα λειτουργεί μόνο το καλοκαίρι, αλλά οι εισπράξεις θα του επιτρέπουν να επιβιώνει άνετα όλο τον χρόνο. Ενδεικτικά, το 56% των ξένων φθάνει στην Ελλάδα το τρίμηνο Ιουλίου-Σεπτεμβρίου.

Αυτό συμβαίνει επειδή ποτέ δεν επιδιώχθηκε να προσελκυσθούν νέες ομάδες πελατών, πέραν εκείνων που θα έρχονταν, ούτως ή άλλως, για να απολαύσουν τον ήλιο και τη θάλασσα. Στο μεταξύ, όμως, κάθε χώρα που διαθέτει θάλασσα (κι είναι πολλές) και ήλιοαυτοπροσδιορίζεται ως τουριστικός προορισμός και διεκδικεί την ίδια διεθνή πελατεία.

Επειδή, όμως, η συντριπτική πλειονότητα των ελληνικών ξενοδοχείων λειτουργεί εποχικά, παρατηρείται το εξής φαινόμενο: να μην πέφτει καρφίτσα σε ορισμένες περιοχές το δίμηνο Ιουλίου-Αυγούστου, παρόλα αυτά, οι ξενοδόχοι να γκρινιάζουν για μειωμένα έσοδα, αφού ο διεθνής πόλεμος τιμών ρίχνει τις τιμές των δωματίων.

Επιπλέον, η κοσμοπλημμύρα στην καρδιά του καλοκαιριού μειώνει την ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών, αυξάνει τα παράπονα των πελατών, εξαντλεί τους εργαζομένους, ενώ οι υποδομές (ξενοδοχεία και χώροι εστίασης, λιμάνια, αεροδρόμια) δοκιμάζουν τα όριά τους.

Η διανυκτέρευση είναι το βασικό τουριστικό προϊόν, με ημερομηνία λήξης και διάρκεια ζωής μόλις μία νύχτα. Από τον αριθμό των διανυκτερεύσεων εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό τα έσοδα. Περισσότεροι τουρίστες που παραμένουν λιγότερες μέρες μπορεί να σημαίνει, απλώς, βήμα… σημειωτόν στα έσοδα. Είναι χαρακτηριστικό ότι η μέση διάρκεια παραμονής των ξένων επισκεπτών στην Ελλάδα μειώθηκε, από 15 μέρες παλαιότερα και 10,7 μέρες το 2005, σε 7,1 μέρες το 2015.

Διανυκτερεύσεις -έσοδα: Δραματική μείωση

Έτσι, από τα 162,2 εκατ. διανυκτερεύσεις και τα 11,35 δισ. ευρώ έσοδα του 2006 κατρακυλήσαμε στα 140,9 εκατ. διανυκτερεύσεις και στα 8,02 δισ. ευρώ έσοδα του 2014. Χιλιάδες ξενοδοχεία δηλαδή, που κόστισαν πολλά δισ. ευρώ, παραμένουν κλειστά επί μήνες, ενώ θα έπρεπε να λειτουργούν, παράγοντας έσοδα και καλύπτοντας (και) κοινωνικές ανάγκες (προγράμματα κοινωνικού τουρισμού). Αυτό σημαίνει ότι θα πρέπει να μεγαλώσει η τουριστική περίοδος, προσεγγίζοντας νέες αγορές και προσελκύοντας νέα πελατεία.

Με εξαίρεση τη Ρωσία, ο ελληνικός τουρισμός απουσιάζει εκκωφαντικά από τις ταχύτερα ανερχόμενες δεξαμενές τουριστών των χωρών BRIC (Βραζιλία, χώρες Βαλτικής, Ινδία, Κορέα). Οι στόχοι του σχεδίου, μάλιστα, σηκώνουν μεγάλη συζήτηση.

Για παράδειγμα, προβλέπεται ο τριπλασιασμός των Ρώσων που θα κάνουν διακοπές στη χώρα μας, από τους 875.000 επισκέπτες το 2012, στα 2,4 εκατ. το 2021. Όπως εξηγούν, όμως, παράγοντες του χώρου, οι Ρώσοι θέλουν διακοπές «πάνω στο κύμα». Αυτό απαιτεί νέου τύπου, σύνθετες υποδομές φιλοξενίας (ξενοδοχεία και παραθεριστικές κατοικίες), οι οποίες χρειάζονται χρόνο για να ολοκληρωθούν. Η κυβέρνηση, πάντως, προωθεί σχετικές αλλαγές στο υφιστάμενο νομοθετικό πλαίσιο.

Οι Ευρωπαίοι συνταξιούχοι

Την ίδια στιγμή, δεν έχει αξιοποιηθεί η μεγάλη αγορά των Ευρωπαίων συνταξιούχων, οι οποίοι αναζητούν περιοχές με ευνοϊκό κλίμα για να διαμένουν για όσο μεγαλύτερο διάστημα του έτους γίνεται. Κι αυτό, ωστόσο, προϋποθέτει την ύπαρξη ενός πλήρους συστήματος υποδομών υγείας για την υποστήριξή τους. Κι όλα αυτά, ενώ εμφανίζει εικόνα πλήρους διάλυσης το υπάρχον δημόσιο σύστημα υγείας.

Το άλμα, όμως, που θα πρέπει να γίνει για να αλλάξει η κατάσταση φαντάζει τεράστιο. Ενδεικτική της κατάστασης είναι η σύνδεση της Ελλάδας με τις ταχύτερα αναπτυσσόμενες οικονομίες του πλανήτη (BRIC). Η Αθήνα συνδέεται απευθείας με τη Μόσχα και την Αγ. Πετρούπολη της Ρωσίας, μόνο με το Πεκίνο της αχανούς Κίνας και καθόλου με την Ινδία, τη Βραζιλία, αλλά ούτε και με ολόκληρη τη Νότια Αμερική. Ταυτόχρονα, το αεροδρόμιο «Ελευθέριος Βενιζέλος» συνδέεται με τη Βόρεια Αμερική μόλις με μία πόλη των ΗΠΑ (Ν. Υόρκη) και με μία του Καναδά (Μόντρεαλ).

Οι δυσκολίες, μάλιστα, για τη δημιουργία νέων συνδέσεων είναι μεγάλες, καθώς οι σχετικές επενδύσεις είναι πολυδάπανες, όχι άμεσης απόδοσης και υψηλού ρίσκου. Έτσι, οι αεροπορικές εταιρείες τις αποφεύγουν, ενώ η Ελλάδα δεν μπορεί να επιδοτήσει τη δημιουργία τους, λόγω της οικονομικής της κατάστασης.

Ο υποτιθέμενος στόχος των κατά καιρούς επενδυτικών νόμων ήταν να προσελκύσουν επενδύσεις, όχι στους ήδη γνωστούς τουριστικούς προορισμούς, αλλά σε γεωγραφικές περιοχές που δεν κατάφερναν να προσελκύσουν επενδυτικό ενδιαφέρον. Εκ του αποτελέσματος προκύπτει πως μάλλον κάτι πήγε στραβά, καθώς προέκυψε τουριστικός υδροκεφαλισμός.

Τα 2/3 ή το 66% των ξενοδοχειακών κλινών βρίσκονται μόλις σε τέσσερις περιοχές (Κρήτη, Δωδεκάνησα, Μακεδονία, Στερεά Ελλάδα). Στον νέο επενδυτικό νόμο, η κυβέρνηση προσανατολίζεται να προσφέρει υψηλότερα ποσοστά επιδοτήσεων όχι με γεωγραφικά κριτήρια, αλλά με κριτήριο την άμεση και όσο το δυνατόν υψηλότερη απόδοση της επένδυσηςΑναλυτές της αγοράς, ωστόσο, εκτιμούν ότι το αποτέλεσμα θα είναι να συγκεντρωθούν ακόμα περισσότερες «σύνθετες», αυτήν τη φορά, μονάδες στις ήδη γνωστές τουριστικές περιοχές.

Οι διακοπές των Ελλήνων

Οι διακοπές των Ελλήνων είχαν φθάσει τα προηγούμενα χρόνια να αντιπροσωπεύουν έως και το 30% του συνολικού τζίρου των τουριστικών και άλλων επιχειρήσεων που συντηρούνται από τον τουρισμό. Το ποσοστό αυτό έχει μειωθεί σήμερα κάτω από το 15% και υπολογίζεται ότι 7 στους 10 Έλληνες δεν θα κάνουν καθόλου διακοπές (στοιχεία ΙΝΚΑ). Όμως, ο εσωτερικός τουρισμός συντηρούσε ολόκληρες περιοχές, εκατοντάδες ξενοδοχεία και χιλιάδες καταλύματα σε περιοχές όπως η Πελοπόννησος, η Στερεά Ελλάδα, η Θεσσαλία και η Μακεδονία. Η διάλυση του Οργανισμού Εργατικής Εστίας και το «πάγωμα» των εκδρομών των ΚΑΠΗ οδήγησαν σε ασφυξία χιλιάδες επιχειρήσεις. Κι αν η κατάσταση δεν ανατραπεί άρδην, η «ασφυξία» των επιχειρήσεων απειλεί να προκαλέσει «χιονοστιβάδα» λουκέτων τον χειμώνα.

Η επιτυχία του κυβερνητικού σχεδίου για τον τουρισμό θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από το ανθρώπινο δυναμικό που θα κληθεί να το υποστηρίξει. Η αλλαγή εποχής στον τουρισμό, ώστε να λειτουργεί ως σύγχρονη οικονομική δραστηριότητα, μάλλον είναι ασύμβατη με την ύπαρξη ημι-ειδικευμένων ή ανειδίκευτων, χαμηλά αμειβόμενων εργαζομένων, που θα απασχολούνται εποχικά ή θα διέρχονται «τράνζιτο» από τον χώρο του τουρισμού έως ότου βρουν άλλη δουλειά.

Επιπλέον, πώς μπορεί να συγκροτηθεί σύγχρονη τουριστική βιομηχανία χωρίς ισχυρό δημόσιο πυλώνα εκπαίδευσης και κατάρτισης (διαλύθηκε χωρίς να υποκατασταθεί ο Οργανισμός Τουριστικής Εκπαίδευσης και Κατάρτισης) και υψηλού επιπέδου σχολές τριτοβάθμιας εκπαίδευσης; Την ίδια στιγμή,η αδήλωτη εργασία ξεπερνά το 60% (σχετική ανακοίνωση του μεγαλύτερου σωματείου της χώρας, συνδικάτου εργατοϋπαλλήλων επισιτισμού τουρισμού της Ν. Αττικής).

Με μείωση αμοιβών, που φθάνει το 40%, οι εργαζόμενοι στον τουρισμό αποτελούν έναν από τους βασικούς λόγους καθίζησης του τζίρου κάθε είδους επιχειρήσεων ανά την Ελλάδα. Ο λόγος είναι ότι ο τουρισμός απασχολεί έναν στους πέντε κατοίκους της χώρας.

Το παρόν κείμενο δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Παρασκήνιο 25/06

ΕΤΙΚΕΤΕΣ:

ΓΡΑΨΤΕ ΤΟ ΣΧΟΛΙΟ ΣΑΣ

PolicePress
kinima_ypervasi