Navigation
29
Απρ
location
Αθήνα
28oC
Αραιή συννεφιά
20 Μαρ 2017

Έμποροι χωρίς εμπόρευμα είναι σήμερα οι Τράπεζες

Χρήστος Κώνστας Απόψεις | Χρήστου Κώνστα

Οι τράπεζες στην Ελλάδα έχουν κεφάλαια αλλά δεν έχουν ρευστότητα. Είναι αξιόπιστες αλλά δεν προσελκύουν καταθέτες γιατί οι αποταμιευτές φοβούνται την αναξιόπιστη κυβερνητική πολιτική. Είναι κεφαλαιακά ισχυρές αλλά δεν μπορούν να δώσουν δάνεια γιατί χωρίς νέους καταθέτες δεν μπορούν να ανοιχτούν σε νέους δανειολήπτες.

Μέσα στις πρώτες 75 μέρες του 2017, οι καταθέτες απέσυραν περίπου 4 δις Ευρώ από τους τραπεζικούς τους λογαριασμούς, μόνο και μόνο επειδή μπορούσαν. Είχαν πιστέψει στην επιστροφή στην ομαλότητα , απογοητεύτηκαν και τώρα αποσύρουν την εμπιστοσύνη τους.

Όσο καθυστερεί η β’ αξιολόγηση και η διαβόητη συμφωνία της Ελληνικής Κυβέρνησης με τους δανειστές για το μέλλον και την βιωσιμότητα του Χρέους, οι ελληνικές τράπεζες κατατάσσονται σε κατηγορία «πιστωτικά αρνητική».

Περαιτέρω καθυστερήσεις θα εξασθενίσουν ακόμα περισσότερο τη θέση των τραπεζών και δεν μπορούν να δίνουν νέα δάνεια γιατί δεν τους επιτρέπεται να αναλάβουν νέους πιστωτικούς κινδύνους, ενόψει των νέων stress tests της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας που θα πραγματοποιηθούν το 2018.

Ο στόχος για νέα δάνεια που έχουν θέσει οι τράπεζες για το 2017 είναι εξαιρετικά μετριοπαθής. Δεν σκοπεύουν να χορηγήσουν περισσότερα από 5 δις Ευρώ νέα δάνεια. Προσπαθούν να διαχειριστούν το υπάρχον πελατολόγιό τους, διευκολύνοντας τους δανειολήπτες εκείνους που δείχνουν διάθεση ειλικρινούς συνεργασίας, με επιμηκύνσεις αποπληρωμών, εγγυητικές επιστολές και χαμηλού ύψους χρηματοδοτήσεις.

Το μεγάλο πρόβλημα κάθε πιστωτικού ιδρύματος στην Ελλάδα είναι η έλλειψη μιας αξιόπιστης υπηρεσίας αξιολόγησης του πιστωτικού κινδύνου που αναλαμβάνουν κάθε φορά που χορηγούν ένα δάνειο. Μετά από 8 συνεχόμενα χρόνια οικονομικής ύφεσης η ελληνική παραγωγική βάση έχει αποσυντεθεί και η πιστοληπτική ικανότητα των επιχειρήσεων αλλά και των ιδιωτών έχει καταρρεύσει.

  • Περισσότερες από 6 στις 10 ελληνικές επιχειρήσεις κατατάσσονται σήμερα στην κατηγορία «υψηλού πιστωτικού κινδύνου».
  • Το 2009 , το αντίστοιχο ποσοστό ήταν 6%. Σήμερα είναι δεκαπλάσιο, φτάνει το 63%!!

Η ICAP προειδοποιεί ότι δυστυχώς και οι υπόλοιποι δανειολήπτες δεν είναι εντελώς αξιόχρεοι.

Ένα μεγάλο ποσοστό,  επιπλέον 27%, βρίσκεται όχι στο «κόκκινο» αλλά στην «πορτοκαλί διαβάθμιση» , χαρακτηρίζεται δηλαδή ως δανειολήπτης ως αυξημένου κινδύνου, καθώς εμφανίζει μεγάλη ευαισθησία στις δυσμενείς οικονομικές συνθήκες, χαμηλές οικονομικές επιδόσεις και επίσης χαμηλή ανταγωνιστικότητα.

  • Με απλά λόγια, το 90% των εγχώριων επιχειρήσεων και το αντίστοιχο ποσοστό των ιδιωτώνμ βρίσκεται στη ζώνη αυξημένου ή πολύ αυξημένου πιστωτικού κινδύνου και τουλάχιστον ένα πολύ μεγάλο μέρος αυτών κανονικά, με βάση τους κλασικούς τραπεζικούς κανόνες, δεν δικαιούται τραπεζική χρηματοδότηση!

Λίγα δάνεια, μεγαλύτεροι κίνδυνοι

Οι Τράπεζες είναι έμποροι χρήματος που αποφεύγουν να πουλήσουν χρήμα. Δεν θέλουν να αναλάβουν κίνδυνο. Τον Δεκέμβριο του 2016, το συνολικό υπόλοιπο των δανείων προς νοικοκυριά και επιχειρήσεις ανήλθε στα 195 δισ. ευρώ, μειωμένο κατά 9 δισ. ευρώ σε σχέση με τον Δεκέμβριο του 2015 (204 δισ.).

  • Τα δάνεια, αν και ως ποσό μειώθηκαν οριακά, ως ποσοστό του ενεργητικού των τραπεζικών ομίλων αυξήθηκαν και ανήλθαν σε 58,2% στις 30.6.2016 από 53,5% στις 31.12.2015 λόγω της μείωσης του ενεργητικού τους.

Η μείωση του ενεργητικού προέκυψε κατά κύριο λόγω από την πώληση θυγατρικών των ελληνικών τραπεζών  στο εξωτερικό.

Τα δάνεια προς τα νοικοκυριά αποτελούσαν, τον Δεκέμβριο του 2016, το 44,8% της συνολικής χρηματοδότησης των τραπεζών προς τον εγχώριο ιδιωτικό τομέα.

Από αυτά, το 70% αφορούσε στεγαστικά δάνεια (31,5% επί του συνόλου). Τα δάνεια προς τις επιχειρήσεις αποτελούσαν για την ίδια χρονική περίοδο το 55,2% της συνολικής χρηματοδότησης των τραπεζών προς τον εγχώριο ιδιωτικό τομέα.

Τα ακίνητα σκοτώνουν τα δάνεια

Επιπλέον πρόβλημα που εμποδίζει την υγιή και δυναμική δανειοδότηση ιδιωτών και επιχειρήσεων είναι η κατάρρευση της αγοράς ακινήτων. Σήμερα οι εμπορικές τιμές των ακινήτων είναι -κατά μέσο όρο- τουλάχιστον 30% χαμηλότερες από τις αντικειμενικές αξίες.

Τα περισσότερα δάνεια στην Ελλάδα έχουν χορηγηθεί με ενέχυρο τις αντικειμενικές αξίες της Εφορίας. Στα διαμερίσματα οι τιμές από το 2008 έως το γ’ τρίμηνο του 2016 έχουν μειωθεί κατά τουλάχιστον 41,7%, ενώ η υποχώρηση παραμένει εντονότερη σε Αθήνα (43,8%) και Θεσσαλονίκη (45,6%), καθώς και στα παλαιότερα και μεγαλύτερου εμβαδού ακίνητα στις σχετικά ακριβότερες περιοχές της χώρας.

Αυτό σημαίνει ότι έχουν καταρρεύσει οι εξασφαλίσεις των τραπεζών για τα δάνεια που έχουν χορηγήσει και αυτό επιτρέπει σε χιλιάδες «στρατηγικού κακοπληρωτές» να αποφεύγουν την αποπληρωμή των δανείων αλλά και την συνεννόηση με τις τράπεζες.

Έναντι των δανείων που έχουν χορηγήσει και τα οποία δεν εξυπηρετούνται, οι τράπεζες έχουν τις εξασφαλίσεις σε ακίνητα. Από αυτά το 50% είναι οικιστικά ακίνητα και το 35% από εμπορικά ή βιομηχανικά.

Ο Ευρωπαϊκός Εποπτικός Μηχανισμός SSM πιέζει τις ελληνικές τράπεζες να προχωρήσουν άμεσα σε ρευστοποιήσεις εξασφαλίσεων. Αυτό σημαίνει ότι, με την ψήφιση του νόμου για τους ηλεκτρονικούς πλειστηριασμούς, οι τράπεζες δεν θα έχουν πλέον κανένα εμπόδιο ή άλλοθι για να μην προχωρήσουν σε εκτεταμένους πλειστηριασμούς.

Οι πλειστηριασμοί ακινήτων εμποδίστηκαν το 2016 από την απεργία των δικηγόρων στο α’ εξάμηνο του έτους και στη συνέχεια εξαιτίας της αποχής των συμβολαιογράφων υπό την πίεση των αντιδράσεων «συλλογικοτήτων» κατά των πλειστηριασμών.

Λύση προσφέρουν τα «Ευρωπαϊκά Ταμεία»

Για να μπορέσει να τύχει τραπεζικής χρηματοδότησης μια μικρή ή μεσαία επιχείρηση πρέπει να ακολουθήσει διαφορετικούς δρόμους και μεθόδους. Προφανώς δεν μπορούν να μιμηθούν τις μεγάλες και κερδοφόρες επιχειρήσεις που απευθύνονται άμεσα στους αποταμιευτές εκδίδοντας «λαϊκά ομόλογα» ή συνάπτοντας μεγάλα ομολογιακά δάνεια με τράπεζες εξωτερικού.

Στο εξής οι επιχειρήσεις θα πρέπει να συνηθίσουν ότι, εκτός από τα παραδοσιακά κανάλια δανεισμού, θα αξιοποιούν εναλλακτικές πηγές χρηματοδότησης, όπως venture capitals και innovation forums, προσέλκυση συμμετοχών από διεθνείς χρηματοοικονομικούς φορείς, μέχρι και crowd funding ή Peer-to-Peer Business Lending.

Μάλιστα, μέσα από το θεσμικό πλαίσιο για το crowd funding και την απελευθέρωση των εξωτραπεζικών επιτοκίων δανεισμού για την έκδοση εταιρικών ομολόγων στην Ελλάδα κάνει τα πρώτα του βήματα το διαβόητο «παράλληλο τραπεζικό σύστημα» στη χώρα μας.

Από την πλευρά τους, οι τράπεζες, στην προσπάθειά τους να αντιμετωπίσουν την παγιωμένη πλέον επιφυλακτικότητα, λαμβάνοντας όσο το δυνατόν περισσότερες εξασφαλίσεις, προσφεύγουν κυρίως στην αξιοποίηση των ευρωπαϊκών προγραμμάτων και εργαλείων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων.

Γιατί οι χορηγήσεις αυτές συνοδεύονται από εγγυήσεις, την ώρα που το τοπίο αναφορικά με τις προοπτικές της οικονομίας παραμένει θολό.

Προγράμματα όπως το Jeremie και το Jessica είναι εδώ και περιμένουν, καθώς τα προηγούμενα χρόνια παρατηρήθηκε περιορισμένη απορρόφηση των ευρωπαϊκών πόρων.

Επίσης, υπάρχει το Ταμείο για τις Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις και το ΤΕΠΙΧ (Ταμείο Επιχειρηματικότητας). Συνολικά, εκτιμάται ότι μέσα στο 2016 οι ελληνικές επιχειρήσεις θα λάβουν κεφάλαια μέσω αυτών των προγραμμάτων ύψους 800 εκατ. ευρώ. Πρόκειται για προγράμματα που ανήκουν στο προηγούμενο ΕΣΠΑ και δεν έχουν εξαντληθεί ακόμη.

Είναι πραγματικά μοναδική διέξοδος για τους μικρούς και μεσαίου οικονομικού μεγέθους δανειολήπτες προσφέρουν τα νέα χρηματοδοτικά εργαλεία που στηρίζονται στα ευρωπαϊκά κονδύλια και τις εγγυήσεις του ΕΣΠΑ…

 

ΕΤΙΚΕΤΕΣ:

ΓΡΑΨΤΕ ΤΟ ΣΧΟΛΙΟ ΣΑΣ

kinima_ypervasi
PolicePress